Mở lối thoát nghèo nơi đỉnh núi

Con đường dẫn từ trung tâm xã Lao Chải vào sâu bên trong thôn Nặm Tà chưa đầy mười lăm cây số, nhưng đó là một thử thách thực sự đối với bất kỳ ai lần đầu đặt chân đến. Chiếc xe ô tô gầm cao của chúng tôi chật vật bò từng mét trên lối mòn vách đá chênh vênh. Đi được hơn nửa chặng đường, tiếng động cơ gầm rú bất lực rồi lịm hẳn, bốn bánh xe trượt dài trên những viên đá hộc lô nhô, sắc nhọn. Phía trước, những con dốc cao quanh co, dựng đứng như những bức tường thành thách thức lòng người.

Người dân thôn Nặm Tà, xã Lao Chải thu hoạch chè của gia đình.

Chiếc ô tô không thể tiếp tục vượt dốc. Giữa lưng chừng núi, chúng tôi buộc phải dừng xe và liên hệ nhờ người dân địa phương hỗ trợ. Chưa đầy 20 phút sau, tiếng động cơ xe máy xé tan không gian tĩnh lặng của núi rừng. Bí thư chi bộ thôn cùng một số thanh niên bản địa nhanh chóng có mặt.

Với kinh nghiệm thông thuộc địa hình và tay lái vững vàng, họ lần lượt đưa chúng tôi vượt qua những khúc cua gấp, một bên là vách núi, một bên là vực sâu. Chỉ khi trực tiếp ngồi sau những chiếc xe máy ấy, men theo con đường cheo leo, chúng tôi mới cảm nhận rõ những khó khăn mà người dân nơi đây vẫn phải đối mặt trong mỗi chuyến đi hằng ngày.

Dừng chân bên sườn núi, ông Lý Văn Nền, Bí thư Chi bộ thôn Nặm Tà hướng ánh mắt về con đường đá gồ ghề uốn lượn giữa lưng chừng núi. Giọng ông trầm xuống khi nhắc đến tuyến đường độc đạo nối bản với bên ngoài: “Con đường này là huyết mạch của cả thôn, nhưng cũng là “nút thắt” khiến cái nghèo đeo bám bà con suốt nhiều năm. Giao thông cách trở khiến việc đi lại, giao thương và tiêu thụ nông sản gặp vô vàn khó khăn. Chi phí vận chuyển đội lên, công sức của người dân bỏ ra nhiều hơn, trong khi nông sản thường xuyên bị thương lái ép giá vì việc đưa hàng ra khỏi bản quá vất vả”.

Thôn Nặm Tà hiện có 115 hộ dân, trong đó đồng bào dân tộc Dao chiếm gần 80%. Thế mạnh của thôn là phát triển các loại cây trồng như: Lúa, thảo quả, chè cây trồng và chăn nuôi. Toàn thôn hiện có gần 50 ha chè Shan tuyết đặc sản, trong đó, có trên 10 ha có tuổi đời trên 100 năm tuổi, thân xù xì mọc rêu phong nhưng quanh năm vẫn chắt chiu tinh túy của đất trời để cho ra những búp chè xanh mướt.

Không chỉ có chè, dưới những tán rừng người dân Nặm Tà còn sở hữu những bãi thảo quả bạt ngàn đang đua nhau vươn mình. Toàn thôn hiện có trên 100 ha cây thảo quả. Thảo quả được ví như thứ “vàng đen” quý giá, cây dược liệu chiến lược giúp nhiều hộ gia đình bứt phá thoát nghèo vươn lên làm giàu.

Bên cạnh trồng trọt, phong trào chăn nuôi theo hướng hàng hóa cũng phát triển mạnh mẽ. Toàn thôn hiện duy trì đàn trâu trên 80 con, đàn lợn trên 300 con và hơn 1.000 con gia cầm các loại. Từ phong trào này, nhiều triệu phú chân đất đã lộ diện với mức thu nhập cao và ổn định, tiêu biểu như: Gia đình ông Bồn Văn Chẳn, ông Đặng Văn Thàm, ông Trần Văn Liền, ông Lý Văn Diệu…

Ông Bồn Văn Chẳn, thôn Nặm Tà, xã Lao Chải tự tay chế biến chè.

Để có được diện mạo kinh tế khởi sắc như hôm nay, không thể không nhắc đến những người đi đầu dám nghĩ, dám làm. Chúng tôi tìm gặp ông Lý Văn Diệu, người được mệnh danh là “vua chè và thảo quả” của bản khi sở hữu diện tích canh tác lớn nhất thôn với trên 10 ha cây thảo quả và gần 2 ha chè. Đứng giữa đồi chè lộng gió, ông Diệu chia sẻ: “Đất không phụ công người đâu. Mình có tư liệu sản xuất, có sức khỏe thì phải đào sâu suy nghĩ, chăm bón đúng kỹ thuật. Khó khăn lớn nhất vẫn là khâu vận chuyển, nếu đường sá thuận lợi hơn, giá trị nông sản của chúng tôi chắc chắn sẽ còn cao gấp bội”.

Một điển hình xuất sắc khác cho tư duy nhạy bén như ông Bồn Văn Chẳn, không dừng lại ở việc làm giàu cho riêng mình, ông Chẳn nhiều năm nay đã đứng ra thu mua chè cho người dân trong thôn và tạo công ăn việc làm thường xuyên với thu nhập ổn định cho 6 lao động địa phương. Hiện tại, cơ ngơi của gia đình ông khiến nhiều người nể phục: hơn 10 ha thảo quả, trên 1 ha chè cổ thụ, hàng trăm con gia súc, gia cầm, cùng một cửa hàng tạp hóa phục vụ bà con trong thôn. Ông Chẳn chia sẻ: “Mình giàu rồi, nhưng nhìn bà con xung quanh còn nghèo, nông sản làm ra bị thương lái ép giá mình không đành lòng. Nói là làm từ năm 2019 ông đã đứng ra bao tiêu sản phẩm chè búp tươi cho bà con trong thôn, giúp mọi người yên tâm bám bản, bám rừng”.

Minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần tự lực cánh sinh ấy là phong trào hiến công, góp của làm đường giao thông nông thôn. Để người dân thuận tiện cho việc đi lại và giao thương, vừa qua, thôn đã chủ động huy động Nhân dân đóng góp được 59 triệu đồng tiền mặt để mua vật liệu xây dựng. Với số vốn chắt chiu đó, toàn bộ 60 mét của đoạn đường đèo dốc, trơn trượt và khó đi nhất dẫn vào thôn đang chuẩn bị được người dân tiến hành sửa chữa, nâng cấp. Đáng quý hơn, toàn bộ ngày công lao động đều do chính bà con dân bản đồng lòng, tình nguyện ra quân thực hiện.

Từ một vùng quê nghèo khó với tỷ lệ hộ nghèo chiếm đến 50% vào năm 2020, Nặm Tà hôm nay đã thay da đổi thịt mạnh mẽ khi con số này hiện chỉ còn 10%. Không dừng lại ở đó, thôn tiếp tục đặt ra mục tiêu đầy quyết tâm phấn đấu mỗi năm giảm từ 5% đến 7% hộ nghèo, hướng tới sự phát triển bền vững.

Rời Nặm Tà khi nắng chiều bắt đầu nhạt màu trên những đỉnh đá hộc, tiếng cười nói của bà con nơi đây vẫn rộn rã bên sườn núi. Dẫu con đường độc đạo vào bản vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng với tư duy nhạy bén và khát vọng thoát nghèo của người dân nơi đây đã và đang tự tay mở lối tương lai.

Phóng sự: Minh Hoa