Dấu ấn của kẻ sĩ Nam Bộ, nhà trí thức cách mạng Trần Bạch Đằng

Chuỗi sự kiện được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày sinh nhà chính trị, nhà nghiên cứu, nhà báo Trần Bạch Đằng (15/7/1926-15/7/2026). Đây cũng là dịp để cùng nhìn lại cuộc đời, và những đóng góp to lớn của ông đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, cũng như những dấu ấn sâu sắc trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa và báo chí.

Đồng thời, sự kiện cũng là dịp để tri ân những giá trị mà ông đã để lại, đánh dấu một cột mốc ý nghĩa trong hành trình hình thành Thư viện Thanh niên Trần Bạch Đằng-một không gian tri thức được kỳ vọng sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần học tập, nghiên cứu và cống hiến đến thế hệ trẻ.

Đồng chí Phạm Chánh Trực thông báo vận động ủng hộ Thư viện Thanh niên Trần Bạch Đằng.

Tại chương trình, Ban Tổ chức được dịp lắng nghe những chia sẻ từ các vị khách mời đã từng có thời gian gắn bó với ông nhằm giúp cho khán giả, các bạn trẻ hiểu thêm về cuộc đời, sự nghiệp cũng như những giá trị mà nhà chính trị, nhà nghiên cứu, nhà báo Trần Bạch Đằng đã để lại.

Là ái nữ của nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng, cô Trần Hồng Ánh, cho biết sau năm 1975, gia đình cô mới thật sự đoàn tụ. Với cô, nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng là người cha ấm áp. Ông không hay nói lời yêu thương một cách cụ thể, cũng không phải quá nghiêm khắc, nhưng ông có nguyên tắc của riêng mình. “Thời gian càng lùi xa, tôi càng tự hào và yêu thương ba mình hơn”, cô Hồng Ánh chia sẻ.

Cô Trần Hồng Ánh kể lại kỷ niệm với người ba của mình, nhà chính trị Trần Bạch Đằng.

Là thư ký, người có nhiều góp sức cho nhiều công trình của nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng, cô Trần Thị Ngọc Lan nhận xét rằng bộ não của ông như được chia thành từng ô riêng biệt. Khi cần viết về chính trị, xã hội hay văn hóa, ông chỉ cần "kéo ô đó ra" và có thể viết liên tục, đặc biệt là trong dịp Tết ông có thể viết hơn 30 bài cho nhiều tờ báo khác nhau như Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Phụ Nữ...

Tại chương trình, ông Hoàng Đôn Nhật Tân, nguyên Giám đốc Nhà văn hóa Thanh niên cho hay, đồng chí Trần Bạch Đằng mang đậm phong cách của một kẻ sĩ Nam Bộ và rất yêu mến thanh niên. Ông thường truyền lửa cho thanh niên qua các bài nói chuyện thu hút hàng nghìn sinh viên. Nhiều khách mời cũng cho rằng đồng chí Trần Bạch Đằng luôn dành cho thanh niên một sự tin cậy tuyệt đối, đặc biệt là trong những thời điểm nguy hiểm nhất. Ông quan niệm rằng không được chê trách thanh niên mà phải luôn động viên, giáo dục để họ gánh vác công việc.

Các khách mời giao lưu tại chương trình.

Theo Tiến sĩ Quách Thu Nguyệt, nguyên Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ, nhà chính trị, nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng là ân nhân của Nhà xuất bản Trẻ. Ông dành tâm huyết cho các dự án như bộ sách "Lịch sử Việt Nam bằng tranh" vì muốn thế hệ trẻ hiểu và yêu lịch sử dân tộc theo một cách gần gũi nhất. Đây là công trình tiêu biểu của Nhà xuất bản Trẻ trong thời gian qua.

Nhắc lại kỷ niệm với đồng chí Trần Bạch Đằng, nhà báo Lê Văn Nuôi, nguyên Tổng Biên tập Báo Tuổi Trẻ cho biết, ông làm việc nhiều với nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng từ năm 1992 đến năm 2003. Đó là thời gian ông Trần Bạch Đằng cộng tác rất nhiều với Tuổi Trẻ.

Nhà báo Lê Văn Nuôi kể lại kỷ niệm với nhà nghiên cứu, nhà báo Trần Bạch Đằng.

“Ông đã dạy tôi về cách làm báo ngày khi chỉ rằng làm báo ngày là phải tổ chức cho được mục bình luận, xã luận trên trang nhất hằng ngày để thể hiện cái chính kiến của bản báo trước những sự kiện thời sự chính trị. Ngoài ra, báo ngày phải có 2 thể loại quan trọng đó là phóng sự và phóng sự điều tra. Vài tháng sau, Báo Tuổi Trẻ tổ chức được mục thời sự suy nghĩ và duy trì đến hàng chục năm sau. Báo Tổ chức các chuyên gia, các biên tập viên và các phóng viên có khả năng bình luận trước một sự kiện trong vòng 24 giờ”, nhà báo Lê Văn Nuôi nhớ lại.

Nhà báo Lê Văn Nuôi chia sẻ thêm, nhà nghiên cứu, nhà báo Trần Bạch Đằng chính là người thầy về lý tưởng cách mạng, một người thầy trong nghề báo. Mỗi khi gặp khó khăn, hình ảnh nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng hiện lên như ngọn lửa luôn động viên ông, giúp ông đứng vững trong nghề.

Bà Trương Mỹ Lệ (Tư Liêm) phát biểu tại chương trình.

Chính những câu chuyện và những kỷ niệm chân thật ấy đã phác họa một chân dung gần gũi, sâu sắc và đầy cảm hứng về một người con ưu tú của mảnh đất Nam Bộ, một người đã dành trọn đời mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng nền văn hóa-tư tưởng nước nhà.

Tại chương trình, đồng chí Phạm Chánh Trực, nguyên Phó Trưởng Ban Kinh tế Trung ương, nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, phát biểu vận động ủng hộ Thư viện Thanh niên Trần Bạch Đằng.

Bộ tiểu thuyết Ván bài lật ngửa được trưng bày tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhằm gìn giữ, phát huy những giá trị tinh thần quý báu của nhà chính trị, nhà nghiên cứu Trần Bạch Đằng, Thành Đoàn và Câu lạc bộ Truyền thống Thành Đoàn cùng phối hợp các đơn vị chuẩn bị xây dựng Thư viện Thanh Niên Trần Bạch Đằng. Đây là một không gian văn hóa đọc ý nghĩa cho thanh thiếu niên thành phố.

Theo đồng chí Phạm Chánh Trực, đây không đơn thuần là một kho chứa sách, Ban Tổ chức hướng đến xây dựng một không gian văn hóa đa năng, là nơi lưu giữ lịch sử, lan tỏa tri thức, truyền cảm hứng sống cho người trẻ.

Bài viết của đồng chí Trần Bạch Đằng được trưng bày tại Đường sách Thành phố Hồ Chí Minh.

Để Thư viện Thanh niên Trần Bạch Đằng sớm hoàn thiện và đi vào hoạt động hiệu quả, thư viện rất cần sự chung tay, góp sức từ những tấm lòng quý báu.

Mỗi người có thể đóng góp cho thư viện thông qua các hình thức: Tặng sách, tài liệu gồm các đầu sách về lý luận Mác-Lênin, lịch sử cách mạng, các tác phẩm văn học nghệ thuật, các công trình nghiên cứu khoa học, xã hội, nhân văn... đặc biệt là các tác phẩm, bài báo, tư liệu do đồng chí Trần Bạch Đằng sáng tác hoặc viết về ông.

Cá nhân, tập thể cũng có thể tặng hiện vật, kỷ vật gồm các kỷ vật thời kháng chiến, hình ảnh tư liệu lịch sử của phong trào thanh niên học sinh, sinh viên Sài Gòn-Gia Định và các địa phương, hoặc các hiện vật gắn liền với cuộc đời hoạt động của nhà báo, nhà lãnh đạo Trần Bạch Đằng.

Quang cảnh buổi giao lưu.

Mọi người còn có thể đóng góp nguồn lực kỹ thuật, trang thiết bị như: bàn ghế, kệ sách, hệ thống quản lý thư viện số để giúp không gian đọc thêm hiện đại, tiếp cận gần hơn với giới trẻ.

“Mỗi cuốn sách quý vị trao tặng, mỗi hiện vật quý vị gửi gắm không chỉ là sự đóng góp về mặt vật chất, mà còn là ngọn lửa tri thức, là bài học lịch sử sống động truyền lại cho thế hệ mai sau, đó là cách chúng ta tri ân quá khứ và đầu tư cho tương lai”, đồng chí Phạm Chánh Trực cho biết.