Việt Nam và Pháp tăng cường trao đổi kinh nghiệm chính sách văn hóa-xã hội

Nội dung làm việc tập trung vào ba nhóm vấn đề trọng tâm: Bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa; và phát triển công nghiệp văn hóa - những lĩnh vực đang đặt ra nhiều yêu cầu mới trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Tại Cộng hòa Pháp, đoàn đã có các cuộc làm việc với Bộ Văn hóa Pháp (các đơn vị phụ trách doanh nghiệp văn hóa và quản lý nền tảng xã hội), Cơ quan Quản lý truyền thông nghe nhìn và kỹ thuật số (ARCOM), khảo sát một số cơ sở văn hóa tại Pháp, làm việc với ông Michel Criaud, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Pháp-Việt Nam; đồng thời thăm, làm việc với Đại sứ quán Việt Nam và Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Tạ Văn Hạ trao đổi với ông Michel Criaud, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ Hữu nghị Pháp-Việt Nam tại Quốc hội Pháp. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Theo đại diện Bộ Văn hóa Pháp, công nghiệp văn hóa và sáng tạo của nước này bao gồm khoảng 15 lĩnh vực, như âm nhạc, điện ảnh, thiết kế, nghe nhìn, kiến trúc, trò chơi điện tử, thời trang, báo chí, xuất bản…

Các số liệu thống kê mới nhất cho thấy quy mô và vai trò ngày càng lớn của lĩnh vực này: Năm 2024, các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo tại Pháp đạt doanh thu hơn 100 tỷ euro, tạo ra khoảng 586.000 việc làm trực tiếp và hơn 1 triệu việc làm nếu tính cả tác động lan tỏa; giá trị gia tăng đạt khoảng 43,1 tỷ euro, tương đương gần 3% GDP. Đáng chú ý, mỗi 1 euro giá trị gia tăng trực tiếp của lĩnh vực này còn tạo thêm khoảng 1,13 euro giá trị gia tăng gián tiếp cho các ngành liên quan như du lịch, thương mại và dịch vụ.

Ở cấp độ Liên minh châu Âu, các ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo chiếm khoảng 3,9% giá trị gia tăng của nền kinh tế và tạo việc làm cho khoảng 8 triệu lao động, với hơn 99% là doanh nghiệp nhỏ và vừa; riêng năm 2025, lĩnh vực văn hóa của EU sử dụng tới 8,9 triệu lao động, tương đương 4,3% tổng việc làm. Điều này cho thấy công nghiệp văn hóa không chỉ là lĩnh vực sáng tạo mà còn là trụ cột kinh tế quan trọng của nhiều quốc gia phát triển.

Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với ông Michel Criaud, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ Hữu nghị Pháp-Việt Nam tại Quốc hội Pháp. (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Chính sách phát triển công nghiệp văn hóa và sáng tạo của Pháp được triển khai trong khuôn khổ chiến lược tăng tốc các ngành công nghiệp văn hóa gắn với Kế hoạch France 2030, với tổng nguồn lực khoảng 1 tỷ euro. Chiến lược này tập trung vào 5 trụ cột: Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; khẳng định vị thế hàng đầu trong kinh tế số về văn hóa; mở rộng hiện diện quốc tế; phát triển hệ sinh thái công nghiệp văn hóa tại địa phương; và thúc đẩy trách nhiệm xã hội, môi trường.

Đáng chú ý, Pháp đặc biệt coi trọng chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực văn hóa, nhằm phát triển các trải nghiệm sáng tạo mới, đồng thời thúc đẩy khai thác, chia sẻ dữ liệu gắn với bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của tác giả, nghệ sĩ và các chủ thể quyền. Qua đó, từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa dựa trên doanh nghiệp, công nghệ, dữ liệu, sở hữu trí tuệ và thị trường, góp phần nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.

Một nội dung quan trọng được đoàn trao đổi là chính sách bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng - lĩnh vực đang được Pháp và Liên minh châu Âu đặc biệt quan tâm. Đại diện phía Pháp cho biết, Chính phủ đang ủng hộ đề xuất của Ủy ban châu Âu về việc hạn chế tiếp cận mạng xã hội đối với trẻ em dưới 13 tuổi; trẻ dưới 15 tuổi không được tự mở tài khoản cá nhân, chỉ được sử dụng tài khoản dành cho trẻ em dưới sự giám sát của cha mẹ; đồng thời yêu cầu các nền tảng bảo đảm an toàn ngay từ khâu thiết kế.

Tuy nhiên, trước đề xuất của Ủy ban châu Âu, Chính phủ Pháp đã đệ trình nội dung này lên Hội đồng Hiến pháp của Pháp; cơ quan này cho rằng việc cấm tuyệt đối trẻ em dưới 13 tuổi có thể ảnh hưởng đến quyền tiếp cận thông tin, đồng thời đặt ra yêu cầu phải làm rõ cơ chế bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ.

Trên cơ sở đó, Chính phủ Pháp đang điều chỉnh chính sách theo hướng tập trung vào các nền tảng có nguy cơ rủi ro cao, kết hợp hài hòa giữa bảo vệ trẻ em với bảo đảm quyền tự do, quyền riêng tư và an toàn dữ liệu, đồng thời phối hợp chặt chẽ với EU trong xây dựng khuôn khổ chung.

Đoàn công tác của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội làm việc với Cơ quan Quản lý truyền thông nghe nhìn và kỹ thuật số Pháp (ARCOM). (Ảnh: TRUNG HƯNG)

Tại buổi làm việc với ARCOM - cơ quan hành chính độc lập, đồng thời là điều phối viên dịch vụ số của Pháp, đoàn được trao đổi về cơ chế quản lý các nền tảng số. Pháp không áp dụng quy định bắt buộc định danh tài khoản bằng tên thật, mà tập trung vào xác minh độ tuổi phù hợp với từng loại dịch vụ, trên nguyên tắc tối thiểu hóa dữ liệu và bảo vệ quyền riêng tư. Các giải pháp xác minh tuổi được thiết kế theo hướng người dùng chỉ cần chứng minh đáp ứng điều kiện về độ tuổi mà không phải cung cấp thêm thông tin nhận dạng không cần thiết.

ARCOM có thẩm quyền xử phạt các nền tảng vi phạm với mức tối đa 1% doanh thu toàn cầu của năm tài chính trước, tăng lên 2% nếu tái phạm; đối với các vi phạm theo Quy định dịch vụ số của EU, mức xử phạt có thể lên tới 6% doanh thu toàn cầu.

Trong khuôn khổ chuyến công tác, đoàn đã làm việc với ông Michel Criaud, Chủ tịch Nhóm Nghị sĩ hữu nghị Pháp-Việt Nam tại Quốc hội Pháp. Hai bên trao đổi về quan hệ hợp tác giữa Quốc hội hai nước, vai trò của Nhóm Nghị sĩ hữu nghị, đồng thời chia sẻ các vấn đề cùng quan tâm, qua đó góp phần tăng cường hiểu biết, thúc đẩy hợp tác nghị viện và quan hệ hữu nghị Việt Nam-Pháp.

Đoàn cũng đã thăm, làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp và Trung tâm Văn hóa Việt Nam tại Pháp, tìm hiểu tình hình cộng đồng người Việt Nam, hoạt động đối ngoại, ngoại giao văn hóa, cũng như các chương trình quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tại Pháp.

Trên cơ sở đó, đoàn trao đổi về các định hướng phối hợp nhằm tăng cường quảng bá văn hóa Việt Nam, thúc đẩy giao lưu văn hóa và phát huy hiệu quả các thiết chế văn hóa Việt Nam ở nước ngoài.

Các hoạt động làm việc tại Cộng hòa Pháp đã giúp đoàn công tác có thêm thông tin, kinh nghiệm thực tiễn trong xây dựng chính sách, pháp luật về văn hóa và công nghiệp văn hóa; quản lý truyền thông, nền tảng số và bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Đồng thời, chuyến công tác cũng góp phần củng cố quan hệ hợp tác nghị viện và tăng cường quan hệ hữu nghị giữa Việt Nam và Pháp.

Những kết quả, kinh nghiệm thu được từ chuyến công tác là nguồn thông tin thực tiễn quan trọng, phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu, thẩm tra và giám sát của Ủy ban Văn hóa và Xã hội trong thời gian tới, góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật phù hợp với yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.