Cơ hội nào cho xe điện Tesla tìm chỗ đứng tại Việt Nam

Tesla Model Y - bao gồm cả phiên bản kéo dài L - đang là mẫu xe bán chạy hàng đầu của Tesla. Ảnh: Tesla

Trước thời điểm này, xe điện của Tesla hiện diện tại Việt Nam chủ yếu thông qua những chiếc xe nhập khẩu tư nhân với số lượng hạn chế. Việc có một pháp nhân tạo cơ sở pháp lý để Tesla triển khai hoạt động bài bản tại Việt Nam.

Theo giới chuyên môn, lý do Tesla quan tâm Việt Nam vào lúc này khá rõ ràng: thị trường xe điện đang tăng trưởng nhanh hơn đáng kể so với tốc độ mở rộng chung của thị trường ô tô. Trong nửa đầu năm 2026, Việt Nam tiêu thụ khoảng 116.000 ô tô điện chạy pin, đứng đầu Đông Nam Á.

Đặc biệt, xe điện tại Việt Nam không còn là sự thử nghiệm. VinFast đã tạo ra quy mô tiêu thụ đủ lớn để hình thành thói quen sử dụng, trong khi các thương hiệu Trung Quốc, Hàn Quốc, Mỹ và châu Âu không ngừng đưa thêm sản phẩm điện vào thị trường.

Bản thân Tesla hiện cũng có nhiều tiềm năng vượt ra ngoài ô tô điện, như taxi tự hành. Việc phát triển dịch vụ ở Việt Nam có nhiều thuận lợi, nhất là khi nhiều ông lớn công nghệ Mỹ - đặc biệt là Starlink (cũng của tỷ phú Elon Musk) - đã hiện diện sẵn.

Chưa kể, Việt Nam cũng có dân số lớn, tốc độ đô thị hóa cao, tầng lớp trung lưu mở rộng và tỷ lệ sở hữu ô tô vẫn còn thấp so với các thị trường phát triển... tất cả đều là nền tảng cho dư địa tăng trưởng dài hạn.

Một bãi sạc Supercharger của Tesla tại Canada. Ảnh: Tesla

Điểm đáng chú ý là Tesla có lợi thế về thương hiệu. Trong nhóm khách hàng có thu nhập cao, Tesla không đơn thuần được nhìn nhận như một chiếc ô tô điện mà còn là sản phẩm công nghệ. Khả năng cập nhật phần mềm, hệ thống hỗ trợ lái, thiết kế tối giản và hiệu suất vận hành là những yếu tố có thể giúp Tesla khác biệt với nhiều đối thủ.

Theo một số dự đoán, khả năng cao giai đoạn đầu Tesla sẽ tập trung vào nhập khẩu nguyên chiếc, thay vì lập tức xây dựng nhà máy tại Việt Nam.

Quy mô thị trường hiện nay chưa đủ để việc đầu tư sản xuất trở thành lựa chọn hiển nhiên đối với một thương hiệu có mô hình toàn cầu như Tesla.

Hiện nay, Tesla có hạ tầng sản xuất xe rất đồ sộ tại Trung Quốc, Mỹ... đều là những nguồn cung khả thi.

Những sản phẩm dễ được quan tâm nhất nhiều khả năng vẫn là Model 3 và Model Y, bởi đây là hai dòng xe có mức giá và kích thước phù hợp hơn với nhu cầu sử dụng tại các đô thị Việt Nam.

Tuy nhiên, để tồn tại ở thị trường trong nước sẽ là một thách thức ngay cả với ông lớn xe điện như Tesla. Thách thức đầu tiên là sạc điện. Tesla xây dựng một phần lợi thế cạnh tranh toàn cầu dựa trên mạng lưới Supercharger, vốn được thiết kế để phục vụ hành trình đường dài. Tesla hiện có hơn 80.000 Supercharger trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, mạng lưới sạc do các hãng khác xây dựng có thể giúp giải quyết một phần nhu cầu, nhưng Tesla vẫn cần bảo đảm khả năng tương thích, thanh toán và trải nghiệm sử dụng. Lâu nay, đây luôn là một nguyên nhân khiến các hãng xe điện nước ngoài khó phát triển mạnh tại Việt Nam.

Tesla sẽ khó có thể tái lập hoàn toàn mô hình kinh doanh tại Mỹ hay châu Âu. Ảnh: Electrive

Bên cạnh đó là dịch vụ hậu mãi. Tesla nổi tiếng với mô hình bán hàng trực tiếp và mức độ tích hợp phần mềm cao, nhưng xe điện vẫn cần bảo dưỡng, sửa chữa thân vỏ, hệ thống điện, pin và các thiết bị điện tử. Một mạng lưới kỹ thuật viên được đào tạo bài bản sẽ cần thời gian để xây dựng.

Tiếp đến, Tesla sẽ phải đối mặt với một đối thủ đặc biệt: VinFast. Không giống Tesla, VinFast đã có nguồn cung xe tại chỗ, mạng lưới bán hàng, dịch vụ hoàn chỉnh và quan trọng là hệ thống sạc độc quyền phủ rộng khắp.

Cuối cùng là giá bán. Nếu Tesla chỉ nhập khẩu xe với chi phí cao, sản phẩm rất rơi vào thế bất lợi, một phần do người tiêu dùng Việt Nam đã quen với quan niệm xe điện phải có mức giá mềm.

Vì thế, dường như kịch bản hợp lý nhất trong vài năm đầu sẽ là Tesla không chạy theo doanh số đại chúng, mà tập trung cho nhóm khách hàng thu nhập cao, người yêu công nghệ. Khi doanh số đủ lớn, hãng tính đến mở rộng phòng trưng bày, gia tăng dịch vụ, bành trước hạ tầng Supercharger...