Hoàn thiện tư duy chiến lược lãnh đạo, chỉ huy; tạo bước đột phá về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ

Theo lãnh đạo Học viện Quốc phòng, đây là năm học có ý nghĩa đặc biệt, diễn ra trong thời điểm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đang tích cực triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng, đưa các chủ trương, quyết sách chiến lược của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống; đồng thời cũng là năm Học viện hướng tới dấu mốc 50 năm Ngày truyền thống (3/1/1977-3/1/2027).

Bước vào năm học 2026-2027, nhiệm vụ đặt ra đối với Học viện có những yêu cầu mới, cao hơn và toàn diện hơn.

Trước hết, Học viện tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện có hiệu quả Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; các nghị quyết, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, nhất là những chủ trương chiến lược về xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Làm cho tinh thần của các nghị quyết thật sự thấm sâu vào từng bài giảng, từng công trình nghiên cứu, từng hoạt động của Học viện; biến chủ trương của Đảng thành tư duy, biến nghị quyết thành hành động, biến mục tiêu chiến lược thành những kết quả cụ thể trong giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học.

Các đại biểu tham dự Lễ khai giảng. (Ảnh: THANH GIANG)

Cùng với đó, Học viện tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; các nghị quyết của Quân ủy Trung ương.

Các chủ trương lớn đó đặt ra một yêu cầu xuyên suốt đối với Học viện: phải đổi mới mạnh mẽ tư duy giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học; nâng cao chất lượng con người; phát triển tư duy chiến lược; làm chủ tri thức, khoa học, công nghệ và những vấn đề mới của thực tiễn quân sự, quốc phòng.

Phát biểu ý kiến tại Lễ khai giảng, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, trải qua 50 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, Học viện Quốc phòng luôn quán triệt, triển khai nghiêm túc, có hiệu quả chủ trương, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chỉ đạo Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; xây dựng nên truyền thống vẻ vang, uy tín và vị thế đặc biệt của Học viện.

Học viện đã đào tạo, bồi dưỡng hàng vạn cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang; tích cực nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và nghệ thuật quân sự quốc phòng Việt Nam làm luận cứ quan trọng cho hoạch định đường lối quân sự, quốc phòng, an ninh, xây dựng Quân đội; kịp thời tham mưu những quyết sách chiến lược phù hợp; góp phần thúc đẩy sự hiểu biết, củng cố lòng tin với các nước, giới thiệu chính sách quốc phòng “4 không” hòa bình, tự vệ của Việt Nam; chủ động đổi mới đào tạo, nghiên cứu khoa học theo hướng gắn lý luận với thực tiễn, lấy nghiên cứu thực tế, thực hành làm trọng tâm; gắn với chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ, phát triển học liệu số, xây dựng Học viện thông minh, hiện đại.

Cán bộ, giảng viên của Học viện không chỉ hoàn thành trách nhiệm của người thầy trên giảng đường, mà khi Tổ quốc cần, sẵn sàng lên đường làm nhiệm vụ chiến đấu, trong đó có những vị chỉ huy tài giỏi như Thiếu tướng Hoàng Đan, Trung tướng Nguyễn Năng…

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng phát biểu ý kiến tại Lễ khai giảng. (Ảnh: Tuấn Huy/Báo Quân đội nhân dân)

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng nhiệt liệt biểu dương và chúc mừng những thành tích, kết quả rất tự hào mà Học viện Quốc phòng đã đạt được; góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Thủ tướng nêu rõ, tình hình thế giới tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; cục diện quốc tế đang biến đổi sâu sắc theo hướng đa cực, đa trung tâm, cạnh tranh nước lớn gay gắt làm tăng phân tuyến, phân cực, sức ép chọn bên và nguy cơ xung đột; gia tăng chiến tranh kinh tế-thương mại-đầu tư-công nghệ... Ranh giới giữa an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống, giữa hoạt động quân sự và phi quân sự ngày càng khó phân định; khoa học công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, ngày càng tác động sâu sắc đến lĩnh vực quân sự, quốc phòng, an ninh và làm thay đổi căn bản phương thức tiến hành chiến tranh.

Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc đứng trước yêu cầu mới khó khăn, nặng nề hơn, đòi hỏi phải giữ vững môi trường hòa bình, ổn định để phát triển; bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia, dân tộc; tuyệt đối không để bị động, bất ngờ về chiến lược. Bảo vệ Tổ quốc không chỉ là bảo vệ lãnh thổ, biên giới, biển, đảo, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân; mà còn phải bảo vệ an ninh chính trị, kinh tế, văn hóa, tư tưởng, dữ liệu, chủ quyền số và năng lực tự chủ chiến lược của đất nước. Đây là yêu cầu cấp bách đối với công tác quân sự, quốc phòng nói chung và nhiệm vụ đào tạo cán bộ chiến dịch, chiến lược và nghiên cứu khoa học quân sự, quốc phòng của Học viện Quốc phòng nói riêng.

Học viện cần nắm chắc toàn diện, quán triệt đúng, sâu sắc quan điểm, đường lối của Đảng để hoàn thiện tư duy chiến lược lãnh đạo, chỉ huy; nâng cao bản lĩnh, phát triển năng lực xử lý những vấn đề mới, khó, phức tạp và chưa từng có tiền lệ. Học viện không chỉ nghiên cứu những gì đã xảy ra, mà phải đánh giá chính xác tình hình, chủ động dự báo, phát hiện sớm những nguy cơ để tham mưu cho Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về đường lối, chính sách quân sự, quốc phòng và nâng cao chất lượng công tác đào tạo, chuẩn bị đội ngũ cán bộ có đủ năng lực cho hiện tại và tương lai.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tặng quà lưu niệm cho Học viện Quốc phòng. (Ảnh: Tuấn Huy/Báo Quân đội nhân dân)

Với tinh thần đó, Thủ tướng gợi mở một số nội dung, nhiệm vụ trọng tâm sau:

Thứ nhất, quán triệt sâu sắc, toàn diện và cụ thể hóa kịp thời các Nghị quyết của Đảng, Quân ủy Trung ương và chỉ đạo của Bộ Quốc phòng.

Việc quán triệt, cụ thể hóa nghị quyết cần được triển khai thành chương trình, giáo trình, chuyên đề, đề tài khoa học, tình huống huấn luyện và sản phẩm tham mưu cụ thể. Quán triệt, cụ thể hóa không chỉ để nhận thức đúng mà phải tổ chức thực hiện quyết liệt, có hiệu quả; không chỉ hoàn thiện giáo trình giảng dạy mà phải làm rõ những vấn đề mới về tư duy, mục tiêu, phương thức và nguồn lực bảo vệ Tổ quốc. Trang bị cho học viên tư duy chiến lược, trình độ, bản lĩnh để đáp ứng nhu cầu trong tình hình mới.

Thứ hai, tạo bước đột phá về chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chiến dịch, chiến lược và cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước, lực lượng vũ trang gắn với nâng cao hơn nữa chất lượng nghiên cứu khoa học, đưa Học viện trở thành trung tâm tham mưu chiến lược hàng đầu về quân sự, quốc phòng. Tập trung đổi mới, nâng cao năng lực tư duy, dự báo, chỉ huy, tham mưu, quản trị tổng hợp. Lấy năng lực giải quyết những vấn đề chiến lược và khả năng ứng dụng trong thực tiễn, hoạch định chủ trương, chính sách làm thước đo chất lượng đào tạo; chuyển mạnh từ truyền thụ kiến thức, học theo từng môn riêng biệt sang phát triển, giải quyết các vấn đề tổng hợp, liên ngành; từ xử lý tình huống đã biết sang chuẩn bị khả năng ứng phó với những tình huống chưa có tiền lệ.

Học viện cần cập nhật, xây dựng bộ khung năng lực của cán bộ chỉ huy, tham mưu cấp chiến dịch, chiến lược, chú trọng khả năng phân tích, dự báo chiến lược, tham mưu, đề xuất chính sách; quản trị khủng hoảng và phối hợp liên ngành và kết nối đội ngũ chuyên gia trong và ngoài Quân đội; huy động và phân bổ nguồn lực cho bảo đảm quốc phòng… Nội dung đào tạo và công tác nghiên cứu khoa học phải liên tục cập nhật sự phát triển của khoa học quân sự, nghệ thuật quân sự và các hình thái chiến tranh, phương thức tác chiến mới; cách thức tổ chức lực lượng, trang bị kinh tế và công nghiệp quốc phòng; nâng cao tính liên ngành, liên vùng, liên lĩnh vực. Tăng cường kiến thức an ninh phi truyền thống, an ninh xã hội, an ninh con người, luật pháp quốc tế, chiến lược biển, quản trị địa phương và kết hợp kinh tế-xã hội với quốc phòng, an ninh.

Học viện cần theo dõi chặt chẽ tình hình thế giới và khu vực, đánh giá đúng đối tượng, đối tác; nhận diện kịp thời môi trường an ninh quốc tế; nghiên cứu hình thành các sản phẩm có tính thực tiễn cao như báo cáo dự báo chiến lược, cảnh báo sớm, đề xuất kiến nghị chủ trương, chính sách; kết hợp các thành tựu khoa học, công nghệ; tiếp thu nghệ thuật quân sự thế giới, không sao chép mô hình nước ngoài nhưng cũng không khép kín, bảo thủ và chậm đổi mới.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng với các đại biểu tham dự Lễ khai giảng tại Học viện Quốc phòng. (Ảnh: THANH GIANG)

Thứ ba, phát huy vai trò trung tâm nghiên cứu về nền quốc phòng toàn dân, gắn quốc phòng với kinh tế-xã hội, nâng cao tự chủ chiến lược của đất nước.

Học viện cần nghiên cứu, tham gia xây dựng hệ thống lý luận, tiêu chí và mô hình tổ chức nền quốc phòng toàn dân hiện đại, phù hợp với mô hình phát triển mới, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp và không gian phát triển quốc gia mới. Tiếp tục nâng cao chất lượng bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, an ninh, sát với của từng nhóm cán bộ, gắn với thực tiễn của bộ, ngành và địa phương.

Chủ động đề xuất phương pháp tích hợp yêu cầu quốc phòng, an ninh vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển vùng, địa phương, đô thị, công trình hạ tầng chiến lược; kết hợp phát triển kinh tế biển với bảo vệ chủ quyền biển đảo... Tham gia nghiên cứu, đề xuất các giải pháp bảo đảm cho đất nước khi có tình huống phức tạp vẫn có khả năng duy trì hoạt động, phục hồi nhanh; chuyển hóa nguồn lực kinh tế, khoa học-công nghệ thành tiềm lực quốc phòng.

Thứ tư, đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, xây dựng Học viện thông minh, hiện đại gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhà khoa học bản lĩnh chính trị vững vàng,tư duy chiến lược, năng lực thực tiễn và khát vọng cống hiến.

Phát triển Học viện Quốc phòng trở thành học viện thông minh, hiện đại, tiêu biểu về chuyển đổi số và ứng dụng khoa học-công nghệ; là một trung tâm tri thức, đổi mới sáng tạo tầm chiến lược; xây dựng hệ sinh thái huấn luyện, đào tạo và nghiên cứu hiện đại, các mô hình mô phỏng, hệ thống hỗ trợ ra quyết định, xây dựng đồng bộ hạ tầng số, cơ sở dữ liệu và kho tri thức quân sự, quốc phòng; đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong nghiên cứu, dự báo chiến lược, tạo môi trường thực hành sát thực tiễn để rèn luyện năng lực.

Thủ tướng Lê Minh Hưng với học viên các khóa tại Lễ khai giảng năm học 2026-2027 của Học viện Quốc phòng. (Ảnh: THANH GIANG)

Tích cực tham gia nghiên cứu, đề xuất giải pháp phát triển công nghiệp quốc phòng tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, có sức cạnh tranh; tập trung vào các vấn đề kinh tế và công nghiệp quốc phòng, huy động nguồn lực khoa học-công nghệ, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cơ chế liên kết giữa Quân đội với các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp. Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên của Học viện là những tấm gương mẫu mực về phẩm chất chính trị, đạo đức, có tư duy chiến lược, kiến thức lý luận sâu, am hiểu thực tiễn, nắm vững nghệ thuật quân sự Việt Nam và có khả năng tiếp thu tinh hoa của thế giới.

Tập trung phát triển đội ngũ chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học và giảng viên trẻ; thu hút các tướng lĩnh, cán bộ lãnh đạo, nhà khoa học, chuyên gia trong và ngoài Quân đội tham gia giảng dạy, nghiên cứu. Tăng cường đưa giảng viên đi thực tế, khắc phục khoảng cách giữa lý luận với thực tiễn, giữa giảng đường với thực địa, đáp ứng yêu cầu phát triển học viện trong giai đoạn mới.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả đối ngoại quốc phòng, hợp tác quốc tế về đào tạo, nghiên cứu khoa học.

Với vị trí đặc biệt trong hoạt động đối ngoại quốc phòng, Học viện cần chủ động, tích cực mở rộng hợp tác quốc tế thực chất, hiệu quả; góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Học viện, của Quân đội và của đất nước. Hợp tác quốc tế phải thật sự mang lại tri thức mới, thêm bạn bè, thêm lòng tin và thêm nguồn lực cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc; góp phần giữ vững nguyên tắc, độc lập, tự chủ và bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.

Tiếp tục mở rộng quan hệ có trọng tâm, trọng điểm với các học viện quốc phòng, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo uy tín các nước; nâng cao hơn nữa chất lượng đào tạo cán bộ quân sự cao cấp và quan chức quốc phòng quốc tế; tăng cường các chương trình trao đổi giảng viên, nghiên cứu chung, hội thảo và diễn đàn quốc tế.

Thủ tướng nhấn mạnh, thời gian tới, Học viện Quốc phòng được tin tưởng giao những nhiệm vụ quan trọng hơn, khó khăn hơn; nhất là mục tiêu trở thành cơ sở đào tạo, nghiên cứu tầm chiến lược tiên tiến, hiện đại, hàng đầu khu vực, có uy tín và ảnh hưởng quốc tế. Muốn đi đầu, Học viện phải quyết tâm đổi mới nhanh hơn nữa. Muốn có tầm chiến lược, Học viện phải có tầm nhìn xa hơn những nhiệm vụ thường xuyên. Muốn có uy tín quốc tế, Học viện phải tiếp tục phát huy truyền thống, xây dựng những giá trị riêng, sắc nét về tư tưởng, lý luận và nghệ thuật quân sự Việt Nam. Chúng ta tin tưởng, với truyền thống vẻ vang, với bản lĩnh, trí tuệ, tinh thần đoàn kết và khát vọng phát triển, Học viện Quốc phòng sẽ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ; đóng góp ngày càng nhiều hơn cho sự nghiệp xây dựng Quân đội; cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.