Việt Nam hưởng lợi từ làn sóng AI, dự báo GDP ở mức 7,4%, cao nhất khu vực

Việt Nam là quốc gia được WB điều chỉnh tăng trưởng dự báo mạnh nhất, với mức tăng 1,1 điểm phần trăm lên 7,4%. Ảnh minh hoạ: C.P

Theo Báo cáo Cập nhật Kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương WB công bố ngày 6-10-2026, toàn khu vực dự kiến đạt mức tăng trưởng 4,5% trong năm 2026, cao hơn 0,3 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4-2026. Kinh tế khu vực Đông Á và Thái Bình Dương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng vững vàng trước những biến động bất ổn của kinh tế toàn cầu, đồng thời chứng kiến cơ hội bứt phá lớn từ làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI).

Tuy nhiên, tốc độ phục hồi vẫn diễn ra không đồng đều giữa các nền kinh tế. Nền kinh tế lớn nhất khu vực là Trung Quốc dự báo tăng trưởng 4,4% do sức mua trong nước bị kìm hãm bởi sự trầm lắng của thị trường lao động và những điều chỉnh kéo dài trên thị trường bất động sản.

Trong bức tranh chung đó, khu vực Đông Nam Á nổi lên như một điểm sáng động lực, đặc biệt ở các quốc gia tham gia sâu vào chuỗi giá trị và xuất khẩu hàng công nghệ cao phục vụ cho sự bùng nổ hạ tầng AI toàn cầu.

Trong số các nền kinh tế lớn của khu vực, Việt Nam là quốc gia được WB điều chỉnh tăng dự báo mạnh nhất, với mức tăng 1,1 điểm phần trăm lên 7,4%. Tiếp theo là Malaysia với mức điều chỉnh tăng 0,7% lên 5,1%, và Thái Lan 0,7% lên 2%.

Sự tăng tốc này khẳng định lợi thế cạnh tranh của Đông Nam Á trong việc đón đầu dòng vốn đầu tư và nhu cầu thiết bị công nghệ toàn cầu. “Các sản phẩm liên quan đến AI chiếm hơn một nửa mức tăng trưởng xuất khẩu tại hầu hết các nền kinh tế trong khu vực, và con số này lên tới hơn 70% tại Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam”- WB nhấn mạnh.

Trí tuệ nhân tạo là nhân tố giúp các nền kinh tế khác trong khu vực như Malaysia và Thái Lan có thể tăng trưởng thêm 0,7%, lần lượt lên 5,1% và 2% năm nay. World Bank ước tính 6 nước (gồm Trung Quốc, Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam) xuất khẩu 1.400 tỷ USD hàng hóa liên quan tới AI trong vòng một năm (tháng 4/2025-4/2026), chủ yếu sang Mỹ.

Những yếu tố chính thúc đẩy triển vọng kinh tế Việt Nam bao gồm: Sức hút từ chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu: Việc kết nối sâu rộng vào mạng lưới sản xuất linh kiện, thiết bị công nghệ cao giúp Việt Nam hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng AI trên toàn thế giới.

Việt Nam đóng vai trò là trung tâm lắp ráp công đoạn cuối (downstream assembler). Các thiết bị đã hoàn thiện như máy tính, máy chủ (server) và bộ định tuyến (router) chiếm 60% kim ngạch xuất khẩu liên quan đến AI.

Phục hồi xuất khẩu và dòng vốn đầu tư: Hoạt động chế biến, chế tạo cùng sự tăng trưởng ổn định của thương mại xuất khẩu tiếp tục là động lực chính giữ vững nền tảng vĩ mô.

Ngoài sự bứt phá sản phẩm AI, xuất khẩu, động lực thúc đẩy tăng trưởng của Việt Nam còn đến từ vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư công.

Tính từ đầu năm đến nay, vốn FDI đăng ký cấp mới, điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần đạt 50,4 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước. Vốn FDI thực hiện ước đạt 21 tỷ USD, tăng 12%, mức thực hiện 9 tháng cao nhất trong 5 năm qua.

Trong khi đó, đầu tư công là động lực tăng trưởng giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất - kinh doanh. Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy giải ngân đầu tư công tới hết tháng 9 đạt gần 643.000 tỷ đồng, tương đương xấp xỉ 63% kế hoạch Thủ tướng giao. Theo tính toán trước đó, trong giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.

Giai đoạn đến 2030, đầu tư công dự kiến tiếp tục được đẩy mạnh, tập trung vào năng lượng, giao thông và logistics, qua đó góp phần nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội lên 40% GDP.

Tuy có mức tăng trưởng ấn tượng, Việt Nam đứng trước yêu cầu phải chuyển dịch từ việc "chỉ dừng lại ở mắt xích sản xuất phần cứng" sang "thúc đẩy ứng dụng công nghệ để gia tăng năng suất". Việc giải quyết các rào cản về chi phí, nguồn nhân lực trình độ cao, cũng như chuẩn bị hạ tầng năng lượng sạch và môi trường pháp lý thuận lợi sẽ là chìa khóa để Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao, đưa nền kinh tế tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị tri thức toàn cầu, WB khuyến nghị.

Về lạm phát, WB dự báo ở mức 4,2% do chi phí nhiên liệu, nhà ở và các dịch vụ tiện ích gia tăng.