Mở những cánh cửa ký ức từ di sản Huế

Trong không gian cổ kính của điện Kiến Trung - Đại Nội Huế, triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” chính thức khai mạc vào chiều 14/6, thu hút sự quan tâm của đông đảo họa sĩ, nhà nghiên cứu văn hóa, công chúng yêu nghệ thuật và di sản.

Đây là hoạt động thuộc Trại sáng tác “Mỹ thuật và di sản” lần thứ 5 do Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế phối hợp cùng các đơn vị tổ chức, quy tụ 45 họa sĩ đến từ nhiều vùng miền trên cả nước tham gia sáng tác.

Từ cánh cửa kiến trúc đến “cánh cửa tâm hồn”

Huế từ lâu không chỉ được biết đến như vùng đất lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa đặc sắc mà còn là không gian giàu cảm hứng cho nghệ thuật. Những mái cung điện rêu phong, những lăng tẩm trầm mặc, những ô cửa cũ kỹ in dấu thời gian… luôn gợi mở nhiều tầng cảm xúc đối với người nghệ sĩ.

Với chủ đề “Những cánh cửa di sản Huế”, trại sáng tác năm nay lựa chọn một hình ảnh giàu tính biểu tượng để khơi mở hành trình khám phá di sản bằng hội họa. Đó không chỉ là những cánh cửa mang giá trị kiến trúc của quần thể di tích cố đô mà còn là “cánh cửa ký ức”, “cánh cửa tâm hồn” dẫn người xem đi sâu vào chiều sâu văn hóa Huế.

Ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế phát biểu khai mạc triển lãm.

Phát biểu khai mạc triển lãm, ông Nguyễn Phước Hải Trung, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, Trưởng Tiểu ban nội dung - Ban tổ chức Festival Huế 2026 nhấn mạnh: “Di sản văn hóa Huế luôn tiềm tàng nguồn cảm hứng sáng tạo mạnh mẽ đối với nhiều loại hình nghệ thuật. Qua nhiều ngày trải nghiệm và sáng tác tại không gian di sản Huế, các họa sĩ đã mang đến những tác phẩm đa dạng về phong cách thể hiện, cũng như tình yêu dành cho văn hóa truyền thống và chiều sâu lịch sử”.

Theo ông Hải Trung, Trại sáng tác “Mỹ thuật và Di sản” được tổ chức liên tục trong nhiều năm như một hoạt động mở, tạo điều kiện để các họa sĩ nuôi dưỡng cảm hứng sáng tạo, tìm tòi và khám phá những giá trị di sản bằng ngôn ngữ hội họa. “Bên cạnh việc khắc họa các yếu tố kiến trúc, trại sáng tác còn hướng đến một cách tiếp cận sâu sắc hơn, tìm kiếm “cánh cửa tâm hồn” được mở ra từ di sản. Đó là những rung động trước vẻ đẹp của nghệ thuật truyền thống, niềm tự hào về di sản dân tộc và khát vọng tiếp nối, lan tỏa di sản trong đời sống đương đại”, ông Trung chia sẻ.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế”.

Từ góc nhìn ấy, mỗi tác phẩm tại triển lãm không đơn thuần là sự ghi chép, mô tả di sản bằng hội họa, bằng màu sắc hay đường nét, mà còn là cuộc đối thoại giữa nghệ sĩ với không gian văn hóa Huế; giữa ký ức và hiện tại; giữa truyền thống và sáng tạo đương đại; giữa di sản và tương lai.

45 họa sĩ tham gia trại sáng tác mang đến nhiều phong cách thể hiện khác nhau, từ hiện thực, biểu hiện đến trừu tượng, tạo nên một không gian nghệ thuật đa dạng nhưng thống nhất ở cảm hứng dành cho di sản Huế.

Qua từng tác phẩm, hình ảnh những cánh cửa di sản được tái hiện bằng vẻ uy nghi của cổng thành, vẻ thâm nghiêm của Hoàng cung hay nét trầm mặc nơi lăng tẩm cổ kính. Nhưng cũng có những tác phẩm đi xa hơn giá trị tạo hình thông thường để chạm đến chiều sâu cảm xúc, nơi hình ảnh cánh cửa trở thành biểu tượng của thời gian, của ký ức và của những lớp văn hóa lặng thầm được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Không dừng lại ở việc tái hiện vẻ đẹp kiến trúc, triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” còn mang đến những góc nhìn mới về di sản Huế thông qua ngôn ngữ hội họa đương đại.

Không dừng lại ở việc tái hiện vẻ đẹp kiến trúc, triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” còn mang đến những góc nhìn mới về di sản Huế thông qua ngôn ngữ hội họa đương đại. Hình ảnh những cánh cửa, cổng thành, ô cửa cổ kính trong quần thể di tích cố đô trở thành chất liệu nghệ thuật để các họa sĩ khám phá chiều sâu văn hóa và ký ức lịch sử của vùng đất kinh kỳ.

Lan tỏa tình yêu di sản qua hội họa

Theo Ban tổ chức, thông qua triển lãm, các đơn vị thực hiện mong muốn góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa; đồng thời khẳng định vai trò của nghệ thuật đương đại trong việc lan tỏa những giá trị trường tồn của vùng đất cố đô.

Các họa sĩ tiếp cận di sản bằng nhiều ngôn ngữ tạo hình khác nhau.

Điều đáng chú ý ở triển lãm lần này là cách các họa sĩ tiếp cận di sản bằng nhiều ngôn ngữ tạo hình khác nhau. Từ hiện thực, bán trừu tượng đến biểu hiện hay tối giản, mỗi tác phẩm đều mang dấu ấn riêng nhưng vẫn gặp nhau ở điểm chung là nỗ lực làm mới cách nhìn về di sản Huế.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức cũng đã trao giải thưởng cho 9 tác phẩm xuất sắc của Trại sáng tác “Mỹ thuật và Di sản” lần thứ 5, ghi nhận những tìm tòi sáng tạo và đóng góp nghệ thuật của các họa sĩ đối với công cuộc lan tỏa giá trị di sản Huế.

Họa sĩ Đặng Mậu Tựu, nguyên Chủ tịch Liên Hiệp hội Văn học nghệ thuật tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế) với tác phẩm hội họa của mình.

Đồng hành cùng chương trình năm nay, Công ty TNHH Thương mại quốc tế Văn Minh đã hỗ trợ các họa phẩm phục vụ hoạt động sáng tác. Đại diện đơn vị, ông Lê Lý Lâm, Giám đốc công ty cho rằng triển lãm không chỉ là một hoạt động nghệ thuật đơn thuần mà còn là hành trình khám phá và đối thoại với di sản bằng hội họa. “Hình ảnh cánh cửa trong di sản Huế ngoài giá trị kiến trúc còn thể hiện sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa không gian vật thể và đời sống tinh thần của con người. Mỗi cánh cửa mở ra một câu chuyện, một lớp ký ức, một chiều sâu văn hóa riêng biệt”, ông Lâm chia sẻ.

Theo ông Lê Lý Lâm, từ những cổng thành uy nghiêm của Hoàng cung đến các cánh cửa rêu phong nơi lăng tẩm, đền đài hay những ô cửa lặng thầm trong quần thể kiến trúc cổ, tất cả đều trở thành nguồn cảm hứng phong phú cho sáng tạo nghệ thuật. Qua góc nhìn riêng của mỗi họa sĩ, vẻ đẹp hữu hình của di sản được tái hiện đồng thời khơi gợi nhiều lớp nghĩa văn hóa phía sau từng chi tiết kiến trúc.

Ban tổ chức trao giải thưởng cho 9 tác phẩm xuất sắc của Trại sáng tác “Mỹ thuật và Di sản” lần thứ 5, nhằm ghi nhận những đóng góp nghệ thuật của các họa sĩ đối với công cuộc lan tỏa giá trị di sản Huế.

Đại diện đơn vị đồng hành, ông Lê Lý Lâm cũng bày tỏ mong muốn góp phần lan tỏa tình yêu di sản đến cộng đồng thông qua nghệ thuật. “Các họa phẩm do công ty tài trợ như một chất xúc tác nhỏ để các họa sĩ thể hiện tình yêu của mình đối với di sản”, ông Lâm nói.

Tại không gian triển lãm trong ngôi điện Kiến Trung - Đại Nội Huế vì thế không những là nơi trưng bày, triển lãm tranh mà đã trở thành điểm gặp mặt giữa nghệ thuật đương đại với di sản văn hóa truyền thống. Từ những gam màu, hình khối và cảm xúc hội họa, di sản Huế tiếp tục được kể lại bằng ngôn ngữ mới, gần gũi hơn và là nơi công chúng cảm nhận rõ hơn sức sống của di sản trong đời sống hôm nay.

Triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” khẳng định sức sống bền bỉ của di sản cố đô trong đời sống đương đại.

Triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” thêm một lần khẳng định sức sống bền bỉ của di sản cố đô trong đời sống đương đại. Khi nghệ thuật trở thành cầu nối, những cánh cửa của quá khứ không khép lại trong ký ức mà tiếp tục mở ra các cuộc đối thoại mới giữa truyền thống và sáng tạo, giữa di sản và cộng đồng.

​