Lùng Tám đón khách bằng sắc màu văn hóa

Phụ nữ Mông ở xã Lùng Tám duy trì nghề dệt lanh truyền thống.

Nghề dệt lanh là một nét riêng của Lùng Tám. Từ những sợi lanh mộc mạc, phụ nữ Mông tạo nên vải, trang phục và các sản phẩm thủ công mang dấu ấn văn hóa của dân tộc mình. Các kỹ thuật dệt, thêu, đắp vải màu, vẽ sáp ong được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong đó, vẽ sáp ong đòi hỏi sự khéo léo, bởi đường nét được thực hiện bằng tay và hiện lên sau quá trình nhuộm. Những sản phẩm như túi, ví, khăn, quần áo cũng giúp nghề truyền thống đến gần hơn với nhu cầu của du khách. Đến làng nghề, khách có thể tìm hiểu và thử một số thao tác dưới sự hướng dẫn của người làm nghề.

Giá trị của một sản phẩm thủ công vì thế còn nằm ở câu chuyện phía sau nó. Khi được giới thiệu về nguyên liệu, cách làm và công sức của người thợ, du khách có thêm cơ sở để hiểu, trân trọng sản phẩm mình lựa chọn. Cuộc gặp giữa người làm nghề với người mua cũng tạo nên một cách quảng bá gần gũi: văn hóa được kể bằng công việc cụ thể, bằng những điều người dân hiểu rõ và gắn bó trong cuộc sống hằng ngày. Đây là lợi thế để Lùng Tám xây dựng những trải nghiệm có chiều sâu, giúp chuyến tham quan để lại nhiều hơn một bức ảnh lưu niệm.

Trong kế hoạch tổ chức ngày hội năm nay, không gian văn hóa dệt lanh được dành vị trí riêng, do hợp tác xã dệt lanh của xã thực hiện. Các sản phẩm sẽ được trưng bày cùng hoạt động trình diễn quy trình sản xuất, từ thu hoạch, tước sợi, se sợi đến nhuộm chàm, dệt vải, thêu hoa văn, may trang phục truyền thống. Cách bố trí này mở ra cơ hội giới thiệu nghề một cách liền mạch, giúp người xem hình dung hành trình tạo nên thành phẩm. Qua đó, những thao tác vốn quen thuộc với người làm nghề trở thành nội dung hấp dẫn đối với khách lần đầu tìm hiểu văn hóa địa phương.

Cùng với dệt lanh, chương trình dự kiến có các cuộc thi nấu mèn mén, giã bánh dày, trình diễn trang phục; các môn thể thao dân tộc và trò chơi dân gian như đẩy gậy, đi cà kheo, kéo co, tung còn. Những hoạt động này có thể tạo nên không gian giao lưu gần gũi giữa các thôn, đồng thời giúp khách tham quan tiếp cận văn hóa qua nhiều hình thức. Một món ăn được chế biến trước mắt, một bộ trang phục được giới thiệu bởi chính người mặc hay một trò chơi có sự tham gia của cộng đồng đều có khả năng tạo cảm xúc và khơi gợi sự tò mò.

Cả tám thôn trên địa bàn xã được huy động tham gia ngày hội, từ lựa chọn nghệ nhân, diễn viên, vận động viên đến chuẩn bị sản phẩm, gian hàng. Đây là điều kiện để các giá trị văn hóa được giới thiệu bởi chính những người đang gìn giữ chúng. Người dân có thể mang đến ngày hội những kỹ năng, sản vật và câu chuyện của thôn mình, góp phần làm phong phú chương trình. Sự tham gia ấy cũng tạo cơ hội để các thế hệ gặp gỡ, cùng chuẩn bị, cùng thực hành những sinh hoạt văn hóa vốn gắn với cộng đồng.

Đồng chí Hà Văn Chung, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lùng Tám nhấn mạnh, bảo tồn văn hóa cần bắt đầu từ việc khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm của người dân đối với những giá trị do các thế hệ trước trao truyền. Địa phương hướng tới tạo điều kiện để nghệ nhân, người làm nghề và cộng đồng các thôn trực tiếp tham gia giới thiệu bản sắc của mình; đồng thời khuyến khích thế hệ trẻ tìm hiểu, học hỏi, tiếp nối. Khi người dân thấy được giá trị của nghề truyền thống và có cơ hội cải thiện đời sống từ những giá trị ấy, việc gìn giữ văn hóa sẽ có thêm động lực.

Từ góc nhìn đó, ngày hội có thể trở thành dịp kết nối người đang nắm giữ kỹ năng với lớp trẻ, người làm ra sản phẩm với khách hàng. Điều đáng quan tâm là những kết nối ấy được tiếp tục ra sao sau khi chương trình kết thúc. Một người trẻ muốn học thêm thao tác dệt, một nhóm khách muốn trở lại làng nghề hay một đơn vị lữ hành tìm được nội dung phù hợp để đưa vào hành trình đều là những cơ hội cần được đón nhận. Sức lan tỏa của ngày hội sẽ bền hơn khi những cuộc gặp gỡ mở ra công việc và sự gắn bó lâu dài.

Du khách nước ngoài trải nghiệm môn đẩy gậy trong lễ hội xã Lùng Tám.

Theo kế hoạch của UBND xã, Ngày hội văn hóa các dân tộc xã Lùng Tám được tổ chức gắn với Lễ hội Hoa Tam giác mạch tỉnh Tuyên Quang lần thứ XII năm 2026. Địa điểm dự kiến là sân vận động Nà Sài, khai mạc lúc 7 giờ 30 phút ngày 24/10. Bên cạnh các hoạt động văn hóa, thể thao, chương trình có không gian trưng bày, bán sản phẩm địa phương và dự kiến sáu gian hàng ẩm thực. Việc kết hợp giới thiệu bản sắc với sản phẩm, dịch vụ cho thấy mong muốn của địa phương trong tạo thêm cơ hội sinh kế cho người dân.

Đối với du lịch, sự phong phú của trải nghiệm có ý nghĩa thiết thực. Khách có thêm lý do để dành thời gian tìm hiểu một điểm đến khi tại đó có hoạt động phù hợp với sở thích: Xem trình diễn nghề, khám phá ẩm thực, tìm hiểu trang phục hoặc lựa chọn sản phẩm làm quà. Mỗi nội dung cần được giới thiệu rõ ràng, thuận tiện và có người hướng dẫn. Khi các hoạt động được kết nối hợp lý, một cuộc tham quan có thể trở thành cơ hội giao lưu, mua sắm và tìm hiểu sâu hơn về đời sống địa phương.

Kế hoạch đã giao Phòng Văn hóa - Xã hội phối hợp với Trung tâm Xúc tiến du lịch tỉnh trong việc bố trí, hỗ trợ các công ty lữ hành đưa khách đến xã dịp ngày hội. Đây là khâu cần thiết để chương trình tiếp cận các đoàn khách có lịch trình cụ thể. Việc cung cấp sớm thông tin về thời gian, địa điểm, nội dung trải nghiệm sẽ giúp đơn vị lữ hành chủ động sắp xếp hành trình. Với người dân và hợp tác xã, sự kết nối này cũng tạo cơ hội tìm hiểu nhu cầu của khách, từ đó chuẩn bị sản phẩm và cách giới thiệu phù hợp.

Đồng chí Nguyễn Chiến Thuật, Chủ tịch UBND xã Lùng Tám cho biết, địa phương mong muốn thông qua ngày hội giới thiệu rõ hơn những giá trị văn hóa, sản phẩm đặc trưng và khả năng đón khách của xã. Công tác tổ chức hướng tới sự thuận tiện, an toàn, thân thiện; tạo điều kiện để người dân, hợp tác xã, hộ kinh doanh tham gia giới thiệu, bán sản phẩm và cung cấp dịch vụ. Cùng với hoạt động quảng bá, xã chú trọng phối hợp với các đơn vị lữ hành, qua đó tìm kiếm cơ hội kết nối các trải nghiệm văn hóa với hành trình du lịch.

Để tạo thiện cảm với du khách, chất lượng phục vụ cần được chuẩn bị đồng bộ. Trong kế hoạch, xã đặt ra việc kiểm tra niêm yết, công khai giá dịch vụ tại các cơ sở lưu trú, nhà hàng, quán ăn; bảo đảm an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường, an ninh trật tự và hướng dẫn phương tiện dừng, đỗ. Đoàn viên, thanh niên được phân công hỗ trợ, hướng dẫn khách. Những việc cụ thể này góp phần giúp người đến tham quan yên tâm, dễ tiếp cận hoạt động và thuận tiện khi sử dụng dịch vụ.

Các thôn cũng được vận động chỉnh trang nhà cửa, đường làng, ngõ xóm, giữ gìn vệ sinh, tạo cảnh quan sạch đẹp. Không gian đón khách vì thế cần được nhìn rộng hơn khu vực sân khấu và gian hàng. Sự gọn gàng của một tuyến đường, cách chỉ dẫn dễ hiểu hay thái độ niềm nở của người bán hàng đều góp phần vào cảm nhận chung về điểm đến. Với một địa phương muốn phát triển du lịch từ văn hóa cộng đồng, những điều giản dị ấy có vai trò thiết thực trong xây dựng hình ảnh thân thiện.

Cơ hội bán sản phẩm tại ngày hội cũng là dịp để người dân tìm hiểu thị hiếu, lắng nghe phản hồi và giới thiệu rõ hơn nguồn gốc hàng hóa. Từ những cuộc trao đổi trực tiếp, người làm nghề có thể nhận biết nhu cầu về mẫu mã, công dụng, cách đóng gói, trong khi vẫn giữ những đặc điểm làm nên giá trị truyền thống. Hoạt động quảng bá sẽ có ý nghĩa lâu dài khi giúp sản phẩm tìm được khách hàng, người làm nghề có thêm thu nhập và cộng đồng có thêm điều kiện duy trì những kỹ năng đã được trao truyền.

Đón khách bằng sắc màu văn hóa là hướng đi đặt con người và bản sắc địa phương ở trung tâm. Với Lùng Tám, ngày hội sắp tới là cơ hội giới thiệu những giá trị ấy trong một không gian có sự tham gia của các thôn, hợp tác xã và người dân. Từ nghề dệt lanh, ẩm thực đến trò chơi dân gian, mỗi hoạt động có thể trở thành một lời mời khám phá. Khi lời mời được tiếp nối bằng trải nghiệm hấp dẫn và sự phục vụ chu đáo, Lùng Tám sẽ có thêm cơ hội để du khách nhớ đến, trở lại và mang theo những câu chuyện đẹp về vùng đất mình đã gặp.

Bài, ảnh: Đức Quý