Mở rộng cánh cửa hợp tác giữa Ấn Độ và Australia

Mối quan hệ giữa Ấn Độ-Australia đang chứng kiến những bước tiến trong thời gian gần đây. Cùng chia sẻ nhiều lợi ích chiến lược ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rộng lớn, Ấn Độ và Australia coi trọng tăng cường kết nối và mở rộng hợp tác song phương trong bối cảnh tình hình quốc tế có nhiều biến động khó lường, nhất là về địa chính trị và an ninh năng lượng.

Cuộc hội đàm diễn ra gần đây giữa các bộ trưởng ngoại giao Ấn Độ- Australia là sự tiếp nối của chuỗi hoạt động tăng cường hợp tác mà New Delhi và Canberra nỗ lực thúc đẩy những năm qua, hướng tới mục tiêu vừa mang lại lợi ích thiết thực cho hai nước, vừa bảo đảm sự thịnh vượng, phát triển chung cho khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Là hai nền kinh tế lớn, có vị thế và tiếng nói quan trọng ở khu vực này, Ấn Độ-Australia chú trọng hợp tác kinh tế song phương, nhất là khi tình hình kinh tế toàn cầu đối mặt những “cơn gió ngược” do hệ lụy từ các cuộc xung đột và căng thẳng địa chính trị. Cả hai nước đều là thành viên của một số diễn đàn đa phương quan trọng như Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), Cấp cao Đông Á (EAS). Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ S.Jaishankar nhấn mạnh, sức mạnh và tầm ảnh hưởng rộng lớn của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Ấn Độ-Australia.

Về kinh tế-thương mại, hai quốc gia đang thúc đẩy đàm phán nhằm nâng cấp khuôn khổ hợp tác từ Hiệp định Hợp tác kinh tế và thương mại Ấn Độ-Australia (ECTA) lên Hiệp định Hợp tác kinh tế toàn diện (CECA). ECTA được ký tháng 4/2022 và có hiệu lực cuối năm 2022, là một bước tiến quan trọng trong hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước. Với ECTA, khoảng 96% hàng hóa của Ấn Độ nhập khẩu vào Australia được miễn thuế. Dù hiệp định này được cho là chưa trọn vẹn với một số vấn đề còn cần phải giải quyết, nổi bật là vấn đề bảo hộ đầu tư, đây được coi là cú huých quan trọng đối với giao thương hai nước.

Năng lượng là lĩnh vực mà Ấn Độ và Australia quan tâm, giữa lúc cuộc xung đột tại Trung Đông “phủ bóng đen” lên thị trường năng lượng toàn cầu. Hai bên đã thảo luận về khả năng mở rộng hợp tác thương mại năng lượng, trong đó có việc Australia cung cấp urani cho Ấn Độ. Nhằm ứng phó tình trạng bất ổn nguồn cung năng lượng toàn cầu, Chính phủ Ấn Độ thời gian qua phải đẩy nhanh tiến độ cấp phép vận hành cho các dự án điện gió và hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin. Cuộc khủng hoảng hiện nay là thách thức nhưng cũng là cơ hội cho các nước, trong đó có Ấn Độ, đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng tái tạo. New Delhi đặt mục tiêu vào năm 2030 sản xuất 500 GW điện từ nhiên liệu không phải nguồn nhiên liệu hóa thạch, tăng từ mức 165 GW hiện nay.

Hai nước nỗ lực đưa hợp tác quốc phòng bước sang giai đoạn mới, đi sâu vào thực chất. Tại Đối thoại Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ-Australia lần thứ hai diễn ra đầu tháng 6/2026, hai nước nhất trí thúc đẩy hoàn tất Lộ trình hợp tác an ninh hàng hải chung; tăng cường phối hợp giữa Lực lượng Bảo vệ bờ biển Ấn Độ và Bộ Tư lệnh Biên giới hàng hải Australia. Giữa lúc cạnh tranh chiến lược tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương gia tăng, việc New Delhi và Canberra thúc đẩy phối hợp quốc phòng phản ánh rõ sự hội tụ lợi ích ngày càng lớn giữa hai nước trong bảo vệ an ninh hàng hải tại khu vực.

Với hàng loạt lợi ích chiến lược từ hợp tác song phương và từ các sáng kiến kết nối khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương rộng lớn, sự xích lại gần nhau của Ấn Độ-Australia là điều dễ hiểu. Vừa qua, bộ trưởng ngoại giao các nước gồm Ấn Độ, Mỹ, Australia và Nhật Bản nhất trí thúc đẩy hợp tác đa phương trong các lĩnh vực then chốt như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoáng sản chiến lược, năng lượng sạch, an ninh mạng, hạ tầng số, ứng phó thiên tai và an ninh hàng hải. New Delhi và Canberra là hai “mắt xích” đóng vai trò quan trọng tại các sáng kiến kết nối khu vực. Các hoạt động hợp tác giúp tăng cường vị thế và tầm ảnh hưởng của hai quốc gia tại khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.