Đạo diễn Khương Ngọc: “Cha tôi là cảm hứng cho tôi làm những bộ phim về gia đình”

Khương Ngọc là một trong những đạo diễn thế hệ mới đang dần định hình được tiếng nói riêng trong điện ảnh. Các tác phẩm của anh không chạy theo những đề tài ăn khách, mà lựa chọn cách chạm đến cảm xúc của người xem.

Mang tính thông điệp với đường dây cốt lõi là cảm xúc, nhưng không vì thế mà các tác phẩm của anh xa rời thực tế, mà ngược lại, anh cũng là một trong những tên tuổi có thể coi là “bảo chứng phòng vé”. Dường như bản thân Khương Ngọc đang dần hình thành nên một “vũ trụ” riêng cho các tác phẩm của mình, ở đó anh có thể biểu đạt những ý tưởng, câu chuyện, thông điệp theo những cách rất riêng.

Khương Ngọc được đánh giá cao từ bộ phim “Chị Dâu” phát hành năm 2024, với vai trò đạo diễn kiêm biên kịch và cả sáng tác bài hát phim. Phim không chỉ đạt doanh thu cao ngoài rạp chiếu (đạt doanh thu 100 tỷ đồng sau 3 tuần ra rạp và xếp hạng thứ 5 doanh thu của năm) mà còn gặt hái giải thưởng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 24, Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng lần thứ 3, giải Ngôi sao xanh và Cánh diều vàng.

Cảnh trong phim “Cục vàng của ngoại”.

“Cục vàng của ngoại” là bộ phim phát hành hồi tháng 10/2025, đạt doanh thu khoảng 82 tỷ đồng, đồng thời giành giải thưởng hạng mục diễn xuất tại Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng lần thứ 3 và giải Cánh diều vàng.

Nghệ sĩ Nhân dân Hồng Vân và Nghệ sĩ Ưu tú Tuyết Thu trong phim "Lên hương".

Tháng 9, Khương Ngọc tiếp tục cho ra mắt “Lên hương”, bộ phim có góc nhìn đặc biệt về một dịch vụ ít gặp trong cuộc sống: dịch vụ tiễn đưa người quá cố. Khương Ngọc cho hay, anh thường ý tưởng ở những đề tài ít người đề cập đến. Với “Chị Dâu”, cái chết không hiện hữu trực tiếp nhưng gợi mở suy nghĩ; ở “Cục vàng của ngoại”, cái chết đã hiện hữu; Ở “Lên hương”, cái chết trở thành chủ thể xuyên suốt.

Khương Ngọc cho biết, trái với quan niệm thông thường, anh nhìn nhận đề tài này một cách tích cực, bởi vì ai cũng sẽ đến lúc kết thúc một vòng tuần hoàn. Qua ba bộ phim, ngoài sự ra đi của người thân yêu, anh còn quan tâm đến lời nói, thứ có thể nâng người ta lên hoặc kéo xuống. Phim thứ nhất (“Chị Dâu”): Lời nói khiến người ta sống dở chết dở. Phim thứ hai (“Cục vàng của ngoại”): Lời nói không kịp trao những điều tử tế đến người yêu thương nhất trước khi họ ra đi. Phim thứ ba (“Lên hương”): Là sự tổng kết trọn vẹn, vừa được nói lời yêu thương, vừa được nhìn người đó ra đi và hoàn thành mọi ước nguyện của họ.

Khương Ngọc cho biết, đường dây câu chuyện này được lấy cảm hứng từ chính người cha của anh. “Trước khi mất, ba tôi chia sẻ rằng ông không biết mình có làm ai buồn lòng mà chưa kịp xin lỗi hay không. Cảm xúc đó cứ đi theo tôi xuyên suốt chặng đường làm nghệ thuật”, Khương Ngọc nói.

Khương Ngọc (ngoài cùng bên trái) chỉ đạo diễn xuất trong phim "Lên hương".

Với Khương Ngọc, thế mạnh của anh là tâm lý tình cảm, và anh đang nuôi ý định xây dựng một “vũ trụ phim tâm lý gia đình” từ 3 bộ phim đầu tiên này. Anh cho biết, dự án sắp tới sẽ làm về một gia đình thuần miền bắc có ba thế hệ cùng dòng họ trong một bối cảnh. Vẫn là chủ đề gia đình nhưng bối cảnh và diễn biến sẽ hoàn toàn mới. Nếu khán giả để ý, không gian bối cảnh của các bộ phim lớn dần: ban đầu chỉ trong một phòng, sau đó là một căn nhà, tiếp theo là hai căn nhà trong xóm, và giờ là ba căn nhà cùng một khu chợ.

Ở các dự án tiếp theo, bối cảnh sẽ dần mở rộng thành một xã hội với quy mô nhân vật lớn hơn. Kịch bản sắp tới đã được hoàn thành với khoảng hơn 40 nhân vật. Khương Ngọc cho biết, dự án tiếp theo này là cách anh muốn bứt phá khỏi giới hạn của bản thân, bởi anh chưa biết nhiều về miền bắc. “Tôi rất yêu miền bắc, và yêu ẩm thực ngoài đó”, Khương Ngọc chia sẻ.

Ở Khương Ngọc, có những cách kể chuyện được anh nhấn nhá, có những khung hình được anh chăm chút để truyền tải trọn vẹn ý đồ của mình. Đạo diễn chia sẻ, trong quá trình làm phim, có những chi tiết đã được tính toán kỹ lưỡng, nhưng cũng có những yếu tố ngẫu hứng.

Anh chia sẻ, nếu xem nhiều phim của anh, khán giả sẽ thấy những dấu ấn quen thuộc như kỹ thuật "khung trong khung" (frame in frame) khi đặt diễn viên vào các ô khung. Đôi khi đến một bối cảnh đặc biệt, anh sẽ tận dụng nó để mô tả ý đồ. Chẳng hạn như khu vực đốt vàng mã tại ngôi chùa trong phim “Lên hương” có kết cấu như một ngôi nhà với 2 ô cửa sổ.

Cảnh trong phim "Lên hương".

“Đoạn phim quay tại đó rất ngắn gọn, chỉ có sự di chuyển qua lại của các nhân vật nhưng đã gói gọn được cả cuộc đời của người phụ nữ: bà từng có một người đàn ông, một người con gái, sau đó cả hai lần lượt rời đi; rồi một người đàn ông khác xuất hiện ở giữa, người con gái trở về và người đàn ông này ở giữa đóng vai trò kết nối hai mẹ con. Sự di chuyển đơn giản đó đã giải quyết trọn vẹn câu chuyện cuộc đời nhân vật”, đạo diễn kể lại.

Với Khương Ngọc, đó vừa là sự tính toán, vừa là may mắn khi tìm được bối cảnh phù hợp. Nếu bối cảnh không có sẵn điều gì đặc biệt, đạo diễn mới bắt đầu xây dựng lại để phục vụ cho các cú máy và cách kể chuyện riêng của từng bộ phim. Mỗi phim tôi sẽ chọn một cách kể khác nhau. Sau đó tôi sẽ theo yêu cầu của cảnh mà xếp đặt mọi thứ để thực hiện cú máy.

Được giới chuyên môn đánh giá là một trong những đạo diễn mới định vị được tên tuổi và bảo chứng doanh thu phòng vé, nhưng Khương Ngọc cho biết anh thấy thích chứ không áp lực. “Không ai có thể giữ phong độ đỉnh cao mãi mãi; có giải thưởng xuất sắc thì cũng có lúc nhận những giải thưởng không như ý. Cuộc sống ai cũng sẽ có lúc trượt chân hay cạn kiệt sáng tạo. Khi bông hoa đã nở rực rỡ thì nó phải tàn để làm phân bón cho cây. Tôi cứ cố gắng làm cho bông hoa rực rỡ nhất có thể, khi hết rực rỡ thì chấp nhận chứ không cố thay đổi bản thân. Tôi trân trọng tình cảm mọi người dành cho mình và sẽ tiếp tục làm những gì mình tin là đúng”, đạo diễn khẳng định.

Để không lặp lại chính mình, Khương Ngọc cho biết anh thường tự đặt ra thử thách cho bản thân ở những dự án tiếp theo. Thí dụ, ở dự án tới là câu chuyện với bối cảnh miền bắc, một vùng văn hóa còn hết sức mới mẻ với anh. Tuy nhiên, giá trị cốt lõi mà anh đặt vào mọi dự án vẫn luôn là tâm lý, với đường dây cảm xúc xuyên suốt bộ phim. “Đây là thể loại mà tôi tự tin nhất. Và tôi cho rằng bất kỳ bộ phim nào cuối cùng cũng cần quay về yếu tố tâm lý để chạm đến cảm xúc và tạo sự đồng cảm nơi khán giả”, Khương Ngọc chia sẻ.