Hội nghị thúc đẩy nỗ lực đòi bồi thường hậu quả của nạn buôn bán nô lệ

Hội nghị tham vấn cấp cao này diễn ra từ ngày 17-19/6, quy tụ nhiều lãnh đạo quốc gia châu Phi và vùng Caribe, cùng đại diện Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO), Liên minh châu Phi (AU) và phái đoàn Chính phủ Pháp.

Nội dung chính của hội nghị tập trung vào việc xác định các bước đi tiếp theo sau khi Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết lịch sử ngày 25/3/2026, công nhận nạn buôn bán nô lệ là một trong những tội ác nghiêm trọng nhất đối với loài người.

Phát biểu khai mạc hội nghị, Tổng thống Ghana, ông John Dramani Mahama, nhấn mạnh cần thúc đẩy hơn nữa sự tham gia của cộng đồng quốc tế trong tiến trình đòi công lý này. Ông cho rằng việc thu hẹp phạm vi các nước tham gia sẽ không giúp đạt được mục tiêu công lý trên, mà ngược lại, cần thu hút thêm nhiều quốc gia và tổ chức sẵn sàng đối thoại về vấn đề này.

Nhà lãnh đạo Ghana nhấn mạnh ngay cả những bên có quan điểm lịch sử, chính trị hoặc pháp lý khác nhau cũng nên lựa chọn đối thoại thay vì im lặng và hợp tác thay vì tách rời. Theo Tổng thống Ghana, hậu quả của nạn buôn bán nô lệ không chỉ giới hạn ở một khu vực địa lý mà đã để lại đau thương trong hàng thế kỷ ở nhiều châu lục.

Ông Mahama hoan nghênh quyết định của AU thành lập cơ chế hợp tác chung châu Phi-vùng Caribe trong vấn đề này. Ông cho rằng tính chất xuyên lục địa của tội buôn bán nô lệ đòi hỏi việc tìm kiếm công lý cũng phải mang tính xuyên lục địa và đã đến lúc chuyển từ thảo luận sang hành động cụ thể.

Trong khi đó, bà Amma Twum-Amoah, Ủy viên AU phụ trách y tế, nhân đạo và phát triển xã hội, cho biết cách tiếp cận của AU không chỉ giới hạn ở vấn đề nô lệ mà còn bao gồm các tội ác khác trong lịch sử như bóc lột tài nguyên và phân biệt chủng tộc.

Thủ tướng Barbados, bà Mia Amor Mottley, cũng tái khẳng định cam kết của Cộng đồng Caribe (CARICOM) trong việc phối hợp AU để thúc đẩy các yêu cầu bồi thường. Bà cho biết kế hoạch chính đáng 10 điểm về việc đòi bồi thường của CARICOM có nhiều điểm tương đồng với các sáng kiến của AU, đồng thời khẳng định cả hai khu vực sẽ tiếp tục hợp tác nhằm tìm kiếm sự thừa nhận và khắc phục những hậu quả mà sự áp bức, bóc lột và bất công trong hàng thế kỷ để lại.

Hội nghị tại Accra được xem là một bước tiến mới trong nỗ lực quốc tế nhằm đưa vấn đề bồi thường cho các nạn nhân và hậu duệ của nạn buôn bán nô lệ xuyên Đại Tây Dương trở thành một nội dung quan trọng trong chương trình nghị sự toàn cầu.