Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất)

Tạo lập cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất

Tờ trình do Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày nêu rõ, thực tế triển khai thực hiện các quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công liên quan đến chi đầu tư công vẫn còn một số bất cập, hạn chế; chưa có chế tài kết nối chặt chẽ giữa kế hoạch tài chính 5 năm và kế hoạch đầu tư công trung hạn.

Đồng thời, vẫn còn điểm chênh lệch giữa hai luật về thẩm quyền phân bổ, giao dự toán, kế hoạch vốn, chuyển nguồn và thời hạn chuyển nguồn.

Vì vậy, việc hợp nhất hai luật là đòi hỏi cấp thiết nhằm tạo lập cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất, tối giản thủ tục và chi phí tuân thủ, từ đó huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách cho tăng trưởng kinh tế.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được xây dựng trên nguyên tắc kế thừa tối đa các quy định hiện hành đang phát huy hiệu quả, đồng thời tinh chỉnh, lồng ghép để giảm thiểu thủ tục hành chính.

Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tờ trình định hướng xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Dự thảo tập trung vào một số định hướng: Việc hợp nhất kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm, tích hợp thống nhất kế hoạch đầu tư công hằng năm trong dự toán chi đầu tư công; phân cấp thẩm quyền quyết định phân bổ chi tiết kế hoạch đầu tư công trung hạn 5 năm và dự toán chi đầu tư công hằng năm nguồn vốn ngân sách địa phương từ Hội đồng nhân dân cho Ủy ban nhân dân các cấp; tích hợp việc ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức chi đầu tư và chi thường xuyên nguồn ngân sách nhà nước trong một nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Bên cạnh đó, sửa đổi, bổ sung một số quy định của Luật Ngân sách nhà nước để chủ động trong điều hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, ứng phó kịp thời các tình huống phát sinh, như: Cho phép phân bổ sử dụng số tăng thu ngân sách trong quá trình chấp hành ngân sách; sử dụng dự phòng ngân sách, quỹ dự trữ tài chính để thực hiện các nhiệm vụ ứng phó tình huống cấp bách vì lợi ích quốc gia, dân tộc, ổn định kinh tế vĩ mô...

Bảo đảm thực chất, giải quyết được các vướng mắc thực tiễn

Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành về sự cần thiết, căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).

Về quan điểm xây dựng luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhấn mạnh, việc hợp nhất hai luật phải gắn liền với hoàn thiện chính sách phân bổ nguồn lực, quản lý đầu tư công và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước; bảo đảm phù hợp với quy định của Hiến pháp, chủ trương của Đảng về vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, tính chủ động của ngân sách địa phương.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu quan điểm thẩm tra. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Thường trực Ủy ban cơ bản nhất trí việc tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm vào kế hoạch tài chính 5 năm; chủ trương thống nhất quy trình phân bổ và giao dự toán chi ngân sách nhà nước với việc giao kế hoạch đầu tư công hằng năm; chủ trương ban hành một nghị quyết chung về tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước, đồng bộ giữa phân bổ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.

Cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục rà soát về tích hợp kế hoạch tài chính và kế hoạch đầu tư công 5 năm; quy trình phân bổ, giao và quản lý dự toán chi đầu tư công hằng năm sau khi hợp nhất; đồng thời làm rõ các nội dung áp dụng thống nhất và các nội dung cần quy định riêng trong nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách nhà nước.

Kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản nhất trí về sự cần thiết ban hành Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương của Đảng.

Về tên gọi của dự án Luật, đề nghị Chính phủ rà soát, cân nhắc, đánh giá tác động kỹ lưỡng để luật sau khi ban hành có tính ổn định cao; việc hợp nhất phải đặt trong tổng thể hoàn thiện chính sách thu, chi ngân sách, cơ chế phân bổ nguồn lực và quản lý đầu tư công.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Phó Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, luật không chỉ lồng ghép kỹ thuật đơn thuần mà phải giải quyết tận gốc các vướng mắc gây ách tắc thực tiễn; bảo đảm tính linh hoạt trong chuyển nguồn, cơ chế hỗ trợ chéo mang tính liên kết vùng và bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành chủ trương tích hợp kế hoạch đầu tư công 5 năm và kế hoạch tài chính 5 năm; tích hợp phân bổ/giao kế hoạch đầu tư công hằng năm vào quy trình phân bổ/giao dự toán chi ngân sách hằng năm; tích hợp nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên trong một Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Về các nội dung đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền phải đi liền với kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình. Việc phân cấp nhiệm vụ chi phải đi đôi với bảo đảm nguồn lực, đặc biệt là đối với ngân sách cấp xã.