Làm giàu từ cây chanh tứ mùa

Buổi sớm, khi những tia nắng đầu tiên xuyên qua tán lá, khu vườn chanh của gia đình anh Giang đã bắt đầu nhịp làm việc. Những hàng cây xanh nối tiếp nhau, cành lá đan xen, quả trĩu xuống sát tán. Trên cùng một cây, những bông hoa trắng đang bung nở, quả non vừa đậu xen lẫn những quả đã căng mọng chờ thu hái. Đó cũng là nét đặc trưng của chanh tứ mùa, loại cây có khả năng ra hoa, kết trái nhiều đợt, nếu được chăm sóc và điều tiết đúng kỹ thuật có thể cho thu hoạch gần như quanh năm.

Đi giữa các hàng cây để kiểm tra chất lượng quả, anh Giang chia sẻ: “Năm 2023, tôi bắt đầu đưa cây chanh tứ mùa vào trồng ở mảnh vườn của gia đình ở tổ dân phố 10, phường Bình Thuận, với diện tích gần 1 ha, khoảng 700 gốc chanh. Từ một người chưa từng hiểu biết về loại cây này, tôi phải vừa làm, vừa học hỏi những hộ nông dân quanh vùng, tích lũy kinh nghiệm qua từng mùa vụ. Thấy cây quả đẹp, đầu ra tương đối ổn định, tôi đã bàn bạc với gia đình thuê đất ở thôn Cây Nhãn, xã Yên Sơn để mở rộng quy mô”.

Chanh tứ mùa trên vùng đất đồi ở thôn Cây Nhãn, xã Yên Sơn của anh Triệu Trường Giang.

Quyết định chuyển từ vùng đất ban đầu sang đất đồi là bước ngoặt trong phát triển mô hình, bởi khu đất cũ có địa hình trũng, thường xuyên chịu ảnh hưởng của ngập úng, trong khi cây chanh cần nền đất cao, thoát nước tốt. Sau thời gian thử nghiệm thấy thổ nhưỡng ở thôn Cây Nhãn phù hợp với đặc tính sinh trưởng của cây, anh đã phát triển diện tích gần 3 ha, với khoảng 2.000 gốc chanh tứ mùa.

Đặc biệt, điều làm nên giá trị kinh tế của chanh tứ mùa không chỉ là khả năng cho quả nhiều lứa, mà còn nằm ở việc người trồng có thể chủ động hơn về thời điểm thu hoạch. Trong khi chính vụ, giá chanh khoảng 8.000 đồng/kg, thì vào trái vụ giá tăng lên 25.000-30.000 đồng/kg. Tháng 2, 3 và 4 thường là thời điểm chanh trái vụ có giá tốt. Nếu biết điều tiết cây ra hoa, đậu quả, người trồng có thể đưa sản phẩm ra thị trường vào lúc giá cao hơn. Vì vậy, anh đã áp dụng kỹ thuật khoanh gốc, ép hoa, kết hợp điều chỉnh dinh dưỡng theo từng giai đoạn phát triển của cây.

Năm 2024, anh bắt đầu thu những lứa chanh đầu tiên, mỗi lứa gần 20 tấn, cả 2 vườn, trừ chi phí lợi nhuận đạt 300 - 400 triệu đồng/năm. Đến kỳ thu hoạch, thương lái tìm đến tận vườn thu mua. Những sọt chanh đầy được hái xuống, phân loại, tập kết rồi theo xe rời đến khắp các nơi trong và ngoài tỉnh. Từ những cây chanh, một hướng sản xuất mới đang dần hình thành, mở ra kỳ vọng về nguồn thu bền vững hơn cho gia đình anh cũng như người dân xã Yên Sơn.

Không dừng lại ở việc thu quả, anh Giang còn tìm cách gia tăng giá trị từ chính những cây chanh trong vườn. Khi mô hình phát triển, nhiều người tìm đến tham quan, tìm hiểu kỹ thuật và hỏi mua cây giống. Từ nhu cầu thực tế đó, gia đình anh đã bắt đầu sản xuất, đưa hơn 3.000 cây chanh giống ra thị trường.

Tại thôn Cây Nhãn, mô hình trồng chanh tứ mùa đang từng bước được nhân rộng. Toàn thôn hiện có 12 hộ trồng, với tổng diện tích khoảng 15 ha. Trong đó, các hộ ông Nguyễn Quang Nghĩa, Nguyễn Văn Quang, Triệu Văn Bích là những hộ tiêu biểu. Theo người dân, so với một số loại cây trồng trước đây, chanh tứ mùa cho hiệu quả kinh tế cao hơn, giúp cho đời sống của người dân ngày càng khấm khá.

Đồng chí Lê Quang Vân, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ xã, Chủ tịch Hội Nông dân xã Yên Sơn cho biết: “Mô hình trồng chanh tứ mùa đang cho thấy hướng đi phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu nơi đây. Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục tuyên truyền, vận động hội viên học hỏi, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, đồng thời khuyến khích các hộ liên kết trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, tiến tới xây dựng vùng trồng tập trung, nâng cao giá trị cây chanh”.

Những màu xanh của cây chanh tứ mùa hiện hữu trên miền đất mới đang biến tiềm năng, lợi thế thành giá trị kinh tế, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Bài, ảnh: MỘC LAN