Mang lại sức sống mới cho thị trường sách

Đây là tín hiệu cần lưu tâm để sớm có những giải pháp thiết thực nhằm góp phần thúc đẩy phát triển , ngành xuất bản và lĩnh vực công nghiệp văn hóa của thành phố.

Sức mua giảm mạnh

Trong sáu tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu của các đơn vị tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh đạt hơn 32,27 tỷ đồng, tăng trưởng 2,91% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy nhiên, số lượng sách bán ra chỉ đạt khoảng 320.405 bản, giảm 18.971 cuốn so với cùng kỳ, dù số tựa sách mới phát hành là 1.407 đầu sách, tăng 299 tựa so với cùng kỳ năm 2025.

Theo ông Bùi Xuân Đức, Phó Giám đốc Công ty Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh, doanh thu từ sách thiếu nhi trong sáu tháng qua đạt gần 3 tỷ đồng (60.160 cuốn bán ra), giảm đến 17,72% so với cùng kỳ.

Đáng lưu ý, đây là “cú trượt” về doanh số sách thiếu nhi năm thứ ba liên tiếp ở Đường sách thành phố. Điều này cho thấy, nhu cầu đối với dòng sách thiếu nhi đang có xu hướng thu hẹp.

Giám đốc Công ty Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh Lê Hoàng cho rằng: Xu hướng trên có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Bên cạnh tác động của bối cảnh kinh tế và xu hướng thắt chặt chi tiêu của các gia đình, thị trường sách thiếu nhi còn chịu sự cạnh tranh ngày càng lớn từ các nền tảng nội dung số, ứng dụng học tập và các hình thức giải trí trực tuyến.

Đồng thời, nhu cầu của phụ huynh và trẻ em ngày càng cao đối với những xuất bản phẩm có tính tương tác, trải nghiệm và giá trị giáo dục, đòi hỏi các đơn vị xuất bản phải tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức thể hiện cũng như tăng cường các hoạt động gắn kết giữa sách với trải nghiệm thực tế để nâng cao sức hấp dẫn của dòng sách này.

Đại diện một nhà xuất bản cho biết thêm: Năm nay không có nhiều sự kiện, ngày lễ kỷ niệm đặc biệt như năm 2025, điều này cũng ảnh hưởng phần nào đến sức hút của độc giả, dẫn đến thị trường sách nói chung, sách thiếu nhi nói riêng có phần im ắng hơn.

Mặt khác, sự thay đổi trong cơ cấu doanh thu phản ánh xu hướng tiêu dùng mới, khi khách đến Đường sách không chỉ để mua sách mà còn tìm kiếm những trải nghiệm văn hóa đa dạng và các sản phẩm mang giá trị tinh thần.

Đây là tín hiệu tích cực đối với quá trình phát triển Đường sách theo mô hình không gian văn hóa đa chức năng.

Tuy nhiên, tỷ trọng doanh thu từ sách (trong đó có sách thiếu nhi) có xu hướng giảm tương đối cũng cho thấy thị trường xuất bản đang đối mặt với không ít thách thức.

Ông Bùi Xuân Đức nhận xét: Trong những năm gần đây, số lượng các xuất bản phẩm tạo được sức hút lớn trên thị trường chưa nhiều, trong khi mức giá và các chương trình khuyến mại giữa Đường sách, các nhà sách và các sàn thương mại điện tử ngày càng tương đồng, khiến lợi thế cạnh tranh về giá không còn rõ nét. Điều này dẫn đến tâm lý người tiêu dùng có thể lựa chọn mua sách ở bất kỳ kênh phân phối nào, thay vì ưu tiên mua trực tiếp tại Đường sách.

Đẩy mạnh hoạt động tương tác

Trước bối cảnh trên, đại diện nhiều đơn vị xuất bản cho rằng: Đường sách, các gian hàng cần đẩy mạnh hoạt động tương tác nhằm giúp phụ huynh, các em tiếp xúc với sách nhiều hơn.

Giám đốc chi nhánh Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tại Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Thị Quỳnh Nga cho biết: Các bậc cha mẹ đến Đường sách mua sách là những khách hàng có nhu cầu mua trực tiếp, thích được chọn lựa những quyển sách mà mình yêu thích. Đường sách cần phải có những hoạt động để phát huy đặc trưng đó.

Cũng theo bà Quỳnh Nga, Đường sách, các gian hàng cần mở ra nhiều câu lạc bộ dành cho các bậc cha mẹ và con trẻ đến trao đổi về sách, được nghe các chuyên gia tư vấn trong việc chọn sách cho con.

Từ những câu lạc bộ này sẽ tạo nên sự tương tác, giúp họ yêu thích và khám phá thế giới sách nhiều hơn.

Phó Giám đốc, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh Ông Thị Ngọc Linh chia sẻ: Để sách thiếu nhi đến tay bạn đọc nhiều hơn, đơn vị đã tổ chức nhiều cộng tác viên, tình nguyện viên đến gian hàng của nhà xuất bản tại Đường sách nhằm tư vấn, hỗ trợ cho các khách hàng.

Các tình nguyện viên sẵn sàng tư vấn cho các bậc cha mẹ những tựa sách thiếu nhi phù hợp và cách cùng đọc sách với các con. Việc tương tác này sẽ giúp cho trẻ em tiếp xúc được những quyển sách mà mình yêu thích.

Theo chị Mai Ly, Nhà xuất bản Trẻ, Ngày hội Sách và Văn hóa đêm đã mang lại sức sống mới cho Đường sách về đêm.

Tuy nhiên, Ban quản lý Đường sách cần có những cuộc khảo sát bỏ túi để biết rõ đối tượng đến sự kiện này là ai, có nhu cầu thế nào nhằm có những hoạt động phù hợp, tạo điều kiện cho du khách, bạn đọc tiếp cận đến sách thiếu nhi nhiều hơn.

Ông Lê Văn Thành, Giám đốc chi nhánh Nhà xuất bản Kim Đồng tại Thành phố Hồ Chí Minh cho biết: Thành đoàn, Hội xuất bản Việt Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố từng ký kết nội dung phối hợp hoạt động về việc đẩy mạnh giải pháp xây dựng thói quen đọc sách nhằm hình thành nhân cách của đội viên, học sinh trên địa bàn thành phố vào năm 2019.

Đây là thời điểm để các bên “kích hoạt” nội dung phối hợp này nhằm lan tỏa cảm hứng yêu sách, gợi mở làm phong phú thêm hoạt động đọc sách trong nhà trường, tăng cường hoạt động sách cho thiếu nhi tại Đường sách.

Theo ông Lê Hoàng, trong thời gian tới, Ban quản lý Đường sách tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng các chương trình, phát huy các thương hiệu sự kiện đặc trưng, tăng cường sự tham gia chủ động của các đơn vị xuất bản, phát hành, đồng thời đẩy mạnh các hoạt động giới thiệu sách, phát triển văn hóa đọc và chuyển hóa hiệu quả lượng khách tham quan thành bạn đọc, khách hàng.

“Cùng với đó, mỗi gian hàng cần phải chủ động trong việc đổi mới không gian trưng bày, tăng thêm nhiều hoạt động tương tác với du khách, bạn đọc, qua đó mang lại sức sống mới cho thị trường sách thiếu nhi, đồng thời cũng góp phần thúc đẩy phát triển văn hóa đọc, ngành xuất bản và ngành công nghiệp văn hóa của thành phố”, ông Lê Hoàng cho biết.