Bước tiến quan trọng trong việc thúc đẩy văn hóa trở thành động lực thiết yếu của phát triển bền vững

Văn hóa - Nguồn lực quan trọng cho phát triển

Ngày 4/9, tại Trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ), Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” do Việt Nam đề xuất và 102 nước thuộc nhiều khu vực địa lý và trình độ phát triển khác nhau đồng bảo trợ, tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững.

Việc Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua sáng kiến "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” khẳng định sự đồng thuận ngày càng sâu rộng của cộng đồng quốc tế về vai trò then chốt của văn hóa trong thực hiện Chương trình nghị sự 2030; đồng thời có ý nghĩa đặc biệt đối với Việt Nam - quốc gia đề xuất sáng kiến này.

"Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” là sáng kiến đầu tiên có quy mô lớn nhất do Việt Nam khởi xướng tại UNESCO sau nhiều năm tham gia Tổ chức, tiếp tục khẳng định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và chủ trương nâng tầm đối ngoại đa phương.

Thành công này cho thấy Việt Nam không chỉ là thành viên tích cực, có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế mà còn chủ động tham gia định hình các chương trình nghị sự, đóng góp những ý tưởng thiết thực vì lợi ích chung của nhân loại.

Chia sẻ với báo chí về ý nghĩa của việc Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” do Việt Nam đề xuất, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc nhấn mạnh, đây là một kết quả rất đáng khích lệ, khẳng định sự quan tâm và quyết tâm chính trị rộng rãi của cộng đồng quốc tế trong việc phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của văn hóa đối với phát triển.

Nhấn mạnh ý nghĩa lớn nhất của Nghị quyết là đã đưa văn hóa lên một vị trí xứng đáng hơn trong chương trình nghị sự phát triển toàn cầu, Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho rằng, chúng ta thường nghĩ đến văn hóa trước hết là những giá trị cần gìn giữ, bảo tồn. Nhưng văn hóa còn là sức sáng tạo, là bản sắc, là sự gắn kết cộng đồng, là sinh kế và ngày càng là một nguồn lực quan trọng cho phát triển.

“Trong một thế giới đang đứng trước rất nhiều chia rẽ và thách thức, văn hóa cũng có một sức mạnh rất đặc biệt là kết nối con người, thúc đẩy sự thấu hiểu, bao dung và đối thoại”, Đại sứ Đỗ Hùng Việt nhấn mạnh.

Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, điều có ý nghĩa đặc biệt là "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” tạo ra một khuôn khổ dài hạn để duy trì sự quan tâm và cam kết chính trị, đồng thời chuyển từ nhận thức sang hành động. Trong 10 năm tới, các quốc gia, UNESCO, hệ thống Liên hợp quốc và các đối tác có thể cùng thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, huy động nguồn lực và đưa văn hóa ngày càng gắn chặt hơn với các chính sách phát triển, vì một tương lai bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm.

Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, việc Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết phát động "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” còn mang một ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang có những bước đi rất mạnh mẽ để đặt văn hóa ở vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển đất nước.

Quang cảnh phiên họp của Đại hội đồng Liên hợp quốc ngày 4/9/2026. (Ảnh: Bộ Ngoại giao Việt Nam cung cấp)

Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho biết, việc Việt Nam đề xuất và thúc đẩy sáng kiến "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” là bước triển khai cụ thể những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của văn hóa và con người trong sự nghiệp phát triển đất nước. Đó là Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, khẳng định văn hóa là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng và động lực cho sự phát triển nhanh, bền vững của đất nước. Cùng với đó, Quốc hội cũng đã thông qua Nghị quyết 28 về phát triển văn hóa Việt Nam; và năm nay, lần đầu tiên chúng ta tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam vào ngày 24/11.

Từ những chủ trương quan trọng đó, Bộ Ngoại giao đã phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và các bộ, ngành liên quan xây dựng và thúc đẩy sáng kiến "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” tại các diễn đàn đa phương, trước hết là UNESCO và sau đó là Đại hội đồng Liên hợp quốc, để cùng các nước phát triển thành một khuôn khổ hợp tác chung của Liên hợp quốc cho cả một thập kỷ.

“Sáng kiến này một lần nữa khẳng định đối ngoại đa phương là một kênh rất thiết thực để chuyển tải những ưu tiên phát triển của Việt Nam, đồng thời kết nối những ưu tiên đó với các mối quan tâm chung của thế giới. Cùng với đó, sáng kiến cũng mở thêm không gian để Việt Nam vừa chia sẻ những giá trị, câu chuyện và kinh nghiệm của mình, vừa tăng cường kết nối với tri thức, nguồn lực và những mô hình tốt của thế giới, qua đó phục vụ trực tiếp cho phát triển đất nước”, Đại sứ Đỗ Hùng Việt chia sẻ.

Sáng kiến của Việt Nam đã chạm đúng mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế

Chia sẻ về ý tưởng đề xuất sáng kiến "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững”, Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho biết, ý tưởng được Bộ Ngoại giao và trực tiếp là Phái đoàn Thường trực Việt Nam bên cạnh UNESCO tại Paris, ấp ủ, nghiên cứu và từng bước cụ thể hóa thành một sáng kiến chính sách. Năm 2025, Phái đoàn chính thức giới thiệu sáng kiến tại UNESCO, đồng thời kiên trì thúc đẩy và vận động để Đại hội đồng UNESCO thông qua bằng đồng thuận vào tháng 11/2025.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc phát biểu tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, ngày 4/9/2026. (Ảnh: (Ảnh: Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc cung cấp) )

Từ nền tảng vững chắc đó, tại New York, Việt Nam tiếp tục cùng Cyprus, Italia, Lào, Qatar và Saint Kitts và Nevis hình thành nhóm nòng cốt, tiến hành nhiều vòng tham vấn và vận động rộng rãi các nước để đưa sáng kiến tới Đại hội đồng Liên hợp quốc.

Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, điều đáng chú ý là sáng kiến đã chạm đúng mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế, đó là làm thế nào để phát huy tốt hơn vai trò của văn hóa như một nguồn lực cho phát triển, cho sự gắn kết xã hội và đối thoại trong bối cảnh thế giới đang đứng trước nhiều thách thức. Đây cũng chính là một vấn đề mà Việt Nam hết sức coi trọng trong quá trình phát triển của mình. Việt Nam đã cùng các đối tác dành nhiều thời gian tham vấn, lắng nghe và dung hòa những ưu tiên, quan tâm khác nhau, để tìm được mẫu số chung và xây dựng một khuôn khổ mà các nước đều có thể cùng tham gia và đóng góp.

“Ở một góc độ rộng hơn, kết quả này cũng cho thấy vai trò ngày càng chủ động, dẫn dắt của Việt Nam tại các diễn đàn đa phương. Chúng ta đang ngày càng có thêm những sáng kiến, đề xuất và đóng góp cụ thể, cùng các đối tác thúc đẩy đối thoại, kết nối và tìm kiếm đồng thuận. Đây cũng là cách rất thiết thực để những giá trị, ưu tiên và kinh nghiệm phát triển của Việt Nam đóng góp vào những vấn đề chung của cộng đồng quốc tế”, Đại sứ Đỗ Hùng Việt chia sẻ.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho rằng, việc thông qua Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” lần này tại Đại hội đồng Liên hợp quốc là sự tiếp nối, cộng hưởng của những dấu ấn quan trọng thời gian qua của công tác đối ngoại đa phương, trong đó có việc Việt Nam làm Chủ tịch Hội nghị Kiểm điểm lần thứ 11 của các quốc gia thành viên Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và lần đầu tiên có người Việt Nam trúng cử làm thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật biển (ITLOS). Những kết quả này phản ánh sự ghi nhận và tin tưởng ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp của Việt Nam.

Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, việc Nghị quyết "Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững” được thông qua mới chỉ là bước khởi đầu. Trong thời gian tới, UNESCO sẽ giữ vai trò đầu mối dẫn dắt việc triển khai Nghị quyết. Theo đó, Việt Nam sẽ tiếp tục tích cực tham gia và đóng góp vào các nỗ lực chung của UNESCO, các quốc gia thành viên, các tổ chức trong hệ thống Liên hợp quốc và các đối tác khác để đưa các mục tiêu của Thập kỷ thành những chương trình, sáng kiến và kết quả cụ thể, qua đó vừa phục vụ sự phát triển của đất nước, vừa đóng góp thiết thực cho hòa bình và phát triển bền vững trên thế giới.