Xử lý tận gốc những điểm nghẽn, vướng mắc để kiến tạo, huy động các nguồn lực cho phát triển

Các dự án luật được thảo luận gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; cũng như các nội dung liên quan đến tài chính đất đai, giá đất trong các dự án luật có liên quan.

Cuộc họp nằm trong chương trình làm việc của Thủ tướng Chính phủ với các bộ, cơ quan nhằm cho ý kiến về những định hướng lớn trong xây dựng, hoàn thiện một số luật quan trọng chuẩn bị báo cáo Chính phủ trước khi trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2 vào cuối năm.

Cùng dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Gia Túc, Nguyễn Văn Thắng, Lê Tiến Châu; Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đặng Xuân Phong; lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan Trung ương, đại diện cộng đồng doanh nghiệp.

Các dự án luật được thảo luận gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Luật Đấu thầu (sửa đổi), Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; cũng như các nội dung liên quan đến tài chính đất đai, giá đất trong các dự án luật có liên quan.

Thời gian qua, Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp và các bộ, cơ quan liên quan đã tập trung nguồn lực, khẩn trương chuẩn bị hồ sơ các dự án luật trong thời gian ngắn, bám sát chương trình lập pháp và tiến độ trình Quốc hội. Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến; dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) đã được Chính phủ thảo luận tại Phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật tháng 8/2026; dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất đang được tiếp tục hoàn thiện, thẩm định để trình Chính phủ xem xét.

Các đại biểu tham dự cuộc họp. (Ảnh: THANH GIANG)

Phát biểu khai mạc và kết luận cuộc làm việc, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá đây đều là những luật tác động trực tiếp đến môi trường đầu tư, kinh doanh, phân bổ và sử dụng nguồn lực, hoạt động của doanh nghiệp, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Các luật có quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại và cùng hướng tới một mục tiêu chung là thực sự tháo gỡ các điểm nghẽn, góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, khơi thông các nguồn lực, tạo không gian và dư địa phát triển mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, phát triển bền vững.

Theo Thủ tướng, việc xây dựng 4 dự án luật phải đặt trong tổng thể yêu cầu thể chế hóa kịp thời, đầy đủ các chủ trương lớn của Đảng. Đây không phải là việc sửa đổi kỹ thuật, sửa đổi từng vấn đề lẻ, mà phải giải quyết được những vấn đề lớn, căn cơ, những điểm nghẽn đang cản trở huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực phát triển.

Đại diện lãnh đạo Bộ Tài chính báo cáo tại cuộc họp. (Ảnh: THANH GIANG)

Thủ tướng giao các Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực tiếp tục chỉ đạo; Bộ Tài chính tiếp thu các ý kiến tại cuộc họp, phối hợp chặt chẽ các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện các dự án luật, bảo đảm chất lượng, tiến độ, tính đồng bộ, khả thi; chủ động phối hợp các cơ quan của Quốc hội trong quá trình thẩm tra, tiếp thu, chỉnh lý.

Nhấn mạnh một số yêu cầu chung, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Tài chính, Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát rất kỹ lưỡng các vấn đề liên quan, bảo đảm thể chế hóa, cụ thể hóa đầy đủ, đúng các chủ trương, định hướng của Trung ương, Bộ Chính trị, chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện; xác định rất rõ những nội dung nào được đề xuất đưa vào các dự án luật, những nội dung nào quy định trong các văn bản hướng dẫn.

Quang cảnh cuộc họp. (Ảnh: THANH GIANG)

Các dự thảo, các nội dung được đề xuất cần xử lý tận gốc những điểm nghẽn, vướng mắc trong thực tiễn và kiến tạo phát triển, giải phóng, huy động các nguồn lực bảo đảm hiệu quả; cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thiểu thủ tục, tầng nấc trung gian, cơ chế “xin-cho”. Các điều khoản, nội dung luật phải rõ ràng, minh bạch để thống nhất về cách hiểu và thực hiện.

Việc phân cấp, phân quyền phải phù hợp và rõ; nguồn lực, dữ liệu, công cụ quản lý và trách nhiệm đi cùng thẩm quyền; có cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm để kiểm soát rủi ro, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm mà không làm giảm tính chủ động, sáng tạo của cơ sở và doanh nghiệp.

Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì cuộc họp. (Ảnh: THANH GIANG)

Thủ tướng yêu cầu thực hiện đầy đủ, đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật; lấy ý kiến rộng rãi, thực chất các đối tượng chịu tác động, tham vấn ý kiến của các hiệp hội, doanh nghiệp, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học, tổ chức, hiệp hội, đoàn thể... kèm theo giải thích chính sách để người dân, doanh nghiệp và các đối tượng có liên quan hiểu đúng, không để có cách hiểu khác nhau.

Bộ Tài chính nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng, giải trình đầy đủ, thuyết phục để dự thảo luật khi được thông qua thực sự đi vào cuộc sống; tuân thủ việc đánh giá tác động khi xây dựng và ban hành chính sách; quy định xử lý chuyển tiếp, tránh tình trạng có khoảng trống pháp lý khi triển khai thực hiện; chủ động chuẩn bị đồng bộ, đồng thời các văn bản quy định chi tiết và các điều kiện bảo đảm thi hành.

Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, chịu trách nhiệm về tính đồng bộ, thống nhất pháp luật khi các luật được Quốc hội thông qua. Các bộ, cơ quan theo lĩnh vực quản lý chủ động rà soát, sửa đổi các cơ chế, chính sách có liên quan để bảo đảm tính khả thi, không mâu thuẫn khi tổ chức thực hiện 4 luật. Thủ tướng lưu ý, cần hạn chế ban hành quá nhiều văn bản hướng dẫn, khắc phục tình trạng một việc chịu nhiều quy trình, quy định tại các văn bản khác nhau gây chồng chéo, ách tắc, làm tăng thời gian, chi phí tuân thủ.

Các đại biểu tham dự cuộc họp. (Ảnh: THANH GIANG)

Cho ý kiến về một số nội dung cụ thể, với dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất, Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu quy định rõ ràng, rành mạch về ngân sách nhà nước, trong đó có ngân sách Trung ương và địa phương, chi đầu tư và chi thường xuyên, bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách Trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương; phân định rõ trách nhiệm, quyền hạn của từng cấp, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát; quy trình công khai minh bạch, cắt giảm, rút gọn thủ tục không cần thiết, ứng dụng công nghệ; không quy định cứng quá cụ thể trong luật như về các tỷ lệ chi từ ngân sách nhà nước cho các lĩnh vực; lưu ý các nguyên tắc đánh giá hiệu quả đầu tư, bảo đảm hiệu quả trong sử dụng nguồn lực công…

Với dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thủ tướng nhất trí cao với quan điểm đổi mới căn bản tư duy từ “hỗ trợ” sang tư duy “phát triển"; nhấn mạnh các chính sách phải khả thi hơn, đi vào cuộc sống; bảo đảm thống nhất với Luật Doanh nghiệp; khuyến khích chuyển đổi hộ kinh doanh sang hoạt động theo mô hình doanh nghiệp, phát triển “doanh nghiệp một người" với cơ chế cụ thể (nhất là trong gia nhập và chấm dứt kinh doanh, với thủ tục đăng ký doanh nghiệp đơn giản nhất có thể; đơn giản, rút gọn quy trình giải thể, thủ tục phá sản cho doanh nghiệp nhỏ và vừa; tránh tình trạng doanh nghiệp “gia nhập thị trường đã khó, chấm dứt hoạt động, rời khỏi thị trường còn khó hơn”); phương pháp kê khai và nộp thuế thu nhập doanh nghiệp phải đột phá rất mạnh; cụ thể hóa một số cơ chế, chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng, mở rộng thị trường, tham gia các chuỗi giá trị, tham gia các dự án đầu tư công…

Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, Thủ tướng nêu rõ tinh thần cơ chế chính sách phải đối xử công bằng, áp dụng đồng bộ với doanh nghiệp trong và ngoài nước; làm rõ, phát huy vai trò điều tiết, điều phối chung của Bộ Tài chính; thu hút dự án chất lượng, công nghệ cao, chuyển giao công nghệ và khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia liên doanh, hợp tác; đơn giản hóa quy trình, thủ tục…

Thủ tướng cũng lưu ý cần đánh giá khách quan, đúng bản chất về tỷ lệ tham gia hiện nay của doanh nghiệp trong nước trong kim ngạch xuất khẩu của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi), Thủ tướng cho rằng cần cải cách mạnh mẽ, thực chất, tập trung quản lý chất lượng và kết quả, sản phẩm đầu ra trong công tác đấu thầu (tuyệt đối tránh hình thức, hợp thức hóa quy trình, thủ tục, sản phẩm cuối cùng chất lượng, hiệu quả tương xứng với giá trị); phân định rõ phạm vi áp dụng giữa Luật Đấu thầu và pháp luật quản lý ngành, lĩnh vực trong đó có pháp luật về giá, đất đai, xây dựng, y tế, khoa học công nghệ, đặc biệt đối với các nội dung có tính đặc thù về lựa chọn nhà thầu, lựa chọn nhà đầu tư, hợp đồng bảo đảm quy định rõ ràng đối với các trường hợp cụ thể, không chồng chéo, đồng bộ, thống nhất, khả thi, hiệu quả trong hệ thống pháp luật; tiếp tục tăng cường trao quyền và nâng cao trách nhiệm cho chủ đầu tư, làm rõ quy định giao thẩm quyền, trách nhiệm cho chủ đầu tư quyết định các trường hợp đấu thầu, chỉ định thầu gắn với cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm; quy trình công khai, minh bạch và giải quyết được vấn đề trên thực tế.

Về một số nội dung khác, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính tiếp tục rà soát kỹ các vấn đề tài chính đất đai trong sửa đổi các luật thuế; nghiên cứu phương án đổi mới, hiện đại hóa công tác tính thuế, thu thuế và hoàn thuế VAT đang được doanh nghiệp phản ánh có nhiều vướng mắc.