Lấy vị trí việc làm làm căn cứ quyết định

Đề cập đến vấn đề biên chế, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, rà soát, thực hiện giải quyết chính sách theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 154/2025/NĐ-CP của Chính phủ, số biên chế giảm rất nhiều. Trước đây từng có định hướng đến năm 2030 sẽ tiếp tục giảm biên chế từ 5% đến 10% nhưng theo Bộ trưởng, đây mới là tính toán giảm cơ học trong khi thực tế có nơi thừa, nơi thiếu biên chế, nếu cắt giảm 5-10% sẽ không phù hợp.

Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải.

Định hướng về vấn đề biên chế thời gian tới, Bộ trưởng thông tin, Bộ Nội vụ đã phối hợp cùng Ban Tổ chức Trung ương tính toán, tham mưu biên chế giai đoạn 2027-2031 để báo cáo Bộ Chính trị. Bộ Chính trị vừa có Kết luận số 107-KL/TW về hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm trong hệ thống chính trị gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế. Trong đó, giao cho từng bộ, ngành, địa phương quyết liệt, triệt để hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm; đến ngày 30-11, các bộ, ngành, địa phương phải hoàn thiện đề án vị trí việc làm và tổng hợp báo cáo về Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương để tiếp tục rà soát, tổng hợp báo cáo Bộ Chính trị. “Trên cơ sở đề án vị trí việc làm của cả hệ thống chính trị được Bộ Chính trị thông qua, đến tháng 1-2027 sẽ chính thức phân giao biên chế cho cả giai đoạn. Như vậy, việc phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031 sẽ dựa trên vị trí việc làm chứ không phải tăng giảm một cách chung chung, cơ học”, Bộ trưởng nói.

Thông tin thêm, Bộ trưởng cho biết, hiện nay, về phía cơ quan Nhà nước, Bộ Nội vụ đã tham mưu Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế thuộc phạm vi quản lý của Chính phủ. Trong đó, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà làm Trưởng ban, Bộ trưởng Bộ Nội vụ làm Phó trưởng ban, cùng sự tham gia của lãnh đạo các bộ, ngành. "Sẽ có những hướng dẫn riêng, bảo đảm thực hiện nhiệm vụ một cách quyết liệt, chặt chẽ để tất cả bộ, ngành, địa phương báo cáo về hệ thống vị trí việc làm một cách thống nhất, đúng theo các nguyên tắc", Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nói.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, việc xác định vị trí việc làm phải thực hiện đến từng đơn vị, tính rõ từng đầu việc; khi xác định chặt chẽ số người làm việc mới có cơ sở tính biên chế. Bộ trưởng cũng lưu ý không thể xác định vị trí việc làm hoàn toàn theo phương thức truyền thống, mà phải theo hướng ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giải quyết công việc trên cơ sở dữ liệu. Trước đây, một công việc có thể cần 3-4 người làm trong vài ngày, còn bây giờ, khi có dữ liệu đầy đủ, có phương pháp và trí tuệ nhân tạo hỗ trợ, có việc chỉ cần một người giải quyết trong thời gian khoảng một giờ.

Cán bộ xã Minh Châu, TP Hà Nội giải quyết thủ tục hành chính cho người dân. Ảnh: HẰNG PHƯƠNG

Tuy nhiên, Bộ trưởng nhìn nhận, phương pháp mới, cơ sở dữ liệu và thể chế hiện chưa hoàn chỉnh. Dữ liệu phải bảo đảm đúng, đủ, sạch và thông suốt thì công việc mới thuận lợi. Mặt khác, đội ngũ cán bộ cũng chưa thuần thục phương pháp mới khiến quá trình vận hành còn vướng mắc, cán bộ cần thêm thời gian để làm quen. Trong điều kiện khó khăn đó, việc xác định vị trí việc làm vẫn phải tính theo phương pháp mới, bởi đây là "phép tính cho tương lai", không chỉ là để giải quyết nhu cầu biên chế năm nay hoặc năm tới mà là cho cả giai đoạn tiếp theo.

Đề cập đến chính sách tiền lương, Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải cho rằng, việc tính toán phải gắn với vị trí việc làm. Mỗi cơ quan, đơn vị cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc và yêu cầu năng lực, từ đó xác định số nhân sự cần thiết để thực hiện. Việc phân giao biên chế cũng phải dựa trên những căn cứ này, tránh tăng, giảm chung chung, cơ học khi thực tế còn nơi thừa, nơi thiếu cán bộ. "Nếu làm tốt, biên chế có thể tiếp tục giảm, thậm chí giảm nhiều. Khi bộ máy gọn hơn, biên chế giảm trên cơ sở khoa học sẽ tạo thêm điều kiện về quỹ lương để nâng thu nhập cho người hưởng lương từ ngân sách nhà nước", Bộ trưởng nói.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh đến nhiệm vụ đặc biệt của LLVT khi ngay trong thời bình, vẫn có cán bộ, chiến sĩ phải làm việc trong môi trường nguy hiểm, thậm chí chịu mất mát, hy sinh. Những vị trí công việc như phi công, thủy thủ tàu ngầm, lực lượng phòng, chống ma túy... rất đặc thù và cần chính sách phù hợp. Việc tính toán chính sách cho LLVT cũng cần căn cứ vào từng vị trí cụ thể và do Bộ Quốc phòng, Bộ Công an chủ động đề xuất qua thực tiễn. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Nguyễn Tiến Hải, đó mới chỉ là hướng nghiên cứu ban đầu, còn phải tiếp tục tính toán, xin ý kiến Chính phủ, báo cáo các cơ quan có thẩm quyền.