Xây dựng phương án phù hợp thực tiễn địa phương

Việc xây dựng phương án sắp xếp thôn tại các địa phương không chỉ căn cứ vào quy mô dân số mà còn tính đến điều kiện thực tế của từng địa bàn. Từ đặc điểm địa hình, dân cư, điều kiện giao thông đến yêu cầu quản lý ở cơ sở đều được xem xét nhằm bảo đảm phương án sau sắp xếp phù hợp với thực tiễn.

Tại xã Tát Ngà, từ 22 thôn, địa phương dự kiến sắp xếp còn 11 thôn. Với đặc thù địa hình đồi núi dốc, dân cư phân bố phân tán và nhiều dân tộc cùng sinh sống, xã xây dựng phương án trên cơ sở các cộng đồng dân cư đã có sự gắn kết trong đời sống và sản xuất.

Lãnh đạo xã Liên Hiệp trao đổi, nắm bắt ý kiến của người dân trong quá trình xây dựng phương án sắp xếp thôn.

Đồng chí Nguyễn Văn Lưu, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Tát Ngà cho biết: Khi xây dựng dự thảo, chúng tôi ưu tiên sắp xếp các thôn có vị trí liền kề, điều kiện tự nhiên tương đồng và có sự gần gũi về văn hóa, phong tục tập quán. Việc hình thành các thôn mới trên cơ sở những cộng đồng dân cư đã có sự gắn kết từ trước không chỉ tạo thuận lợi cho công tác quản lý mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và mở rộng không gian phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với xã Yên Hoa, địa bàn rộng, nhiều thôn cách xa trung tâm là yếu tố được địa phương đặc biệt quan tâm khi xây dựng phương án sắp xếp. Bài toán đặt ra là vừa bảo đảm tinh gọn đầu mối, vừa tạo thuận lợi cho người dân trong sinh hoạt và tham gia các hoạt động cộng đồng. Vì vậy, các yếu tố về giao thông, khoảng cách giữa các khu dân cư và điều kiện sinh hoạt thực tế được địa phương cân nhắc kỹ lưỡng nhằm lựa chọn phương án phù hợp nhất. Trên cơ sở đó, địa phương dự kiến sắp xếp từ 18 thôn xuống còn 10 thôn; trong đó thực hiện sắp xếp 16 thôn thành 8 thôn và giữ nguyên 2 thôn.

Đối với các xã biên giới, việc xây dựng phương án sắp xếp thôn có những yêu cầu riêng so với các địa phương khác. Bên cạnh tiêu chí về dân số, các yếu tố về địa hình, giao thông, quản lý địa bàn và đặc thù khu vực biên giới đều được địa phương cân nhắc khi xây dựng phương án.

Xã Xín Mần hiện có 43 thôn, trong đó có 6 thôn giáp biên. Theo phương án dự kiến, địa phương thực hiện sắp xếp còn 22 thôn; trong đó thực hiện sắp xếp 33 thôn thành 15 thôn do có vị trí liền kề, giao thông thuận lợi, có sự tương đồng về dân tộc, văn hóa và phong tục tập quán; giữ nguyên 3 thôn bảo đảm tiêu chí về quy mô dân số. Đáng chú ý, xã không thực hiện sắp xếp đối với 4 thôn vùng núi, biên giới do địa hình chia cắt, giao thông khó khăn và những yếu tố đặc thù liên quan đến công tác quản lý địa bàn.

Đồng chí Tải Minh Cường, Phó Chủ tịch UBND xã Xín Mần cho biết: Khi xây dựng phương án sắp xếp, địa phương đặc biệt cân nhắc đối với các thôn biên giới. Đây là những địa bàn có tầm quan trọng về an ninh, quốc phòng nên việc giữ nguyên hiện trạng được xem là giải pháp phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dân cư và giữ vững an ninh biên giới.

Là địa phương có địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, Bản Máy xác định việc sắp xếp thôn không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối, nâng cao hiệu quả quản lý ở cơ sở mà còn phải đáp ứng yêu cầu giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền biên giới quốc gia. Theo phương án dự kiến, địa phương thực hiện sắp xếp từ 22 thôn xuống còn 14 thôn.

Trong quá trình xây dựng phương án, xã tính toán kỹ lưỡng trên cơ sở hài hòa giữa yêu cầu quản lý với điều kiện sinh hoạt thực tế của người dân. Bên cạnh các tiêu chí về dân số, khoảng cách địa lý và khả năng kết nối giao thông, địa phương đặc biệt chú trọng phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong quản lý, bảo vệ đường biên, mốc giới và giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở. Vì vậy, việc sắp xếp không chỉ tạo thuận lợi cho tổ chức đời sống cộng đồng mà còn góp phần giữ dân, giữ đất, giữ vững ổn định và chủ quyền nơi biên cương.

Từ cách làm của các địa phương có thể thấy, việc sắp xếp thôn, tổ dân phố không chỉ nhằm tinh gọn đầu mối mà còn là quá trình lựa chọn phương án phù hợp nhất với đặc thù từng địa bàn. Việc tính toán kỹ lưỡng trên cơ sở điều kiện thực tế, gắn với nguyện vọng của Nhân dân sẽ tạo sự đồng thuận trong cộng đồng dân cư, đồng thời bảo đảm hiệu quả quản lý, điều hành ở cơ sở sau sắp xếp. Cùng với đó, việc kiện toàn, sắp xếp đội ngũ người hoạt động ở thôn cũng được các địa phương quan tâm nhằm xây dựng bộ máy cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Bài, ảnh: Hồng Nhung