Bài học từ Báo Việt Nam Độc lập: Lấy lợi ích quốc gia, dân tộc làm mục tiêu cao nhất của hoạt động báo chí

Dự hội thảo có các đồng chí: Lê Quốc Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Bế Thanh Tịnh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cao Bằng; Vũ Hồng Quang, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Cao Bằng; lãnh đạo các sở, ban, ngành, địa phương tỉnh Cao Bằng; lãnh đạo Bảo tàng Báo chí Việt Nam, các chuyên gia, nhân chứng, phóng viên Báo Việt Nam Độc lập.

Sau khi trở về Pác Bó năm 1941, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sáng lập Báo Việt Nam Độc lập, số đầu tiên được xuất bản ngày 1/8/1941.

Báo Việt Nam Độc lập là cơ quan tuyên truyền của Mặt trận Việt Minh; là phương tiện trực tiếp truyền bá tư tưởng cứu nước, giác ngộ quần chúng, cổ vũ tinh thần yêu nước, đoàn kết toàn dân đứng lên giành độc lập…

Các đại biểu tham quan gian trưng bày Báo Việt Nam Độc lập.

Phát biểu ý kiến tại hội thảo, đồng chí Lê Quốc Minh nhấn mạnh, trong lịch sử báo chí cách mạng Việt Nam, có những tờ báo không chỉ mang giá trị của một ấn phẩm báo chí mà còn trở thành biểu tượng của một giai đoạn lịch sử, của một tư tưởng lớn, của một khát vọng dân tộc.

Báo Việt Nam Độc lập chính là một biểu tượng như vậy. Trên báo, những bài viết ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi với đồng bào các dân tộc, những câu thơ, bài ca, tranh minh họa giản dị nhưng giàu sức lay động đã biến tờ báo thành "vũ khí mềm" sắc bén của cách mạng. Từ những trang báo in bằng kỹ thuật thủ công giữa núi rừng Pác Bó đã lan tỏa ánh sáng của tư tưởng độc lập, tự do, hun đúc niềm tin vào thắng lợi của cách mạng Việt Nam.

Có thể nói, Báo Việt Nam Độc lập không chỉ phản ánh lịch sử mà trực tiếp góp phần làm nên lịch sử. Giá trị lớn nhất mà tờ báo để lại không chỉ nằm ở những số báo còn lưu giữ đến hôm nay, mà còn ở tinh thần phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân; ở bản lĩnh chính trị vững vàng; ở tư duy báo chí luôn gắn với vận mệnh dân tộc; ở phương châm viết cho dân hiểu, dân tin và dân làm theo. Đó chính là những giá trị nền tảng đã được kế thừa và phát triển trong suốt hành trình hơn một thế kỷ của nền báo chí cách mạng Việt Nam.

Đồng chí Lê Quốc Minh chia sẻ, báo chí nước ta đang đứng trước những thời cơ rất lớn nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, trí tuệ nhân tạo, truyền thông số, mạng xã hội và sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiếp nhận thông tin đang đặt ra yêu cầu phải đổi mới toàn diện hoạt động báo chí. Trong bối cảnh đó, việc nhìn lại giá trị của Báo Việt Nam Độc lập không phải để hoài niệm quá khứ, mà để tìm thấy những bài học còn nguyên giá trị cho hiện tại và tương lai.

Đó là bài học về việc lấy lợi ích quốc gia, dân tộc làm mục tiêu cao nhất của hoạt động báo chí. Đó là bài học về tinh thần đổi mới, sáng tạo trong cách làm báo để thông điệp cách mạng đến được với đông đảo công chúng. Đó là bài học về xây dựng niềm tin xã hội bằng sự chân thực, nhân văn và trách nhiệm. Và trên hết, đó là bài học về bản lĩnh của người làm báo trước mọi biến động của thời cuộc.

Những giá trị ấy càng trở nên quan trọng khi đất nước đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, với khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, phồn vinh, hạnh phúc dưới sự lãnh đạo của Đảng. Báo chí cách mạng hôm nay không chỉ có nhiệm vụ phản ánh hiện thực mà còn phải góp phần kiến tạo niềm tin, lan tỏa giá trị tích cực, khơi dậy khát vọng phát triển và củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

Đồng chí Lê Quốc Minh đề nghị các đại biểu dự hội thảo tập trung làm rõ bối cảnh ra đời, vai trò và những đóng góp đặc biệt của Báo Việt Nam Độc lập đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc. Những giá trị tư tưởng, văn hóa, nghề nghiệp mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng thông qua tờ báo… Các giải pháp cần triển khai, thực hiện để các giá trị của Báo Việt Nam Độc lập tiếp tục được lan tỏa bằng những phương thức hiện đại, phù hợp với công chúng hôm nay, nhất là thế hệ trẻ.

Các đại biểu dự hội thảo.

Tại hội thảo, các tham luận: Vai trò lịch sử và sứ mệnh vẻ vang của Báo Việt Nam Độc Lập; Bảo tồn và phát huy giá trị Báo Việt Nam Độc Lập trong kỷ nguyên số; Tầm nhìn, bản lĩnh, bút sắc, lòng trong của lãnh tụ Hồ Chí Minh qua Báo Việt Nam Độc Lập và bài học cho thế hệ trẻ hiện nay; Báo Việt Nam Độc Lập (1941) và mô hình truyền thông giải phóng dân tộc: Từ di sản lịch sử đến dòng chảy truyền thông hiện đại; Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết dân tộc qua sưu tầm Báo Việt Nam Độc Lập… đã tiếp tục làm sáng tỏ giá trị lịch sử, tư tưởng và ý nghĩa thời đại của Báo Việt Nam Độc lập.

Phát biểu ý kiến bế mạc hội thảo, đồng chí Hà Nhật Lệ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng nhấn mạnh, các tham luận và ý kiến tại hội thảo đã thống nhất ở một nhận thức chung: Báo Việt Nam Độc lập không chỉ là di sản của báo chí cách mạng mà còn là di sản lịch sử, văn hóa đặc biệt của dân tộc Việt Nam; việc bảo tồn và phát huy giá trị của di sản này là trách nhiệm chung của các cơ quan Trung ương, của tỉnh Cao Bằng và của các thế hệ người làm báo hôm nay và mai sau.

Những kết quả của hội thảo hôm nay sẽ là cơ sở quan trọng để tỉnh Cao Bằng tiếp tục sưu tầm, số hóa, bảo quản và phát huy giá trị hệ thống tư liệu, hiện vật liên quan Báo Việt Nam Độc lập; nghiên cứu xây dựng các sản phẩm trưng bày chuyên đề, bảo tàng số và cơ sở dữ liệu phục vụ nghiên cứu, giáo dục truyền thống.

Đồng thời, tỉnh Cao Bằng sẽ tiếp tục khai thác, phát huy hiệu quả giá trị lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập gắn với Khu di tích quốc gia đặc biệt Pác Bó và các di tích cách mạng trên địa bàn tỉnh; phát triển các sản phẩm du lịch lịch sử, du lịch văn hóa, giáo dục trải nghiệm, góp phần xây dựng Cao Bằng trở thành điểm đến tiêu biểu về du lịch văn hóa-lịch sử của cả nước.

Đại biểu và sinh viên dự hội thảo thực hiện nghi lễ chào cờ.

Địa phương cũng sẽ đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng; đưa những giá trị tư tưởng, lịch sử của Báo Việt Nam Độc lập đến với cán bộ, đảng viên, học sinh, sinh viên và nhân dân bằng các phương thức hiện đại, phù hợp với xu thế chuyển đổi số.

Dịp này, Ban tổ chức đã khai mạc Trưng bày chuyên đề “Báo Việt Nam Độc Lập và hành trình phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam".