Luồng gió mới trong quan hệ Ấn Độ-Nhật Bản

Mục đích chính trong chuyến công tác của Thủ tướng Takaichi Sanae là dự Hội nghị thượng đỉnh Ấn Độ-Nhật Bản thường niên lần thứ 16. Trong khuôn khổ hội nghị, hai bên lên chương trình nghị sự đồ sộ với mục tiêu mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực thương mại đầu tư, công nghệ, năng lượng, an ninh kinh tế, an ninh quốc phòng và khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt và toàn cầu Nhật Bản-Ấn Độ đang ở mức cao nhất trong lịch sử.

Theo số liệu chính thức của Ấn Độ, kim ngạch thương mại hai chiều giai đoạn 2025-2026 đã vượt 27 tỷ USD. Đất nước Mặt trời mọc là nhà đầu tư lớn thứ năm tại quốc gia đông dân nhất thế giới với tổng vốn đầu tư 48 tỷ USD. Nhật Bản cam kết đến năm 2035 sẽ đầu tư 68 tỷ USD vào khu vực tư nhân của Ấn Độ.

Một trong những “trái ngọt” của chuyến công tác là Nhật Bản và Ấn Độ nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực công nghệ. Việc hai nước ra tuyên bố chung về hợp tác trí tuệ nhân tạo (AI) ngay trong khuôn khổ chuyến thăm cho thấy tầm quan trọng của lĩnh vực này trong hợp tác song phương. Cái bắt tay thật chặt giữa hai nền kinh tế nằm trong nhóm 5 nền kinh tế lớn nhất thế giới được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy phát triển AI toàn cầu. Đây cũng là lời khẳng định của Thủ tướng nước chủ nhà Narendra Modi với người đồng cấp Nhật Bản Takaichi rằng, hợp tác công nghệ sẽ trở thành trụ cột mạnh mẽ nhất trong quan hệ song phương.

Trong lĩnh vực quốc phòng, hai nhà lãnh đạo công bố dự án đồng phát triển đầu tiên về công nghệ quốc phòng, tập trung vào hệ thống ăng-ten vô tuyến hải quân Unicorn, mở ra giai đoạn mới trong hợp tác công nghiệp quốc phòng. Dự án này có mục tiêu góp phần tăng cường an ninh hàng hải, duy trì hòa bình và trật tự dựa trên luật lệ trong khu vực.

Hai bên cũng nhất trí tiếp tục thúc đẩy cơ chế đối thoại “2+2” giữa Bộ trưởng Ngoại giao và Bộ trưởng Quốc phòng ngay trong năm nay. Hai nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết thúc đẩy một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở và dựa trên luật lệ, coi đây là ưu tiên chung trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.

Về kinh tế và năng lượng, hai bên khởi động Sáng kiến Khí sinh học Nhật Bản-Ấn Độ (CBG), hỗ trợ xây dựng 1.000 nhà máy sản xuất khí sinh học và phân bón hữu cơ tại Ấn Độ, với mục tiêu tăng cường an ninh năng lượng, phát triển nông thôn và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Hai nước đã ký các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực pin, khoáng sản chiến lược, dược phẩm, thiết bị y tế và công nghệ sinh học.

Thủ tướng Modi tự hào giới thiệu với đông đảo doanh nghiệp Nhật Bản tháp tùng Thủ tướng Takaichi rằng, Ấn Độ đã triển khai cải cách thế hệ mới trong lĩnh vực thuế, quản trị và tạo thuận lợi kinh doanh, đồng thời mở rộng sự tham gia của khu vực tư nhân và áp dụng nhiều chính sách ưu đãi cho các nhà đầu tư.

Ông Modi dẫn kết quả khảo sát của Ngân hàng Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) cho biết, trong 4 năm liên tiếp, quốc gia Nam Á được đánh giá là điểm đến đầu tư triển vọng nhất đối với doanh nghiệp đất nước Mặt trời mọc. Thủ tướng Modi khẳng định, sự gắn kết giữa công nghệ và vốn đầu tư của Nhật Bản với quy mô thị trường và tốc độ phát triển nhanh của Ấn Độ chắc chắn sẽ mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai nước.

Đồng tình với người đồng cấp nước chủ nhà, Thủ tướng Takaichi vui mừng thông báo sẽ rót 10.000 tỷ yen (khoảng 70 tỷ USD) vốn đầu tư của Nhật Bản vào Ấn Độ trong thập niên tới, qua đó “thổi luồng gió mới” cho quan hệ đối tác kinh tế và chiến lược giữa hai nước. Giới phân tích đánh giá cao kết quả chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi, khẳng định đây là thành quả quan trọng tới từ sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cả hai bên. Để có được cái bắt tay thắm thiết như vậy, lòng tin chiến lược được coi là nền tảng quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn cầu và đặc biệt Nhật Bản-Ấn Độ.