Cơ hội chiến lược nâng tầm toàn diện quan hệ giữa Việt Nam với EU và Bỉ

Việt Nam và EU chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 28-11-1990, nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện (bỏ qua khuôn khổ đối tác chiến lược) nhân chuyến thăm chính thức Việt Nam của Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tháng 1-2026. Bước nâng cấp "kép" này đã đưa Việt Nam trở thành đối tác đầu tiên tại Đông Nam Á thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với EU, là nước ASEAN duy nhất có tất cả các trụ cột hợp tác với EU. EU coi Việt Nam là đối tác ưu tiên tại khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, tích cực củng cố quan hệ với Việt Nam cấp độ toàn khối EU và các nước thành viên.

Cơ hội chiến lược nâng tầm toàn diện quan hệ giữa Việt Nam với EU và Bỉ. Ảnh minh họa: baochinhphu.vn

Kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam-EU năm 2025 đạt trên 73,81 tỷ USD, tăng 7,9% so với năm 2024. Trong 6 tháng đầu năm 2026, trao đổi thương mại song phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, đạt 41,44 tỷ USD, tăng 16,3% so với cùng kỳ năm 2025. EU là đối tác thương mại lớn thứ 4, thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 6 của Việt Nam. Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN và tốp 10 nhà cung ứng hàng hóa cho thị trường EU. Tổng vốn đầu tư của EU tại Việt Nam đạt 38,4 tỷ USD, đứng thứ 6 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ có vốn đầu tư vào Việt Nam. Việt Nam có 98 dự án đầu tư sang EU với tổng vốn 434,88 triệu USD. Hai bên duy trì trao đổi đoàn và tăng cường tiếp xúc cấp cao, triển khai thường niên các phiên họp của Ủy ban hỗn hợp Việt Nam-EU và các tiểu ban trực thuộc. Hợp tác về khoa học, công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo đang trở thành trụ cột hợp tác mới giữa Việt Nam và nhiều nước thành viên EU.

Việt Nam và Bỉ thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 22-3-1973 và kể từ đó luôn duy trì mối quan hệ hữu nghị truyền thống tốt đẹp. Hai bên thường xuyên trao đổi các chuyến thăm cấp cao và tiếp xúc tại các diễn đàn đa phương. Đặc biệt, Hạ viện Liên bang Bỉ là nghị viện nước ngoài đầu tiên và duy nhất thông qua Nghị quyết kêu gọi hỗ trợ nạn nhân chất độc da cam cho Việt Nam. Bỉ là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Việt Nam tại EU, Việt Nam là đối tác thương mại lớn nhất của Bỉ trong ASEAN.

Kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Bỉ 8 tháng năm 2026 đạt hơn 3 tỷ USD; năm 2025 đạt 4,36 tỷ USD. Tính đến hết năm 2025, Bỉ có 104 dự án đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư hơn 1,1 tỷ USD. Hai bên thiết lập khuôn khổ đối tác chiến lược về nông nghiệp năm 2018. Hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, giáo dục-đào tạo, KHCN và hợp tác phát triển là điểm sáng trong quan hệ hợp tác song phương.

Quan hệ giữa Việt Nam với EU và Bỉ đang đứng trước cơ hội chiến lược để nâng tầm toàn diện, tạo bước ngoặt trong hợp tác theo hướng thực chất hơn, hiệu quả hơn do Việt Nam và các bên đang có quyết tâm chính trị cao, có điểm đồng về định hướng chiến lược, có điều kiện quốc tế và trong nước thuận lợi.

Với EU, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm góp phần làm sâu sắc hơn nữa trụ cột hợp tác về KHCN giữa hai bên, đưa EU trở thành đối tác hàng đầu của Việt Nam trong lĩnh vực này, đặc biệt về vũ trụ, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ xanh, khoáng sản thiết yếu...; tạo xung lực mới trong hợp tác thương mại-đầu tư giữa Việt Nam với EU và các nước thành viên; xây dựng quan hệ Việt Nam-EU thành hình mẫu trong khuôn khổ hợp tác ASEAN-EU.

Với Bỉ, chuyến thăm góp phần đưa quan hệ Việt Nam-Bỉ lên tầm cao mới sau gần 10 năm thiết lập quan hệ đối tác chiến lược về nông nghiệp; tạo đột phá trong hợp tác ở các lĩnh vực Bỉ có thế mạnh như KHCN, chip bán dẫn, năng lượng tái tạo, AI, nông nghiệp xanh...; phát huy vai trò cửa ngõ đưa hàng hóa hai nước vào thị trường EU và ASEAN, đưa Việt Nam trở thành trung tâm hợp tác, sản xuất, phân phối các sản phẩm của Bỉ tại khu vực Đông Nam Á.

Chuyến thăm là cơ hội để Việt Nam triển khai đường lối đối ngoại theo Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng và các nghị quyết của Bộ Chính trị; tăng cường quan hệ giữa cá nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo EU và Bỉ, phát huy cao độ vai trò của ngoại giao nguyên thủ trong huy động, khai thác tối đa các nguồn lực phục vụ phát triển đất nước, trực tiếp đóng góp vào các mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Chúng ta tin tưởng chuyến thăm sẽ thành công tốt đẹp, góp phần tăng cường tin cậy chính trị giữa Việt Nam với EU và Bỉ, qua đó, tạo cục diện đối ngoại thuận lợi trong kỷ nguyên phát triển mới, nâng cao vị thế của Việt Nam ở khu vực và trên thế giới.