Mỹ siết trừng phạt đối với ngành ô tô và đường sắt của Iran

Mỹ đang từng bước chuyển dịch từ chiến tranh trực tiếp sang gây áp lực với Iran bằng kinh tế. Ảnh: Nhà Trắng

Động thái lần này cho thấy, Washington đang mở rộng chiến dịch gây sức ép kinh tế với Tehran, từ lĩnh vực dầu mỏ và vận tải biển sang những tuyến vận chuyển hàng hóa trên đất liền.

Theo Bộ Tài chính Mỹ, các biện pháp mới nằm trong “Chiến dịch Economic Outcast” đã công bố, nhằm cắt giảm nguồn tài chính mà chính quyền Iran sử dụng cho chiến tranh, phát triển tên lửa, các hoạt động mạng và lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nhấn mạnh, các biện pháp mới cũng hướng vào những tổ chức hỗ trợ Tehran, qua đó làm suy giảm nguồn thu của chính quyền Iran.

Một trong những mục tiêu đáng chú ý là Iran Khodro Company (IKCO) và SAIPA, hai nhà sản xuất ô tô lớn nhất Iran. Bộ Tài chính Mỹ cho biết hai doanh nghiệp này chiếm hơn 90% thị trường ô tô nội địa Iran. Việc đưa các công ty này vào diện trừng phạt có thể tác động tới hoạt động sản xuất, nhập khẩu linh kiện và mạng lưới cung ứng của ngành ô tô Iran.

Đối với ngành ô tô, tác động sẽ đặc biệt rõ rệt. Iran có một ngành sản xuất xe nội địa lớn nhưng phụ thuộc đáng kể vào chuỗi cung ứng linh kiện và thiết bị từ nước ngoài. Khi các nhà cung cấp quốc tế đối mặt nguy cơ bị trừng phạt vì làm ăn với doanh nghiệp Iran, chi phí nhập khẩu và duy trì sản xuất có thể tăng lên, gây thêm áp lực đối với giá xe và khả năng cung ứng trên thị trường nội địa.

Washington đồng thời áp đặt trừng phạt đối với Công ty Đường sắt Cộng hòa Hồi giáo Iran, Raja Passenger Trains và Railway Transportation Company, những doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong vận tải hành khách và hàng hóa. Theo Bộ Tài chính Mỹ, đường sắt ngày càng trở thành một bộ phận quan trọng trong hoạt động vận chuyển dầu mỏ, phân bón, hóa chất và các loại hàng hóa khác của Iran.

Đáng chú ý, các biện pháp lần này không chỉ nhằm vào doanh nghiệp Iran. Mỹ còn đưa vào danh sách trừng phạt một số công ty nước ngoài tại Indonesia, Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE) và Thổ Nhĩ Kỳ, bị cáo buộc cung cấp hàng hóa hoặc hỗ trợ cho ngành ô tô Iran. Điều này cho thấy Washington tiếp tục sử dụng biện pháp trừng phạt thứ cấp để gây sức ép lên mạng lưới doanh nghiệp quốc tế có quan hệ thương mại với Tehran.

Các biện pháp mới xuất hiện trong bối cảnh Mỹ đã áp đặt phong tỏa đối với hoạt động vận chuyển dầu của Iran qua eo biển Hormuz, tuyến đường biển đặc biệt quan trọng đối với xuất khẩu năng lượng của nước này. Theo Bộ Tài chính Mỹ, việc vận tải đường biển bị hạn chế khiến Tehran phải dựa nhiều hơn vào đường bộ và đường sắt để duy trì dòng chảy hàng hóa trong nước. Trong bối cảnh đó, động thái mới chính là bước mở rộng đáng chú ý của chiến lược gây sức ép kinh tế của Washington.

Tuy nhiên, Reuters dẫn lời chuyên gia trừng phạt Brett Erickson (Obsidian Risk Advisors), cảnh báo việc siết chặt các lĩnh vực thiết yếu có thể ảnh hưởng trực tiếp tới sinh kế của người dân Iran.