Liên kết trồng dâu tằm

Một trong những hộ tiên phong trong việc chuyển đổi sang trồng dâu nuôi tằm là gia đình chị Hoàng Thị Thập, thôn Hoa Lũng, xã Phú Lương. Năm 2024, gia đình chị Thập đã mạnh dạn chuyển đổi 0,7 ha đất màu kém hiệu quả sang trồng dâu nuôi tằm. Là loại cây không quá kén đất nên ngay khi được trồng, cây dâu đã bén rễ và phát triển nhanh chóng, mang lại nguồn lá dồi dào. Khi những lứa lá đầu tiên đạt chất lượng thu hoạch, chị Thập bắt đầu liên hệ và mua giống tằm từ tỉnh Vĩnh Phúc về triển khai nuôi tằm.

Từ những lứa tằm đầu tiên, chị vừa tập làm quen, vừa rút kinh nghiệm, dần dần làm chủ kỹ thuật. Chị Thập chia sẻ: “Trên diện tích 0,7 ha đất trồng dâu, một năm gia đình chị nuôi được khoảng 8 - 9 lứa. Với năng suất kén đạt khoảng 60 kg/lứa, sau khi trừ các chi phí cũng thu được gần 80 triệu đồng/năm, cao hơn gấp khoảng 5 - 6 lần so với trồng ngô, sắn”.

Đoàn công tác Sở Nông nghiệp và Môi trường khảo sát mô hình trồng dâu nuôi tằm tại xã Sơn Thủy.

Tận dụng điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, nhiều hộ dân ở xã Bắc Quang đã mạnh dạn chuyển đổi hơn 20 ha sang trồng dâu, nuôi tằm. Dù mới triển khai hơn 1 năm, song mô hình bước đầu đã mang lại hiệu quả rõ rệt, giúp người dân có thêm nguồn thu ổn định, từng bước cải thiện đời sống.

Tại thôn Minh Thắng 2, câu chuyện về chuyển đổi mô hình kinh tế nông nghiệp của gia đình anh Nguyễn Văn Trọng đã trở thành một điểm sáng. Đầu năm 2025, anh Thắng đã mạnh dạn chuyển đổi 1,2 ha đất soi bãi trồng cây màu kém hiệu quả sang trồng dâu nuôi tằm. Nhờ đầu tư bài bản, dâu tằm đã nhanh chóng trở thành cây trồng chủ lực, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

Anh Thắng tâm sự: “So với nuôi lợn thì trồng dâu nuôi tằm đỡ vất vả hơn, bởi vì, nuôi tằm thời gian ngắn ngày, mỗi lứa tằm chỉ vất vả khoảng 8 ngày, tổng cả lúc ngủ đến khi lên né là khoảng 14 ngày được một lứa, là được thu hoạch, với giá bán bình quân từ 180.000 đồng đến 220.000 đồng/kg kén, trừ chi phí cho gia đình anh thu lãi gần 100 triệu đồng”.

Ông Nguyễn Văn Khâm, Trưởng thôn Minh Thắng 2, xã Bắc Quang chia sẻ, định hướng của thôn trong thời gian tới là vận động bà con có những diện tích đất soi bãi còn trống, những điểm đổ thải của thi công Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang chưa sử dụng để canh tác trồng dâu phát triển nghề nuôi tằm tại địa phương, giúp người dân nâng cao thu nhập, ổn định cuộc sống.

Nhận thấy điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, hạ tầng giao thông của xã phù hợp trồng dâu, nuôi tằm có tiềm năng để phát triển sản xuất hàng hóa với quy mô lớn, HTX Yên Nguyên phối hợp với Hợp tác xã Dâu tằm tơ Phương Đình (phường Nông Tiến) triển khai mô hình liên kết trồng dâu nuôi tằm trên địa bàn.

Anh Hoàng Văn Quý, Giám đốc HTX Yên Nguyên cho biết: hiện nay, trên địa bàn xã có 23 hộ gia đình tham gia liên kết trồng dâu nuôi tằm với HTX Dâu tằm tơ Phương Đình, khi tham gia mô hình, người trồng dâu, nuôi tằm sẽ được đơn vị liên kết tư vấn, cung cấp vật tư nông nghiệp đầu vào đủ tiêu chuẩn, có kiểm soát nguồn gốc, chất lượng, đảm bảo an toàn. Xây dựng và triển khai chuỗi khép kín từ cung cấp đầu vào và ứng trước 50% phần đầu tư ban đầu cho các hộ tham gia liên kết, như: phân hữu cơ vi sinh, chế phẩm vi sinh, giống cây trồng, xây dựng vùng nguyên liệu, đồng thời, đơn vị liên kết sẽ thu mua toàn bộ sản phẩm từ lá dâu, kén tằm bằng hợp đồng liên kết, giúp người dân yên tâm sản xuất.

Là một trong những HTX đi đầu cung ứng và bao tiêu sản phẩm dâu tằm cho người dân trên địa bàn tỉnh, HTX Dâu tằm tơ Phương Đình, tổ dân phố Tràng Đà 8, phường Nông Tiến hiện đang liên kết bao tiêu sản phẩm cho người trồng dâu nuôi tằm trên 80 ha tại các xã Tân Long, Hùng Lợi, Trường Sinh, Đông Thọ, Yên Nguyên… Xác định rõ hướng đi nhằm phát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm lâu dài và bền vững trên địa bàn, HTX đã đầu tư xây dựng 2 hệ thống nhà nuôi tằm với quy mô diện tích gần 1.000 m2, công suất nuôi 200 vòng trứng/lứa; sử dụng giống tằm Lưỡng hệ để ươm nuôi tằm từ tuổi 1 đến tuổi 3 (khoảng 12 ngày tuổi) sau đó mới cung cấp cho các hộ nuôi tằm lớn nhằm đảm bảo nguồn cung cấp tằm giống cho sản xuất với chất lượng cao, sạch bệnh.

Chị Vương Dự Đình, Giám đốc HTX Dâu tằm Phương Đình cho biết, hiện nay, HTX đang cung cấp con giống, vật tư và bao tiêu sản phẩm Dâu tằm cho người dân trên địa bàn. Trong giai đoạn 2026 đến 2030, HTX phấn đấu liên kết mở rộng diện tích trồng dâu, nuôi tằm lên đến hơn 300 ha. Kỳ vọng gắn bó và đưa ngành dâu tằm tơ tại tỉnh phát triển bền vững, chị Đình mong muốn các cấp, ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh sẽ đồng hành, tạo điều kiện thuận lợi về cơ chế, chính sách để HTX phát triển vùng nguyên liệu, nhân rộng mô hình trồng dâu nuôi tằm liên kết theo chuỗi giá trị theo hướng bền vững, mang lại lợi ích thiết thực cho nông dân.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh diện tích dâu tằm có khoảng 100 ha, tập trung ở các xã Hùng An, Bắc Quang, Vĩnh Tuy, Phú Lương, Đông Thọ, Trường Sinh… Để nhân rộng mô hình trồng dâu nuôi tằm, thúc đẩy phát triển sản xuất theo chuỗi giá trị, gắn sản xuất với tiêu thụ sản phẩm góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập cho người dân, vừa qua, đoàn công tác Sở Nông nghiệp và Môi trường đã khảo sát, đánh giá tiềm năng và trao đổi phương án phát triển vùng trồng dâu, nuôi tằm gắn với thu hút doanh nghiệp đầu tư chế biến tơ tằm tại các xã phía Nam của tỉnh.

Đồng chí Phạm Mạnh Duyệt, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: Tuyên Quang là địa phương có nhiều tiềm năng và điều kiện thuận lợi để phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm, tỉnh mong muốn các doanh nghiệp, HTX tham gia phát triển vùng trồng dâu nuôi tằm theo chuỗi giá trị nhằm đảm bảo tính bền vững. Đi đôi với đó thì các địa phương cần chủ động quy hoạch vùng sản xuất phù hợp, tăng cường tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tư duy, mạnh dạn chuyển đổi sản xuất, tăng cường tính liên kết với doanh nghiệp để đảm bảo đầu ra bền vững.

Với hiệu quả mang lại từ mô hình trồng dâu nuôi tằm, nông dân trên địa bàn tỉnh đang từng bước tái cơ cấu cây trồng ngày một hiệu quả, nhiều gia đình có thu nhập cao, vươn lên thoát nghèo, cải thiện cuộc sống ấm no.

Bài, ảnh: Bảo Linh