Bóng đại thụ che chở biên cương

Bài 1: Mái đầu bạc thắp sáng bản làng

Bài cuối: Đảng trong tim, tuổi không giới hạn

Bài 2: Sống như cây rừng, cống hiến tựa núi cao

Con đường lên thôn Chúng Trải, xã Phố Bảng quanh co ôm theo sườn núi, nằm sát đường biên giới Việt - Trung. Hơn bốn thập kỷ qua, người dân vẫn quen gọi ông Củng Chẩn Tráng, sinh năm 1960, đảng viên với 26 năm tuổi Đảng là "cột mốc sống" của bản làng.

Ngược dòng ký ức về những năm đầu thập niên 1980, ông Tráng kể: Hồi đó, Chúng Trải còn hoang vu lắm. Đất đai cỗi cằn chưa có mấy người khai phá, an ninh trật tự vùng giáp ranh thì luôn tiềm ẩn những bất ổn phức tạp. Không cam chịu đói nghèo, ông Tráng là một trong những người tiên phong phục hóa, quyết tâm bắt đất cằn phải nở hoa. Chăm chỉ, cần mẫn, ông Tráng không chỉ trồng được lúa, ngô, dựng được nhà, nuôi các con khôn lớn, mà còn gieo được niềm tin vào lòng đồng bào nơi biên cương.

Các đảng viên xã Phố Bảng cùng cán bộ, chiến sỹ Biên phòng vận động Nhân dân xây dựng đời sống văn hóa.

Năm 2020, khi địa phương triển khai dự án cải tạo vườn tạp, nhận thấy tiềm năng của quê hương, ông Tráng bắt đầu vận động nhân dân quy hoạch vùng trồng mận tam hoa đặc sản. Ban đầu, việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm của đồng bào vùng cao khó như leo vách đá đứng.

Ông Tráng bộc bạch: “Bà con ở Chúng Trải chỉ quen trồng mận tự phát, năng suất thấp, đầu ra bấp bênh nên cái nghèo cứ bám riết lấy dân bản. Nhìn đất đai rộng lớn mà dân vẫn đói, tôi xót lắm. Ban đầu việc vận động rất khó. Bà con chưa tin tưởng đâu, mình phải đến từng nhà, nói từng việc, và quan trọng nhất là mình phải làm trước cho họ thấy. Khi dân thấy cây mận nhà ông Tráng ra quả ngọt, bán được tiền, dân tin thì mình mới làm được việc”.

Kiên trì với phương châm “mưa dầm thấm lâu”, đến nay dự án cải tạo vườn tạp đã thu hút nhiều bà con tham gia, riêng vùng trồng mận tam hoa trọng điểm đã có 6 hộ quy tụ sản xuất trên diện tích hơn 5 ha. Đây là bước chuyển lớn từ sản xuất tự cung tự cấp sang tư duy kinh tế hàng hóa của người dân vùng cao.

Hơn sáu thập kỷ gắn bó quê hương, trải qua nhiều cương vị từ chiến sĩ dân quân tự vệ, Trưởng Công an xã kiêm Phó Chủ tịch UBND xã Phố Là, huyện Đồng Văn cũ; từ năm 2002 đến nay được nhân dân tín nhiệm bầu làm Trưởng Ban Công tác mặt trận rồi Bí thư Chi bộ thôn Chúng Trải, ông Tráng chưa một ngày ngơi nghỉ.

Trên cương vị Bí thư Chi bộ, ông đã cùng chính quyền địa phương và cán bộ, chiến sỹ Đồn Biên phòng Phó Bảng tích cực tuyên truyền, vận động bà con áp dụng kỹ thuật canh tác mới, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ rừng. Đặc biệt, ông luôn nhắc nhở bà con nâng cao cảnh giác, không nghe theo các luận điệu xuyên tạc của kẻ xấu, không vượt biên trái phép.

Một trong những dấu ấn đậm nét của ông Tráng là việc tiên phong thực hiện bài trừ hủ tục. Ông đã tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân trong thôn xóa bỏ các phong tục tập quán lạc hậu. Nhờ sự sâu sát của ông, đến nay 100% các hộ gia đình trong thôn khi có tang ma đều không mổ nhiều gia súc, không dắt gia súc đi phúng viếng gây lãng phí; việc ăn uống được tổ chức trên mâm hợp vệ sinh và thời gian tang lễ không quá 48 tiếng đồng hồ. Bằng đôi chân đi mòn đất núi, bằng tấm lòng kiên trung với Đảng, ông Tráng đã góp phần giúp Chúng Trải vươn mình thành thôn biên giới yên bình, trù phú. Từ chỗ thôn có tỷ lệ hộ nghèo cao, đến nay Chúng Trải chỉ còn 3/46 hộ nghèo.

Không chỉ là người kết nối nhân dân với chính quyền, ông Tráng còn là “đồng đội” thân thiết của các chiến sỹ Đồn Biên phòng Phó Bảng. Tham gia dân quân địa phương bảo vệ đường biên từ năm 1977, khi hòa bình lập lại, ông vẫn duy trì thói quen sát cánh cùng bộ đội biên phòng tuần tra biên giới. Thông hiểu phong tục tập quán của cả hai bên biên giới, ông đã trở thành cầu nối văn hóa, giúp hóa giải nhiều va chạm, hiểu nhầm trong cư dân vùng giáp ranh.

Đại úy Phùng Văn Mạnh, Chính trị viên Phó Đồn Biên phòng Phó Bảng nhận xét: “Ông Tráng là người đầy trách nhiệm, có uy tín sâu sắc. Những việc làm của ông truyền cảm hứng cho cả cộng đồng tham gia bảo vệ biên giới”.

Rời vùng biên Phố Bảng, chúng tôi ngược ngàn về với xã Xuân Vân. Không ồn ào, không nắm giữ những chức danh lớn, nhưng ở nhiều thôn bản nơi đây, mỗi khi có việc khó, việc khổ, người dân lại tìm đến những đảng viên cao tuổi. Uy tín, kinh nghiệm và sự gương mẫu của các bậc lão thành đã trở thành “chìa khóa” để tháo gỡ những nút thắt phức tạp ngay từ cơ sở.

Tại thôn Soi Hà, người dân vẫn hay nhắc về ông Bế Văn Thông là điển hình cho tinh thần "đảng viên không có tuổi hưu". Bước sang tuổi 65, mái tóc đã gần bạc trắng, nhưng ông Thông vẫn rắn rỏi như cây lim, cây táu giữa rừng già. Tiếng nói của ông vẫn sang sảng, chắc nịch. Ông Thông hiện là đảng viên cao tuổi nhất tham gia Tổ an ninh trật tự cơ sở xã Xuân Vân. Dù tuổi đã cao, nhưng ông luôn tích cực tham gia phong trào bảo vệ an ninh cơ sở, thường xuyên có mặt tại những "điểm nóng" mâu thuẫn. Từ đầu năm 2025 đến nay, 4 vụ việc tranh chấp đất đai, mâu thuẫn gia đình, hàng xóm đã được hòa giải thành công nhờ sự vào cuộc của ông. Phương châm của ông là phải thấu lý, đạt tình, nghe bằng hai tai và phân tích bằng cái tâm trong sáng.

Ông Thông bộc bạch: “Ngày nào còn sức khỏe là ngày đó còn cống hiến, bởi “đảng viên thì không có tuổi hưu”.

Không chỉ tích cực tham gia phong trào bảo vệ an ninh cơ sở, ông Thông còn là "bà đỡ" cho công tác phát triển Đảng tại địa phương. Nhờ sự dìu dắt, bồi dưỡng tích cực của ông và các đảng viên lão thành, Chi bộ Soi Hà đã trở thành thôn có tỷ lệ kết nạp đảng viên mới cao nhất ở xã Xuân Vân. Trong nhiệm kỳ qua, chi bộ đã giới thiệu và kết nạp được 2 đảng viên mới. Đặc biệt, từ sự đào tạo, rèn giũa của ông, đồng chí đảng viên trẻ Bế Văn Tần, sinh năm 1985 đã trưởng thành vượt bậc và năm 2025 được tín nhiệm bầu giữ chức danh Bí thư Chi bộ thôn Soi Hà.

Đồng chí Lê Thị Hoa, Bí thư Đảng ủy xã Xuân Vân khẳng định: Đảng bộ xã Xuân Vân hiện có 777 đảng viên sinh hoạt tại 58 chi bộ, trong đó hơn 130 đảng viên cao tuổi (trên 60 tuổi) vẫn đang bền bỉ gánh vác việc làng, việc xã. Các đồng chí đảng viên cao tuổi là vốn quý của Đảng bộ. Sự gương mẫu của các đồng chí chính là nhịp cầu nối, giúp các chủ trương của Đảng sau sáp nhập được triển khai thông suốt.

Đồng chí Trần Mạnh Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy đánh giá: Toàn tỉnh hiện có hàng nghìn mô hình dân vận khéo đang hoạt động hiệu quả, trong đó dấu ấn đóng góp của các đồng chí đảng viên lão thành là vô cùng đậm nét. Bằng sự am hiểu sâu sắc về phong tục tập quán và bằng chính sự gương mẫu của bản thân, các đồng chí đã cụ thể hóa các chủ trương, chính sách lớn của tỉnh thành những hành động thực tế, dễ hiểu, dễ làm cho bà con. Việc các chi bộ cơ sở duy trì và phát huy được vai trò của đội ngũ đảng viên cao tuổi này chính là cách làm hiệu quả nhất để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc, tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân.

Không chọn cách nghỉ ngơi, các đồng chí đảng viên cao tuổi vẫn miệt mài bắc những nhịp cầu nối "ý Đảng - lòng dân", thắp lên ngọn lửa nhiệt huyết cho thế hệ trẻ. Chính lòng kiên trung và sự gương mẫu thầm lặng ấy đã và đang kết thành lũy thép lòng dân, giữ cho vùng đất phên giậu của Tổ quốc luôn bình yên.

Bài, ảnh: Trần Liên, Thanh Phúc, Lý Thu

(CÒN NỮA)