Mỹ thúc đẩy IAEA gây sức ép yêu cầu Iran minh bạch chương trình hạt nhân

Thứ 2, 08/06/2026 | 08:04:44 [GMT +7] A A

Mỹ đang vận động các nước thành viên Hội đồng Thống đốc của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) ủng hộ một dự thảo nghị quyết yêu cầu Iran giải trình về tình trạng các cơ sở hạt nhân bị tấn công cũng như số lượng uranium làm giàu được lưu trữ tại các địa điểm này.

Trụ sở chính của IAEA tại Vienna, Áo. Ảnh: Reuters

Theo dự thảo văn bản do Mỹ soạn thảo và được lưu hành trước cuộc họp thường kỳ của Hội đồng Thống đốc IAEA trong tuần này, Iran được yêu cầu cung cấp cho cơ quan giám sát hạt nhân của Liên hợp quốc thông tin chính xác về lượng vật liệu hạt nhân và tình trạng các cơ sở hạt nhân thuộc diện thanh sát, đồng thời cho phép IAEA tiếp cận đầy đủ để xác minh các thông tin liên quan.

Dự thảo nhấn mạnh đây là những biện pháp “thiết yếu và cấp bách” cần được thực hiện “ngay lập tức”, trong bối cảnh IAEA vẫn chưa nhận được đầy đủ thông tin về số uranium làm giàu cũng như mức độ thiệt hại tại các cơ sở hạt nhân của Iran sau các cuộc không kích gần đây.

Động thái của Washington được cho là có thể làm gia tăng căng thẳng trong các cuộc tiếp xúc ngoại giao giữa Mỹ và Iran. Trước đây, Tehran nhiều lần phản ứng trước các nghị quyết chỉ trích của IAEA bằng cách mở rộng các hoạt động hạt nhân hoặc hạn chế mức độ hợp tác với cơ quan này.

Hồi tháng 11 năm ngoái, Hội đồng Thống đốc IAEA đã thông qua một nghị quyết yêu cầu Iran “ngay lập tức” thông báo về tình trạng kho dự trữ uranium làm giàu và các cơ sở hạt nhân bị hư hại. Tuy nhiên, theo các nguồn ngoại giao, yêu cầu này đến nay vẫn chưa được thực hiện đầy đủ.

Dự thảo nghị quyết mới không đề cập đến khả năng đưa vấn đề Iran ra Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, dù một số nhà ngoại giao cho biết phương án này đang được cân nhắc. Nếu được thực hiện, đây sẽ là bước đi tiếp theo sau nghị quyết ngày 12-6-2025, trong đó IAEA kết luận Iran không tuân thủ đầy đủ các nghĩa vụ về không phổ biến vũ khí hạt nhân.

Một ngày sau khi nghị quyết đó được thông qua, Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào một số cơ sở hạt nhân của Iran, làm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Hiện Mỹ và Iran vẫn đang tiến hành các cuộc đàm phán nhằm duy trì lệnh ngừng bắn và tạo tiền đề cho các cuộc thương lượng rộng hơn liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran. Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần khẳng định mục tiêu của Washington là ngăn chặn Iran phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran tiếp tục bác bỏ cáo buộc này và khẳng định chương trình hạt nhân của mình chỉ phục vụ mục đích hòa bình.

Theo Báo Hà Nội Mới