Bắc Mê - Vẻ đẹp bên dòng Gâm

Xã Bắc Mê là một trong những xã miền núi mang vẻ đẹp hoang sơ, mộc mạc, chưa thực sự được “đánh thức” hoàn toàn bởi du lịch. Nơi đây có núi cao, rừng già, thung lũng thơ mộng và đặc biệt là dòng sông Gâm - con sông lịch sử gắn liền với sinh hoạt, đời sống, văn hóa và cả ký ức trong những cuộc kháng chiến cứu nước của người dân địa phương. Dòng sông Gâm chảy qua Bắc Mê với vẻ dịu dàng, xanh thẳm quanh năm. Khi đi trên thuyền, du khách có thể cảm nhận được vẻ đẹp lặng lẽ mà đầy quyến rũ của núi rừng. Những đoạn sông uốn lượn mềm mại giữa những dãy núi đá vôi, tạo nên khung cảnh như một bức tranh thủy mặc. Vào mùa nước cạn, những bãi đất bồi chứa nhiều phù sa được người dân tận dụng trồng ngô để nâng cao thu nhập đã mở ra không gian một màu xanh mướt tạo nên khung cảnh yên bình hiếm có trong cuộc sống hiện đại.

Dòng sông Gâm trong xanh, hiền hòa chảy qua xã Bắc Mê.

Nếu sông Gâm được ví như dải lụa xanh mát lành của thiên nhiên thì cũng chính con sông này cũng là nhân chứng lịch sử cho nhiều giai đoạn thăng trầm, từ thời kỳ kháng chiến chống Pháp đến chống Mỹ. Bắc Mê từng là vùng căn cứ cách mạng, nơi đặt trạm giao liên, là tuyến hành lang quan trọng nối vùng căn cứ địa với các chiến khu. Nhiều khu vực bến sông từng là nơi dừng chân của những chuyến đò chở cán bộ cách mạng qua sông, là nơi tiếp nhận hàng hóa, lương thực phục vụ kháng chiến.

Theo dòng lịch sử, xã Bắc Mê là “địa chỉ đỏ” với Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Căng Bắc Mê được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp Bằng công nhận Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia năm 1992. Nơi đây do thực dân Pháp xây dựng vào những năm đầu thế kỷ XX với 3 khu vực gồm: Trung tâm Căng, khu vực nhà Bang tá và khu vực kho muối, đây chính là bằng chứng ghi dấu thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi giam cầm nhiều chiến sĩ cách mạng, là trường học cách mạng với nhiều tấm gương bất khuất về ý chí kiên cường, lạc quan, sức chiến đấu bền bỉ của những người cộng sản trong nhà tù của chế độ thực dân, đế quốc. Cùng với đó, xã Bắc Mê còn mang dấu tích lịch sử chùa Ba Tự, thôn Bó Củng, sau khi được các ngành chức năng khảo sát, sưu tầm tìm thấy 173 hiện vật, trong đó: thời nhà Trần có 156 hiện vật gồm gạch, ngói, trang trí kiến trúc, mảnh tháp, gốm men, sành mịn, sành thô; thời Lê Sơ có 8 hiện vật là gốm men trắng vẽ lam và men trắng; thời Lê Trung Hưng có 3 hiện vật là gốm trắng; thời Nguyễn có 3 hiện vật gạch bìa. Quá trình khai quật di tích các ngành chức năng phát hiện 12.456 hiện vật có niên đại từ thời Lý đến thời Nguyễn.

Bắc Mê là ngôi nhà chung lưu giữ phong tục, tập quán độc đáo; các lễ hội truyền thống như lễ hội Lồng Tồng, lễ Cấp sắc của người Dao, lễ hội Cầu mùa… cùng nhiều làn điệu dân ca, dân vũ mang đậm văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc bản địa.

Đoàn viên thanh niên và các Cựu chiến binh tham quan Khu Di tích Lịch sử - Văn hóa Căng Bắc Mê.

Bên dòng sông Gâm, những bản Tày hiện lên với mái nhà sàn thấp thoáng dưới tán rừng, tiếng hát Then ngân vang trong đêm lễ hội, tiếng đàn Tính chậm rãi, ấm áp hòa trong làn sương mờ sớm mai…

Đồng chí Phạm Thị Hồng Yên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bắc Mê cho biết: nhận thức được tiềm năng to lớn từ thiên nhiên và lịch sử, Đảng ủy xã Bắc Mê từng bước triển khai các chương trình phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc. Phát triển du lịch trải nghiệm, khám phá hang động, đi thuyền trên sông Gâm. Đặc biệt, tuyến du lịch sinh thái “Hành trình trên sông Gâm” đang được Đảng bộ xã và các ngành liên quan đầu tư phát triển; tuyến du lịch này không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất hội tụ vẻ đẹp thiên nhiên và lịch sử đến với bạn bè gần xa. Đồng thời, đẩy mạnh việc gìn giữ và phát huy giá trị các di tích lịch sử, khuyến khích người dân bảo tồn các nét văn hóa truyền thống của dân tộc... Đây không chỉ là cách để gìn giữ hồn cốt quê hương, mà còn là cơ sở để xã Bắc Mê phát triển du lịch bền vững theo hướng gắn văn hóa với tạo sinh kế cho người dân.

Hoàng tuyến