Chuyển đổi số - Xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch

Việc ứng dụng mã QR, nhật ký điện tử cùng các hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ góp phần minh bạch hóa thông tin sản phẩm, nâng cao niềm tin của người tiêu dùng, mà còn tạo nền tảng để nông sản Thủ đô đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế.

Người tiêu dùng truy xuất nguồn gốc nông sản tại siêu thị Winmart (phường Cầu Giấy). Ảnh: Đỗ Tâm

Chủ động ứng dụng công nghệ số

Tại xã Bát Tràng, Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức đã triển khai dán tem điện tử và truy xuất nguồn gốc sản phẩm trên ứng dụng HaNoi Trace.

Trong khi đó, Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Đông Cao (xã Mê Linh) thực hiện truy xuất nguồn gốc thông qua phần mềm xacthucso.vn kết hợp hệ thống tem QR Code.

Đáng chú ý, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã triển khai thí điểm truy xuất nguồn gốc sản phẩm rau của Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức trên Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm thành phố Hà Nội. Trong giai đoạn đầu, sản phẩm cải ngọt được lựa chọn đưa lên hệ thống nhằm đánh giá hiệu quả triển khai, làm cơ sở mở rộng áp dụng đối với nhiều mặt hàng khác trong thời gian tới.

Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất, kinh doanh dịch vụ nông nghiệp Văn Đức Nguyễn Văn Minh cho biết, toàn bộ các hộ nông dân tại vùng sản xuất chuyên canh rộng hơn 200ha đều thực hiện ghi chép nhật ký sản xuất điện tử. Mỗi thửa ruộng đều được cắm biển nhận diện, ghi rõ tên chủ hộ và thời gian gieo trồng, tạo thuận lợi cho công tác quản lý.

Phó Chủ tịch UBND xã Mê Linh Trần Sỹ Đạt cho biết, địa phương hiện có 547ha sản xuất rau tập trung và đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong truy xuất nguồn gốc nông sản. Việc ứng dụng chuyển đổi số xuyên suốt từ khâu sản xuất, sơ chế đến tiêu thụ không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng nhận biết nguồn gốc, xuất xứ của sản phẩm mà còn hỗ trợ cơ quan quản lý nhanh chóng truy vết khi phát sinh các vấn đề liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản và thực phẩm Hà Nội tại địa chỉ check.hanoi.gov.vn tiếp tục được duy trì và mở rộng. Đến nay, hệ thống đã hướng dẫn, cấp tài khoản cho hơn 3.300 cơ sở sản xuất, kinh doanh tham gia; đồng thời quản lý dữ liệu của hơn 12.300 sản phẩm được cấp mã QR truy xuất nguồn gốc.

Để chuẩn bị kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội đã đăng ký danh mục các sản phẩm ưu tiên triển khai. Danh mục gồm các nhóm sản phẩm thịt lợn, thịt gà, rau và trà hoa vàng vùng Sóc Sơn. Hệ thống truy xuất nguồn gốc của Hà Nội cũng được thiết kế theo hướng mở, sẵn sàng kết nối với Hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản của Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông qua các giao diện lập trình ứng dụng (API), đồng thời đề xuất liên thông dữ liệu với hệ thống do Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đang xây dựng.

Bên cạnh đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục vận hành hiệu quả Hệ thống phần mềm tự công bố sản phẩm. Đến nay, hệ thống đã tiếp nhận và công khai 26.867 bộ hồ sơ cùng các văn bản thay đổi thông tin tự công bố sản phẩm của các cơ sở; riêng năm 2026 tiếp nhận thêm 2.979 hồ sơ. Cùng với đó, Hệ thống trực tuyến kiểm tra, đánh giá kiến thức an toàn thực phẩm đã ghi nhận 13.069 lượt người tham gia, trong đó có 12.233 người đạt yêu cầu, chiếm 93,6%.

Hướng tới mục tiêu phát triển bền vững

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi số trong truy xuất nguồn gốc vẫn gặp không ít khó khăn. Sản xuất nông nghiệp chủ yếu theo quy mô hộ nhỏ lẻ khiến việc đồng bộ dữ liệu còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, chi phí đầu tư, duy trì phần mềm và cập nhật dữ liệu vẫn là gánh nặng đối với nhiều hợp tác xã và hộ sản xuất nhỏ. Không ít nông dân còn hạn chế về nguồn lực đầu tư thiết bị phục vụ chuyển đổi số, đồng thời gặp nhiều bỡ ngỡ khi chuyển sang sử dụng nhật ký điện tử.

Để tháo gỡ những điểm nghẽn này, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Hà Nội sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số nhằm số hóa toàn bộ quy trình sản xuất an toàn, hình thành mạng lưới quan sát, quan trắc và truy xuất nguồn gốc theo chuỗi cung ứng.

Theo đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp viễn thông tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo kỹ năng số cho nông dân; đồng thời hướng dẫn người dân sử dụng các dịch vụ số của cơ quan quản lý nhà nước thông qua các hoạt động xã hội hóa.

Bên cạnh đó, Hà Nội tiếp tục mở rộng các chuỗi liên kết sản xuất an toàn, gia tăng diện tích sản xuất đạt các tiêu chuẩn chất lượng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ số và đẩy mạnh xúc tiến thương mại. Đây là những nền tảng quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, minh bạch, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản Thủ đô.