Bài cuối: Thiết lập kỷ cương đầu tư công

Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND tỉnh tại Thông báo số 86/TB-UBND ngày 26/4/2026 vừa qua, Sở Xây dựng phối hợp với các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư tổ chức rà soát toàn diện các dự án chậm tiến độ, tồn đọng, kéo dài trên địa bàn.

Đồng chí Lưu Việt Anh, Phó Giám đốc Sở Xây dựng khẳng định: Một trong những nội dung then chốt của đợt rà soát là xác định điểm dừng kỹ thuật đối với từng công trình. Đây là căn cứ quan trọng để xác định trạng thái thực tế của dự án tại thời điểm dừng thi công, bảo đảm ổn định kết cấu, an toàn công trình, an toàn cho người dân và hạn chế tối đa nguy cơ xuống cấp, hư hỏng trong thời gian tạm dừng hoặc chấm dứt đầu tư.

Điểm dừng kỹ thuật được thực hiện trên 3 yếu tố gồm: Hiện trạng kết cấu công trình, khả năng bảo đảm an toàn lâu dài và các hạng mục cần thi công nếu muốn đưa vào khai thác sử dụng; khối lượng thực tế đã thực hiện để làm căn cứ nghiệm thu, quyết toán, xử lý công nợ và trách nhiệm hợp đồng; khả năng tháo gỡ các vướng mắc về tài chính, nhu cầu vốn còn thiếu, khả năng cân đối nguồn lực và hiệu quả kinh tế - xã hội nếu tiếp tục đầu tư.

Công trình nhà lớp học Trường Mầm non Hoa Phượng do UBND thành phố Tuyên Quang (cũ) là chủ đầu tư xây dựng từ năm 2013, nay do Ban Quản lý Dự án đầu tư xây dựng công trình số 1 tỉnh tiếp nhận chưa được quyết toán.

Sau khi hoàn thành rà soát, các dự án sẽ được phân loại cụ thể để áp dụng giải pháp xử lý phù hợp. Với nhóm dự án còn cần thiết, phù hợp quy hoạch, có hiệu quả đầu tư và khả năng hoàn thành, tỉnh sẽ tập trung tháo gỡ ngay các điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, năng lực nhà thầu và nguồn vốn. Đồng thời, ưu tiên cân đối trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 để sớm hoàn thành, đưa công trình vào khai thác.

Đối với những dự án tạm thời khó khăn về nguồn vốn nhưng vẫn còn nhu cầu đầu tư trong tương lai, tỉnh sẽ thực hiện xác định điểm dừng kỹ thuật, tổ chức gia cố, bảo vệ các hạng mục cần thiết nhằm hạn chế xuống cấp, bảo đảm an toàn công trình và tạo điều kiện thuận lợi để tiếp tục triển khai khi đủ điều kiện nguồn lực.

Riêng với những dự án không còn phù hợp quy hoạch, hiệu quả đầu tư thấp, không còn khả năng phục hồi, tỉnh xử lý dứt khoát, kiên quyết “khóa sổ”. Toàn bộ dự án sẽ được đánh giá lại từ pháp lý, tài sản, đất đai, khối lượng, công nợ xây dựng cơ bản để thực hiện thủ tục chấm dứt đầu tư. Cùng với đó, làm rõ trách nhiệm của từng tổ chức, cá nhân liên quan, không để tình trạng công trình dang dở kéo dài qua nhiều nhiệm kỳ, gây lãng phí nguồn lực, bào mòn niềm tin và tạo dư luận không tốt trong Nhân dân.

Tại xã Bắc Mê hiện có 2 công trình thuộc nhóm đã hoàn thành, đưa vào sử dụng nhưng chưa quyết toán gồm: Công trình xây mới hội trường trung tâm xã và các hạng mục phụ trợ, với tổng mức đầu tư hơn 14,9 tỷ đồng; công trình cải tạo, sửa chữa trụ sở làm việc HĐND - UBND xã cùng các hạng mục phụ trợ, với tổng mức đầu tư hơn 14,7 tỷ đồng. Ngoài ra, còn một công trình dở dang là cải tạo trụ sở nhà làm việc Đảng ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã và các hạng mục liên quan, với tổng mức đầu tư ban đầu 14,6 tỷ đồng.

Đồng chí Lý Hải Vĩnh, Chủ tịch UBND xã Bắc Mê cho biết: Ngay sau khi có sự chỉ đạo của tỉnh, xã đã ban hành kế hoạch thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, xây dựng lộ trình quyết toán các công trình hoàn thành và tổ chức nhiều cuộc làm việc trực tiếp với chủ đầu tư, nhà thầu để gỡ nút thắt, chốt thời hạn cho từng phần việc cụ thể.

Đối với công trình trụ sở làm việc HĐND - UBND, địa phương yêu cầu đơn vị thi công hoàn thành lắp đặt hệ thống thang máy trước ngày 31-5, hoàn tất thẩm định, phê duyệt quyết toán trước ngày 30-6. Tại công trình hội trường trung tâm và nhà làm việc Đảng ủy, Mặt trận Tổ quốc xã chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu phòng cháy, chữa cháy; tập trung nhân lực, tăng tốc thi công để hoàn thành các hạng mục còn lại.

Không chỉ tháo gỡ khó khăn cho những đơn vị phối hợp tích cực, tỉnh cũng thể hiện quan điểm cứng rắn đối với các nhà thầu yếu kém, thi công cầm chừng hoặc bỏ dở công trình. Những đơn vị không bảo đảm năng lực, thiếu trách nhiệm, vi phạm cam kết tiến độ sẽ bị xem xét hạn chế tham gia các dự án mới. Bước “thanh lọc” này nhằm lập lại kỷ cương trong hoạt động đầu tư xây dựng sau nhiều năm tồn tại tình trạng nhà thầu năng lực yếu nhưng vẫn trúng thầu, kéo dài thời gian thi công, làm gia tăng rủi ro và hệ lụy cho Nhà nước.

Ông Nguyễn Đình Thiết, Phó Giám đốc Công ty Cổ phần đầu tư và dịch vụ Quốc tế Hoàng Gia nhìn nhận: Đơn vị cam kết đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng đối với các công trình đang thi công cũng như hoàn toàn đồng tình với chủ trương rà soát, kiên quyết sàng lọc các nhà thầu yếu kém của tỉnh.

Năm 2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP đạt 10,17%, yêu cầu sử dụng hiệu quả từng đồng vốn ngân sách trở thành nhiệm vụ không thể chậm trễ. Mỗi dự án được xử lý dứt điểm đồng nghĩa với một phần nguồn lực được khơi thông, giảm áp lực nợ đọng xây dựng cơ bản, tăng khả năng cân đối ngân sách và tạo dư địa cho các công trình động lực mới.

Đồng chí Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết: “Sở đang triển khai các giải pháp tháo gỡ vướng mắc đối với từng nhóm dự án. Trước mắt, ưu tiên xử lý các dự án đã đủ điều kiện quyết toán; các dự án còn thiếu hồ sơ nhưng có khả năng hoàn thiện; các dự án đã có chủ trương của cấp có thẩm quyền và được các sở, ngành chuyên môn thẩm định để sớm khơi thông nguồn lực đầu tư”.

Toàn bộ thông tin về tiến độ thực hiện, quyết toán, nguồn vốn, tình trạng pháp lý, năng lực nhà thầu sẽ được rà soát, cập nhật, đối chiếu đồng bộ nhằm khắc phục tình trạng thiếu thống nhất dữ liệu qua các giai đoạn quản lý trước đây và làm cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công.

Trên tinh thần “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả, thiết lập kỷ cương đầu tư công sẽ giúp cho dòng vốn được khơi thông và nguồn lực được phân bổ đúng hướng, tạo nền tảng cho mục tiêu phát triển kinh tế hai con số của Tuyên Quang trong giai đoạn tới.

Bài, ảnh: Tuấn Quang, Duy Tuấn, Mộc Lan

►Bài 1: “Điểm nghẽn” nguồn lực đầu tư

►Bài 2: Yêu cầu cấp thiết