Dồn sức tăng trưởng kinh tế

Tháng 3/2026, Nhà máy Thủy điện Sông Lô 5 (công suất 29,7 MW) chính thức vận hành thương mại. Ông Nguyễn Quang Học, Giám đốc Công ty Thủy điện Sông Lô 5 phấn khởi cho biết, ngay khi đi vào hoạt động, nhà máy đã tối ưu hóa công suất để phát điện thương phẩm ở mức cao nhất. Chỉ tính riêng 3 tháng đầu, tổng sản lượng điện sản xuất đã đạt 25,19 triệu kWh, dự kiến sản lượng trung bình năm sẽ đạt con số 98,01 triệu kWh.

Cùng thời điểm, Thủy điện Nậm Lang có công suất 12 MW cũng hoàn thành các thử nghiệm kỹ thuật khắt khe để phát điện thương mại đúng giai đoạn cao điểm.

Đánh giá về tầm quan trọng của các công trình này, đồng chí Hoàng Đức Tiến, Phó Giám đốc Sở Công Thương khẳng định: Sự cộng hưởng của hai dự án này đã đẩy tổng công suất phát điện toàn tỉnh chạm mốc ấn tượng 1.359,7 MW, với hệ thống 55 nhà máy đang hoạt động ổn định.

Nhà máy Thủy điện Sông Lô 5 đi vào vận hành sẽ đảm bảo an ninh năng lượng, góp phần vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh.

Bên cạnh năng lượng, hạ tầng sản xuất của tỉnh cũng đón nhận tín hiệu tích cực từ “làn sóng” 8 dự án quy mô lớn đồng loạt đi vào hoạt động ngay từ đầu năm. Điển hình như: Nhà máy may công nghệ cao Tuyên Quang LGG 3, Nhà máy sản xuất hạt nhựa Compound, các tổ hợp sản xuất vải bản tarpaulin và Giày Kiến Xương... Song song đó, ở thượng nguồn chuỗi cung ứng, dự án khai thác mỏ sắt Minh Lập - Pù Ngọm và mở rộng mỏ đá vôi An Đinh liên tục cung ứng nguồn nguyên liệu thô dồi dào cho thị trường, góp phần giảm chi phí logistics và tăng tính tự chủ cho các doanh nghiệp xây dựng, chế biến.

Cùng đà tăng trưởng công nghiệp, các lĩnh vực then chốt khác như thu ngân sách, sản xuất nông - lâm nghiệp và dịch vụ cũng ghi nhận những kết quả rất khả quan. Theo báo cáo của ngành Thống kê, tổng thu ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm 2026 của tỉnh ước đạt 4.214 tỷ đồng, bằng 58,6% kế hoạch Trung ương giao và đạt 57,8% kế hoạch tỉnh giao. Trong khi đó, ngành nông nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò bệ đỡ khi sản xuất đạt sản lượng hàng vạn tấn nông sản ổn định; các ngành dịch vụ và du lịch bứt phá mạnh mẽ, trở thành những mũi kéo tiêu dùng quan trọng, góp phần làm dày thêm dư địa tăng trưởng cho chặng đường nửa cuối năm.

Mặc dù đạt được những kết quả quan trọng, tuy nhiên theo đánh giá tổng thể, tăng trưởng kinh tế của tỉnh vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Kinh tế của tỉnh hiện có độ mở lớn, hội nhập sâu rộng với thị trường trong và ngoài nước nên rất nhạy cảm với các tác động ngoại biên. Những biến động địa chính trị phức tạp trên thế giới những tháng đầu năm đã đẩy giá nhiên liệu vào một vòng xoáy khó lường, tạo ra hiệu ứng dây chuyền kéo theo chi phí khai thác, sản xuất và vận tải tăng vọt, trực tiếp thu hẹp biên độ lợi nhuận và đẩy các doanh nghiệp vào thế đối mặt với nhiều bất lợi.

Bên cạnh các yếu tố khách quan, nút thắt chủ quan mang tên “nguồn lực đất đai” đang là lực cản nội tại lớn nhất tại địa phương. Nhiều dự án dù đã có chủ trương đầu tư, doanh nghiệp sẵn sàng nguồn vốn nhưng vẫn loay hoay trong vòng xoáy thủ tục từ khâu quy hoạch, chuyển mục đích sử dụng đến công tác giải phóng mặt bằng.

Công ty Hồng Phát (Khu công nghiệp Long Bình An ) sản xuất giấy xuất khẩu.

Các dự án hạ tầng chiến lược như Cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang (giai đoạn 1), hay các tổ hợp dịch vụ như Khu du lịch nghỉ dưỡng Mỹ Lâm, dự án sân golf... chậm tiến độ đều có chung căn nguyên này. Khi mặt bằng chưa sạch, dòng vốn đầu tư dù là vốn ngân sách hay FDI vẫn chưa thể chuyển hóa thành tư liệu sản xuất để tạo ra giá trị gia tăng. Song song đó, cũng cần thẳng thắn nhìn nhận năng lực thực thi của một bộ phận cán bộ cấp cơ sở còn hạn chế, xuất hiện tâm lý “e dè”, sợ sai trong bối cảnh các quy định pháp luật về đất đai đang thay đổi, khiến địa phương chưa tạo được sự bứt phá tương xứng với tiềm năng.

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những tháng cuối năm, UBND tỉnh đã tổ chức nhiều cuộc họp chuyên đề, đối thoại trực tiếp với các địa phương, doanh nghiệp nhằm tìm lời giải căn cơ cho bài toán kinh tế. Quan điểm nhất quán được đưa ra là: Không nhìn vào khó khăn để lùi bước, mà nhìn vào dư địa để phát triển. Khẳng định yếu tố con người là gốc rễ của mọi sự bứt phá, người đứng đầu chính quyền tỉnh yêu cầu các ngành, địa phương phải đảm bảo lao động trong độ tuổi được đào tạo nghề bài bản, gắn với giải quyết việc làm tại chỗ nhằm tạo ra lực lượng sản xuất trực tiếp đóng góp sản phẩm cho xã hội.

Vạch rõ lộ trình bứt phá cho từng lĩnh vực cốt lõi, các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh chỉ rõ: Khu vực nông nghiệp, trong bối cảnh quỹ đất hạn hẹp, mục tiêu cốt lõi là gia tăng giá trị trên từng đơn vị diện tích thông qua chuyển đổi cơ cấu giống và ứng dụng khoa học kỹ thuật để tạo ra nông sản xuất khẩu chất lượng cao.

Khu vực công nghiệp phải quyết liệt giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch để thu hút các nhà đầu tư lớn. Đối với ngành du lịch, dịch vụ cần kiến tạo các sản phẩm đặc hữu, cao cấp để giữ chân và kích cầu chi tiêu của khách lưu trú; trong khi đó, các cơ quan chuyên môn phải tập trung hỗ trợ địa phương đẩy mạnh chuyển đổi số.

Hiện thực hóa quyết tâm hành động đó, các sở, ngành then chốt của tỉnh đã đồng loạt kích hoạt các giải pháp chiến lược đồng bộ. Đồng chí Phạm Mạnh Duyệt, Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường khẳng định, ngành đang phối hợp chặt chẽ với các địa phương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi nhằm tối ưu hóa giá trị sản xuất. Trong đó, tỉnh ưu tiên phát triển các giống đặc sản có lợi thế cạnh tranh cao như dâu tằm, dứa, dược liệu... thay thế cho các loại cây trồng kém hiệu quả, đồng thời quyết liệt đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng các dự án hạ tầng liên quan, tham mưu mở rộng quy mô khai thác mỏ, đáp ứng nguồn vật liệu xây dựng cho các công trình trọng điểm.

Ở các mặt trận phụ trợ, Ban Quản lý các khu công nghiệp và khu kinh tế tỉnh đã thực hiện nghiêm túc phương châm sát cánh cùng doanh nghiệp từ khâu khảo sát cho đến khi nhà máy đi vào vận hành. Liên minh Sở Tài chính và Cục Thuế cũng đã bắt tay triển khai hiệu quả các cơ chế, chính sách tài chính như giảm thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm tạo luồng sinh khí mới giúp doanh nghiệp vững tâm mở rộng quy mô sản xuất, đồng thời tập trung các giải pháp thực hiện thu đúng, thu đủ đảm bảo chỉ tiêu thu ngân sách.

Khi tất cả các mắt xích trong bộ máy quản lý điều hành cùng chung một nhịp đập kiến tạo và hành động quyết liệt, mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của Tuyên Quang trong năm 2026 hoàn toàn có thể chuyển hóa thành hiện thực.

Bài, ảnh: Đoàn Thư