EU dự kiến triển khai chương trình giám sát Bắc Cực từ năm 2027

EU đang đứng trước giai đoạn bước ngoặt với nhiều quyết định chi phối tương lai khối. Ảnh: Ủy ban châu Âu

Chương trình giám sát Bắc Cực của EU nhằm tăng cường quan hệ trong khu vực và ứng phó với những tham vọng ngày càng lớn của các cường quốc đối thủ.

Theo Bloomberg và TASS, kế hoạch này được đề cập trong chiến lược Bắc Cực mới của EU, dự kiến công bố vào tuần tới.

Chương trình có thể sử dụng hệ thống quan sát Trái Đất Copernicus và hệ thống định vị vệ tinh Galileo của EU để phát hiện các mối đe dọa cả trên đất liền và trên biển tại Bắc Cực.

Tuy nhiên, thông tin được công bố đến nay chưa tiết lộ cụ thể phạm vi hoạt động, cơ chế vận hành hay những nguồn lực dành cho chương trình.

Bắc Cực ngày càng thu hút sự quan tâm của các cường quốc do vị trí địa chiến lược, tiềm năng tài nguyên và vai trò đối với các tuyến hàng hải. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, khu vực phía bắc Vòng Bắc Cực có thể chứa khoảng 13% trữ lượng dầu chưa được phát hiện trên thế giới và 30% trữ lượng khí đốt tự nhiên chưa được phát hiện.

Mặc khác, biến đổi khí hậu khiến băng biển suy giảm theo mùa, mở ra khả năng tiếp cận một số khu vực trước đây khó khai thác, đồng thời làm gia tăng nhu cầu theo dõi hoạt động hàng hải và những diễn biến an ninh tại đây.

Các quốc gia ven Bắc Cực gồm Nga, Mỹ, Canada, Đan Mạch, Na Uy, Iceland, Thụy Điển và Phần Lan. Đây cũng là tám thành viên của Hội đồng Bắc Cực, diễn đàn liên chính phủ thúc đẩy hợp tác về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, những khác biệt về an ninh và lợi ích địa chính trị đang khiến việc duy trì hợp tác giữa các bên gặp nhiều thách thức.

Trong bối cảnh đó, việc tăng cường giám sát bằng vệ tinh có thể giúp EU thu thập thông tin về những thay đổi trên biển và đất liền, hỗ trợ theo dõi hoạt động hàng hải cũng như nhận diện các tình huống được nhận định có nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh khu vực.

Ông Vladislav Maslennikov, Giám đốc Vụ Các vấn đề châu Âu thuộc Bộ Ngoại giao Nga và là quan chức cấp cao của Nga tại Hội đồng Bắc Cực, trước đó chỉ trích EU đang thể hiện ý định tiếp tục con đường leo thang căng thẳng tại khu vực và chính trị hóa các vấn đề hợp tác ở vùng cực.