Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao G20 không đạt được tuyên bố chung

Các nhà ngoại giao hàng đầu của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) đã kết thúc hai ngày hội nghị tại thành phố Atlanta của Mỹ vào ngày 31/10 (giờ địa phương) mà không đạt được đồng thuận về một số vấn đề an ninh toàn cầu quan trọng.

Những bất đồng, đặc biệt liên quan đến cuộc xung đột Nga-Ukraine, đã phủ bóng lên thời điểm khai mạc hội nghị hôm 30/10, đồng thời tác động đến cả kết quả hội nghị.

G20 đã không công bố thông cáo chung mà thay vào đó sử dụng tuyên bố của Nước chủ tịch, trong đó tóm tắt các cuộc thảo luận và được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio công bố sau khi hội nghị kết thúc.

Tuyên bố này không đề cập đến bất kỳ thỏa thuận nào đạt được. Thay vào đó, văn bản đề cập đến danh sách các ưu tiên, từ an ninh năng lượng, an ninh lương thực đến tự do hàng hải, mà các thành viên G20 xác định là những vấn đề quan trọng cần giải quyết.

Hãng tin AP dẫn lời các nhà ngoại giao yêu cầu giấu tên cho biết việc đưa ra tuyên bố của nước Chủ tịch vốn đã là kế hoạch từ lâu, do những khác biệt sâu sắc giữa các đại biểu tham dự, trong đó có bất đồng về cuộc xung đột Nga-Ukraine, cuộc chiến Mỹ-Israel nhằm vào Iran, các mức thuế quan của Mỹ và những động thái của Trung Quốc tại Biển Đông.

Tất cả những yếu tố này đều góp phần đẩy chi phí nhiên liệu toàn cầu tăng cao, đồng thời làm gia tăng sự bất ổn trong thương mại.

Những nhà ngoại giao này mô tả phiên họp khai mạc diễn ra thân thiện, nhưng cho biết Nga không có dấu hiệu nhượng bộ về vấn đề Ukraine, cũng như sự phản đối của nước này đối với việc Ba Lan trở thành thành viên G20.

Họ cho biết những bất đồng cũng bao gồm quyết định của chính quyền Tổng thống Trump không mời Nam Phi, một thành viên G20 tham dự, bất chấp sự phản đối của các nước khác.

Bất đồng cũng bộc lộ ngay cả giữa những đối tác có cùng quan điểm trong G20. Một tuyên bố chung được công bố sau cuộc hội đàm của Ngoại trưởng Rubio với các bộ trưởng khu vực châu Á-Thái Bình Dương đã 6 lần đề cập đến tầm quan trọng của "Siêu trí tuệ” (SI) trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, 6 dấu hoa thị đằng sau thuật ngữ SI dẫn đến một chú thích cuối trang, trong đó nêu rõ rằng "tại Australia, Ấn Độ và Nhật Bản, “siêu trí tuệ” được hiểu là “trí tuệ nhân tạo".

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đổi tên thuật ngữ "trí tuệ nhân tạo" tại Đại hội đồng Liên hợp quốc hồi tháng 9, đồng thời chỉ thị Chính phủ Mỹ sử dụng thuật ngữ "siêu trí tuệ." Không có quốc gia nào khác thực hiện bước đi tương tự.

Phát biểu tại cuộc họp báo kết thúc hội nghị, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận các nước vẫn chưa tiến gần đến những giải pháp được tất cả thành viên chấp nhận. Tuy nhiên, ông cho rằng vẫn có những lĩnh vực các nước có thể hợp tác, đặc biệt là bảo đảm chuỗi cung ứng và nguồn cung khoáng sản quan trọng.

Đề cập cuộc xung đột Ukraine, Ngoại trưởng Rubio cho rằng triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình thông qua đàm phán vẫn chưa rõ ràng. Ông đồng thời bảo vệ quyết định mời Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov tới Atlanta và mời Tổng thống Nga Vladimir Putin tham dự hội nghị thượng đỉnh G20, cho rằng sẽ không thể giải quyết cuộc khủng hoảng bằng biện pháp hòa bình nếu không đối thoại với cả hai bên.

Trong ngày làm việc cuối cùng, Ngoại trưởng Mỹ cũng chủ trì phiên thảo luận về tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, Biển Đỏ, Biển Đen và Biển Đông, đồng thời có các cuộc gặp bên lề với ngoại trưởng Australia, Ấn Độ và Nhật Bản.

Mặc dù không đạt được tuyên bố chung, các nước tham dự vẫn nhất trí tiếp tục nỗ lực thu hẹp khác biệt, hướng tới Hội nghị Thượng đỉnh G20 dự kiến diễn ra tại Miami vào tháng 12.

Tuy nhiên, những bất đồng về Ukraine, Iran và thương mại cho thấy việc tìm kiếm một lập trường chung giữa các nền kinh tế lớn vẫn sẽ là thách thức không nhỏ đối với nước Chủ tịch Mỹ.

Đây là cuộc họp cấp cao cuối cùng trước Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 tại khu nghỉ dưỡng Doral của Tổng thống Donald Trump ở thành phố Miami vào giữa tháng 12.

Tuyên bố của nước chủ tịch đánh giá cao những đóng góp của các thành viên G20 vào các cuộc thảo luận thẳng thắn và thực chất tại Atlanta, đồng thời bày tỏ mong đợi Hội nghị Thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G20 tại thành phố Miami và nhiệm kỳ Chủ tịch G20 của Vương quốc Anh vào năm 2027.