Xử lý triệt để tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết

Văn bản được Thủ tướng ký ngày 20-6 nêu rõ, trong thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo, phân công các Bộ, cơ quan ngang Bộ trong việc xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuy nhiên, tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết các luật, pháp lệnh, nghị quyết của Quốc hội vẫn chưa được khắc phục triệt để.

Để xử lý triệt để tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ tổ chức triển khai thực hiện nghiêm các nghị quyết, kết luận của Bộ Chính trị về công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, đặc biệt là: Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30-4-2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trong đó có yêu cầu mỗi Bộ, cơ quan ngang Bộ phải cơ cấu ít nhất một lãnh đạo có chuyên môn pháp luật; Kết luận số 09-KL/TW ngày 10-3-2026 về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, yêu cầu hạn chế việc ban hành nhiều văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành và biện pháp cụ thể để tổ chức thi hành văn bản quy phạm pháp luật; quán triệt nguyên tắc mỗi chủ thể chỉ ban hành một văn bản để quy định chi tiết các nội dung được giao.

Lấy kết quả xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết là tiêu chí quan trọng đánh giá xếp loại, thi đua, khen thưởng hằng năm

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ trực tiếp phụ trách, chỉ đạo và chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về chất lượng, tiến độ công tác xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết và xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết; chủ động trao đổi, thống nhất với các Bộ, cơ quan liên quan về những nội dung phức tạp, còn ý kiến khác nhau ngay từ giai đoạn đầu của quá trình xây dựng văn bản; chủ động phối hợp với Văn phòng Chính phủ báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc còn có ý kiến khác nhau; không để tình trạng phối hợp kéo dài hoặc chờ thống nhất giữa các cơ quan làm ảnh hưởng đến tiến độ ban hành văn bản.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ đề cao trách nhiệm và tăng cường tính chủ động trong xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết.

Trong đó, khi xây dựng luật, pháp lệnh, nghị quyết phải rà soát kỹ sự cần thiết, tính hợp pháp của các nội dung giao quy định chi tiết, cơ quan quy định chi tiết và xác định thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết cũng như điều khoản giao quy định chi tiết, bảo đảm khoảng thời gian hợp lý, khả thi để các cơ quan có thời gian xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để tổ chức triển khai thi hành.

Trường hợp đề xuất luật, pháp lệnh, nghị quyết có hiệu lực ngay từ ngày được thông qua hoặc sớm hơn 45 ngày từ ngày được thông qua, Bộ, cơ quan ngang Bộ được giao chủ trì soạn thảo phải bảo đảm chuẩn bị đầy đủ, kịp thời các dự thảo văn bản quy định chi tiết, trình cấp có thẩm quyền ban hành để có hiệu lực đồng thời với thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết.

Rà soát, kiện toàn tổ chức pháp chế; ưu tiên, tập trung cao nhất các nguồn lực về thời gian, nhân lực, kinh phí, trang thiết bị cho công tác xây dựng pháp luật, không để tình trạng giao thêm nhiệm vụ nhưng không bảo đảm nguồn lực thực hiện; nghiên cứu cách thức tổ chức thực hiện công tác xây dựng pháp luật tập trung, chuyên nghiệp kết hợp với ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào công tác xây dựng pháp luật, từng bước chuyên nghiệp hoá, hiện đại hoá công tác này nhằm nâng cao chất lượng văn bản, bảo đảm thống nhất, đồng bộ, khả thi của hệ thống pháp luật.

Lấy kết quả xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết, việc bảo đảm tiến độ, chất lượng ban hành văn bản là một trong các tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ, xếp loại, thi đua, khen thưởng hằng năm đối với cơ quan, đơn vị và cá nhân có liên quan. Quan tâm triển khai thực hiện thí điểm việc đánh giá, chấm điểm (KPI) trong công tác xây dựng pháp luật sau khi được ban hành, gắn kết quả thực hiện với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cơ quan và đơn vị chủ trì. Trường hợp để xảy ra tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết kéo dài làm ảnh hưởng đến việc thi hành luật, nghị quyết hoặc phát sinh khoảng trống pháp lý thì phải đánh giá, kiểm điểm, nguyên nhân, giải pháp khắc phục và xử lý trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan (nếu có).

Tập trung xử lý dứt điểm tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết

Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu các Bộ, cơ quan ngang Bộ: Giáo dục và Đào tạo, Khoa học và Công nghệ, Ngoại giao, Công Thương, Tài chính, Nội vụ, Y tế, Tư pháp, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xử lý hoặc báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xử lý ngay những khó khăn, vướng mắc liên quan đến 15 văn bản (14 nghị định, 01 quyết định) nợ ban hành quy định chi tiết các luật, nghị quyết đã có hiệu lực nhằm giải quyết dứt điểm số văn bản nợ ban hành này. Tính đến ngày 23-6, Bộ Giáo dục và Đào tạo nợ 3 nghị định ban hành quy định chi tiết 2 luật, nghị quyết có hiệu lực từ 1-1-2026, Bộ Khoa học và Công nghệ nợ 1 nghị định, 1 quyết định quy định chi tiết 1 luật có hiệu lực từ 1-3-2026, Bộ Ngoại giao nợ 2 nghị định quy định chi tiết 1 nghị quyết có hiệu lực từ 1-1-2026, Bộ Công Thương nợ 2 nghị định quy định chi tiết 2 nghị quyết có hiệu lực từ 1-1-2026 và 1-3-2026, Bộ Tài chính nợ 1 nghị định quy định chi tiết 1 nghị quyết có hiệu lực từ 1-1-2026, Bộ Nội vụ nợ 1 nghị định quy định chi tiết 1 luật có hiệu lực từ 1-1-2026, Bộ Y tế nợ 1 nghị định quy định chi tiết 1 nghị quyết có hiệu lực từ 1-1-2026, Bộ Tư pháp nợ 1 nghị định quy định chi tiết 1 luật có hiệu lực từ 1-5-2026, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nợ 2 nghị định quy định chi tiết 2 luật có hiệu lực từ 1-1-2026 và 1-5-2026.

Các Bộ: Công an, Tài chính, Xây dựng, Y tế, Nội vụ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Khoa học và Công nghệ, Quốc phòng, Ngoại giao, Giáo dục và Đào tạo, Công Thương: tập trung nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ 48 nghị định quy định chi tiết các luật, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1-7-2026; trình Lãnh đạo Chính phủ xem xét, ký ban hành, bảo đảm chất lượng, tiến độ theo quy định. Trong đó Bộ Công an: 11 nghị định quy định chi tiết 6 luật, Bộ Tài chính: 10 nghị định quy định chi tiết 6 luật, Bộ Xây dựng: 4 nghị định quy định chi tiết 3 luật, Bộ Y tế: 1 nghị định quy định chi tiết 1 luật, Bộ Nội vụ: 5 nghị định quy định chi tiết 1 luật, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch: 8 nghị định quy định chi tiết 2 luật, Bộ Khoa học và Công nghệ: 2 nghị định quy định chi tiết 2 luật, Bộ Quốc phòng: 2 nghị định quy định chi tiết 1 luật, Bộ Ngoại giao: 2 nghị định quy định chi tiết 2 luật, Bộ Giáo dục và Đào tạo: 1 nghị định quy định chi tiết 1 luật, Bộ Công Thương: 1 nghị định quy định chi tiết 1 luật.

Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ tập trung chỉ đạo, khẩn trương ban hành theo thẩm quyền các thông tư quy định chi tiết được giao; chịu trách nhiệm cá nhân trước Thủ tướng Chính phủ nếu để xảy ra tình trạng chậm, muộn và không bảo đảm có hiệu lực đồng thời với hiệu lực thi hành của luật, nghị quyết của Quốc hội.

Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương nghiên cứu sửa đổi Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong đó bổ sung các quy định liên quan đến việc xác định thời điểm có hiệu lực của luật, pháp lệnh, nghị quyết, nội dung giao quy định chi tiết; tiêu chí xác định nội dung giao quy định chi tiết; soạn thảo các văn bản quy định chi tiết ngay trong quá trình xây dựng dự thảo luật, pháp lệnh, nghị quyết; các điều kiện bảo đảm cho việc xây dựng, ban hành văn bản quy định chi tiết và triển khai thi hành luật, pháp lệnh, nghị quyết; cơ chế phối hợp xử lý trong trường hợp cơ quan chủ trì soạn thảo luật, pháp lệnh, nghị quyết không đồng thời là cơ quan chủ trì soạn thảo, ban hành văn bản quy định chi tiết; cơ chế xem xét, xử lý trách nhiệm đối với các trường hợp để xảy ra tình trạng chậm, nợ văn bản kéo dài hoặc gây khoảng trống pháp lý trong thực tiễn thi hành.

Văn phòng Chính phủ phối hợp chặt chẽ với cơ quan chủ trì soạn thảo trong quá trình hoàn thiện dự thảo văn bản quy định chi tiết theo ý kiến của Lãnh đạo Chính phủ, Thành viên Chính phủ theo đúng Quy chế làm việc của Chính phủ; kịp thời báo cáo Phó Thủ tướng Chính phủ phụ trách lĩnh vực chỉ đạo hoặc tổ chức họp để xử lý các vấn đề còn ý kiến khác nhau, các vấn đề phát sinh trong quá trình hoàn thiện dự thảo văn bản quy định chi tiết.