Hành trình dẫn sóng về bản

Các kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel vận chuyển thiết bị phát sóng cho các điểm khó khăn khu vực xã Đồng Văn.

Nằm lọt giữa dãy núi Trung Minh, thôn Khuôn Nà (nay thuộc thôn Minh Lợi, xã Hùng Lợi) bao đời nay vẫn quen với cảnh cô quạnh. Ở mảnh đất này, tám mươi mấy hộ đồng bào Dao, Mông, Nùng từng rỉ tai nhau cái biệt danh “3 không” không sóng điện thoại, không điện lưới và không nước sạch.

Nhắc lại chuyện cũ, chị Hoàng Thị Liên, Bí thư Chi bộ thôn thở dài: “Cái bụng người Dao, người Mông, người Nùng mình ở Khuôn Nà này mới cách đây nửa tháng thôi còn cực lắm! Có việc gì gấp cần gọi cho người thân hay muốn biết tin tức ngoài kia, cứ phải đợi trời sáng, dắt díu nhau ra khỏi bản, hoặc leo lên tận đỉnh đồi cao mà dò, mà hứng từng vạch sóng. May mắn thì tai nghe rõ tiếng, còn cái sóng chập chờn thì câu được, câu mất. Chứ ở trong bản coi như chịu chết, mù tịt với thế giới ngoài kia”.

Nằm hút gió bên sườn núi, ông Lý Tuấn Thanh nhớ lại quãng thời gian đi “bắt sóng” khổ sở. Muốn gọi cho đứa con đi làm ăn xa dưới xuôi, hay nhìn trời nhìn mây xem mai có giông lốc để kịp thu cái bắp ngô về phơi, cứ phải leo lên xe máy vài kilomet ra khỏi bản nếu không thì phải leo lên tận sườn núi mà giơ cái điện thoại lên tận giời xanh để dò, để hứng từng vạch sóng. Sóng điện thoại ở cái đất Khuôn Nà này ngày trước nó quý giá, hiếm hoi chẳng khác nào giọt nước ngọt giữa mùa hạn hán.

Theo chân kỹ sư Chu Tuấn Việt, chuyên viên Tư vấn Giải pháp CNTT và Chuyển đổi số của Viettel Tuyên Quang, đi sâu vào những vùng từng “trắng” sóng, mới thấu hết cái nhọc nhằn của những người mở đường băng tần, đem nhịp sống hiện đại đến với đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn.

Các kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel lắp đặt thiết bị phủ sóng điện thoại ở những vùng từng bị lõm sóng.

Anh Việt bảo, những điểm trắng sóng như Khuôn Nà (Hùng Lợi), Khuôn Làng (Kiến Thiết), hay xa xôi tít tắp như Há Cá Thỉnh, Mua Lái Lủng, Kho Tấu (Mèo Vạc), Pải Chư Phìn (Cán Tỷ)... đều nằm ở những nơi “thâm sơn cùng cốc”. Địa hình hiểm trở đến mức xe cộ thông thường đành “bó tay”, chẳng thể đưa nổi những trạm phát sóng cồng kềnh vào bản. Không còn cách nào khác, đội ngũ kỹ thuật phải cậy nhờ đến thiết bị Starlink - giải pháp phát sóng vệ tinh nhỏ gọn và cơ động nhất hiện nay.

Thế nhưng, để mang được thiết bị ấy đến đích là cả một thử thách đẫm mồ hôi. Có những cung đường mà xe máy cũng phải chào thua, anh em kỹ thuật phải gùi thiết bị trên lưng, bộ hành vượt qua những con dốc dựng đứng trơn tuột sau những trận mưa rừng. Vai áo ướt đẫm, bước chân trĩu nặng, nhưng không ai dám lơi tay, bởi trên vai họ không chỉ là hệ thống công nghệ tinh vi, đắt đỏ, mà trên hết là cả niềm hy vọng cháy bỏng của bao bản làng đang ngóng chờ. Gạt đi giọt mồ hôi mặn chát, những kỹ sư, nhân viên dây máy lại cắm cọc, dò dẫm khảo sát từng góc độ để chọn điểm đặt tối ưu nhất cho thiết bị.

Theo kỹ sư Chu Tuấn Việt, thiết bị lắp xong, thử thách xem như mới chỉ đi được nửa chặng đường. Bởi hầu hết các “vùng lõm”, “trắng” sóng đều nằm ngoài tầm với của lưới điện quốc gia. Công nghệ có hiện đại đến đâu mà không có điện thì không có tác dụng.

Anh Bùi Khánh Toàn thành viên đoàn lắp đặt chia sẻ: Những ngày đầu mới lắp đặt, chưa có nguồn cấp, anh em phải mày mò câu dây đấu nối trực tiếp vào bình ắc-quy xe máy để lấy điện chạy thử thiết bị. Sau rồi giải pháp hữu hiệu hơn được triển khai với hệ thống pin năng lượng mặt trời tự động tích điện, cung cấp nguồn điện cho thiết bị hoạt động. Hiện tại 9 điểm hiểm trở nhất ở các vùng từng trắng sóng, những người lính thợ vẫn đang ngày đêm bám trụ, chắt chiu từng giọt năng lượng mặt trời giữa núi cao rừng sâu để giữ cho dòng thông tin không bao giờ đứt mạch. Dẫu vậy, anh Toàn bảo, anh em chưa bao giờ dám thở phào nhẹ nhõm. Bởi giữa chốn rừng sâu núi thẳm, mưa lũ sụt sạt bất chợt, số giờ nắng không nhiều việc giữ cho hệ thống năng lượng mặt trời hoạt động ổn định cũng lại là một vấn đề mà anh em kỹ thuật phải tính toán tiếp.

Nhìn vạch sóng căng đét hiển thị trên màn hình điện thoại, ai nấy ở các bản vốn từng lõm sóng, trắng sóng như Hùng Lợi, Cán Tỷ, Mèo Vạc, Kiến Thiết... đều mừng đến rơi nước mắt.

Kỹ sư tư vấn giải pháp công nghệ Viettel hướng dẫn người dân truy cập Internet trên điện thoại thông minh.

Bí thư Chi bộ Khuôn Nà, xã Hùng Lợi, Hoàng Thị Liên cười rạng rỡ: “Bây giờ cái bụng sướng rơn rồi! Ngồi ở nhà cũng gọi được điện thoại cho anh, cho em rồi đấy! Hỏi han ngoài xuôi thế nào, chẳng phải chờ mong nữa. Cán bộ ở bản như mình đi gọi người họp hành, triển khai công việc của Nhà nước cũng nhanh cái chân, cái tay, không phải lội suối, trèo đèo mất cả ngày trời đi tìm nhau như trước nữa đâu”.

Ngắm nghía mãi chiếc điện thoại thông minh với vạch sóng đầy ắp trên tay, Giàng Sính Pó, dân tộc Mông, thôn Kho Tấu, xã Mèo Vạc vui mừng. Giàng Sính Pó bảo: “Có cái sóng điện thoại về tận bản rồi, cái bụng vui lắm! Từ nay dân bản mình sẽ bảo nhau mở cái điện thoại ra mà học cách làm ăn, xem cái giống ngô nào tốt, học cách nuôi con gà, con lợn, con bò cho lớn nhanh, khỏe mạnh. Có cái sóng điện thoại rồi mình cũng gọi người đến bán con lợn, con gà dễ hơn. Cái nghèo chắc chắn phải lùi xa”.

Nhìn ánh mắt lấp lánh niềm vui, niềm hạnh phúc của bà con dân bản, kỹ sư Chu Tuấn Việt, Bùi Khánh Toàn bảo, mọi nhọc nhằn vận chuyển thiết bị, rồi bám bản để vận hành của các anh đã tan biến, tất cả chỉ còn lại sự niềm tin từ nay cuộc sống của bà con sẽ đổi thay.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Nguyễn Văn Hiến khẳng định: Với sự tài trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Tập đoàn Starlink cùng tinh thần trách nhiệm của những kỹ sư, nhân viên dây máy Viettel Tuyên Quang, 48 điểm “lõm sóng”, “trắng sóng” của tỉnh đã được lấp đầy hoàn toàn. Giờ đây mạng Internet đã được phủ kín, tạo thuận lợi cho người dân khi giao dịch trên môi trường số ngay cả ở những vùng khó khăn nhất. Khi những nhịp cầu số đã được khơi thông, con đường đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử, phát triển du lịch hay kết nối giao thương của bà con sẽ rộng mở hơn bao giờ hết.

Xóa bỏ những điểm “lõm sóng”, “trắng sóng” xét cho cùng, không chỉ là chuyện lắp đặt thiết bị, máy móc đơn thuần. Đó là hành trình hiện thực hóa một giá trị nhân văn sâu sắc: Không để bất kỳ ai bị bỏ lại phía sau trên con đường chuyển đổi số mà Trung ương, tỉnh đặt ra - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Văn Hiến nhấn mạnh.

Đoàn Thư