Doanh nghiệp cần xác minh thông tin trước khi chuyển tiền nợ bảo hiểm xã hội

Lợi dụng việc thu hồi nợ bảo hiểm để lừa đảo

Ngày 14/7/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội ban hành Công văn số 4231/BHXH-TTHT về việc cảnh báo hành vi lừa đảo chuyển tiền bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp .

Theo nội dung Công văn, thời gian qua, cơ quan Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội và Bảo hiểm xã hội các cơ sở đã phối hợp Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, Viện kiểm sát nhân dân các khu vực gửi thông báo yêu cầu các đơn vị sử dụng lao động khắc phục tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.

Lợi dụng việc này, nhiều đối tượng đã giả danh cán bộ Viện kiểm sát nhân dân hoặc cán bộ cơ quan Bảo hiểm xã hội để liên hệ với doanh nghiệp thông qua điện thoại hoặc tin nhắn.

Kịch bản lừa đảo thường diễn ra theo nhiều bước. Đầu tiên, đối tượng tự xưng là cán bộ của Viện Kiểm sát nhân dân hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội đang xử lý hồ sơ chậm đóng bảo hiểm. Sau đó, thông báo doanh nghiệp đang còn nợ tiền Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp hoặc bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và yêu cầu phải nộp ngay để tránh bị xử lý.

Đồng thời tạo tâm lý cấp bách bằng cách đe dọa sẽ khởi kiện, cưỡng chế hoặc áp dụng các biện pháp xử lý nếu không chuyển tiền ngay. Kế tiếp, hướng dẫn doanh nghiệp chuyển toàn bộ số tiền còn nợ vào một tài khoản ngân hàng cá nhân, thay vì tài khoản chính thức của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Sau khi nhận được tiền, các đối tượng cắt liên lạc, khiến doanh nghiệp vừa mất tiền vừa vẫn phải thực hiện nghĩa vụ đóng bảo hiểm theo quy định.

Đây là thủ đoạn không mới nhưng được biến tướng tinh vi hơn khi các đối tượng lợi dụng đúng thời điểm cơ quan chức năng đang thực hiện việc đôn đốc thu hồi nợ bảo hiểm theo quy định, khiến nhiều doanh nghiệp dễ tin tưởng.

Để phòng ngừa rủi ro, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội khẳng định các đơn vị sử dụng lao động chỉ được chuyển tiền chậm đóng vào tài khoản chính thức của cơ quan Bảo hiểm xã hội đã được công khai.

Đồng thời, khi cần xác minh thông tin, doanh nghiệp nên liên hệ trực tiếp qua các kênh chính thống của bảo hiểm xã hội như Cổng thông tin điện tử, Fanpage Facebook đã được cấp tick xanh, Zalo Official Account đã được cấp tick vàng hoặc số hotline của Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội.

Khuyến cáo này đặc biệt quan trọng bởi trong thực tế, các cuộc gọi mạo danh thường hiển thị số điện thoại gần giống số của cơ quan Nhà nước hoặc sử dụng thông tin doanh nghiệp khá chính xác để tạo lòng tin.

Cần kiểm tra thông tin trước khi chuyển tiền

Hành vi giả danh cơ quan Nhà nước nhằm chiếm đoạt tiền của doanh nghiệp không chỉ là hành vi gian dối mà còn có dấu hiệu của Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Theo quy định này, người nào bằng thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt tài sản của người khác thì tùy theo giá trị tài sản và tính chất, mức độ vi phạm có thể bị:

Ngoài hình phạt chính, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng; tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản; cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, đối với hành vi sử dụng mạng viễn thông, mạng máy tính hoặc các phương tiện điện tử để thực hiện hành vi lừa đảo, tùy từng trường hợp còn có thể bị xem xét xử lý theo các quy định khác của Bộ luật Hình sự nếu đủ yếu tố cấu thành tội phạm.

Đối với doanh nghiệp, cơ quan bảo hiểm xã hội khuyến cáo không nên thực hiện việc chuyển tiền chỉ dựa trên các cuộc gọi, tin nhắn hoặc tài khoản ngân hàng được cung cấp qua điện thoại. Trước khi thanh toán bất kỳ khoản tiền nào liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, cần kiểm tra thông tin với cơ quan bảo hiểm xã hội quản lý hoặc đối chiếu tài khoản nhận tiền với danh sách tài khoản chính thức do cơ quan bảo hiểm xã hội công bố.

Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo công nghệ cao ngày càng tinh vi, việc nâng cao cảnh giác, xác minh thông tin qua các kênh chính thống và tuyệt đối không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân theo yêu cầu của người tự xưng là cán bộ cơ quan Nhà nước là biện pháp hiệu quả nhất để bảo vệ tài sản của doanh nghiệp.

(Bài viết có sự phối hợp cung cấp dữ liệu và thông tin pháp lý từ LuatVietnam.vn trong khuôn khổ chuyên mục Phòng, chống tội phạm công nghệ cao)