IAEA thông qua nghị quyết yêu cầu Iran minh bạch kho uranium làm giàu

Cuộc họp thường kỳ của hội đồng thống đốc tại trụ sở IAEA ở Vienna, Áo, ngày 8 -6. Ảnh: Reuters

Theo các nhà ngoại giao tham dự cuộc họp kín, nghị quyết do Mỹ, Anh, Pháp và Đức đệ trình đã được thông qua với 21 phiếu thuận, 3 phiếu chống và 10 phiếu trắng. Các nước phản đối gồm Nga, Trung Quốc và Niger.

Nội dung nghị quyết yêu cầu Iran cung cấp thông tin đầy đủ về toàn bộ kho vật liệu hạt nhân, đồng thời cho phép IAEA tiếp cận để xác minh “ngay lập tức” tình trạng các vật liệu này.

Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Trung Đông, chỉ vài giờ sau các diễn biến quân sự liên quan giữa Mỹ và Iran. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran đã bắn hạ một trực thăng AH-64 Apache của Mỹ gần Eo biển Hormuz, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang mới trong khu vực.

Các cuộc tấn công của Israel và Mỹ trong tháng 6 năm ngoái được cho là đã phá hủy hoặc làm hư hại nghiêm trọng một số cơ sở làm giàu uranium của Iran. Tuy nhiên, phần lớn lượng uranium đã làm giàu, bao gồm cả vật liệu ở mức gần đạt cấp độ vũ khí, được cho là vẫn chưa được xác minh đầy đủ và vẫn nằm ngoài sự giám sát của IAEA. Iran hiện chưa thông báo cho IAEA về tình trạng của số vật liệu này, đồng thời cũng chưa cho phép các thanh sát viên quay trở lại các cơ sở bị tấn công để tiến hành kiểm tra. Tehran cho rằng các hoạt động giám sát đã bị gián đoạn do các cuộc tấn công quân sự, đồng thời cáo buộc Mỹ tìm cách “biến hậu quả của hành động gây hấn thành một vụ kiện chống lại Iran”.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho biết trên mạng xã hội X rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã buộc các thanh sát viên phải rời khỏi Iran vì lý do an toàn, làm gián đoạn hoạt động kiểm chứng của IAEA.

Phái đoàn Iran tại IAEA cảnh báo hội đồng cần “thận trọng trong các bước đi tiếp theo”, đồng thời cho biết Tehran có thể có phản ứng tương ứng đối với các nghị quyết mà họ cho là mang tính gây sức ép chính trị.

Trong quá khứ, Iran từng đáp trả các nghị quyết chỉ trích bằng cách mở rộng hoạt động làm giàu uranium hoặc thu hẹp hợp tác với IAEA, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang chương trình hạt nhân của nước này.

Trong khi đó, Mỹ và Iran vẫn đang tiến hành các cuộc đàm phán nhằm duy trì thỏa thuận ngừng bắn hiện tại và thảo luận khả năng mở rộng đối thoại về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp.