Tuyên bố chung giữa Việt Nam và New Zealand nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới New Zealand

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm chính thức với Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm chính thức với Thủ tướng New Zealand Christopher Luxon. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

1. Nhận lời mời của Toàn quyền New Zealand Dame Cindy Kiro, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12 đến ngày 13/8/2026. Trong chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã hội kiến Toàn quyền Dame Cindy Kiro, hội đàm với Thủ tướng Christopher Luxon, hội kiến Chủ tịch Quốc hội Gerry Brownlee. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Diễn đàn Giáo dục đại học và Giáo dục nghề nghiệp và Tọa đàm doanh nghiệp.

Tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện

2. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Luxon cùng nhìn lại những thành tựu đạt được trong quan hệ song phương kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện vào năm 2025. Hai bên tái khẳng định nền tảng vững chắc của quan hệ Việt Nam-New Zealand, đồng thời nhất trí duy trì tiếp xúc chính trị cấp cao và tăng cường phối hợp tại các diễn đàn đa phương nhằm góp phần củng cố hệ thống dựa trên luật lệ.

Thương mại và Hội nhập kinh tế

3. Hợp tác thương mại và hội nhập kinh tế là động lực của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Lãnh đạo hai nước ghi nhận đóng góp của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với nền kinh tế hai nước, đồng thời nhất trí tăng cường hợp tác trong giai đoạn phát triển mới của Việt Nam. Hai bên cũng cam kết đẩy mạnh hợp tác trong xây dựng tiêu chuẩn, tạo thuận lợi thương mại và gỡ bỏ các hàng rào phi thuế quan nhằm nâng cao hiệu quả của các hiệp định thương mại tự do đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng.

4. Ghi nhận yêu cầu để thích ứng hợp tác truyền thống với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, hai bên nhất trí tìm kiếm những cơ hội mới về kinh tế dựa trên công nghệ, kinh tế xanh và kinh tế biển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tọa đàm với lãnh đạo nhiều doanh nghiệp về các cơ hội hợp tác thương mại, nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, với trọng tâm là đổi mới sáng tạo.

5. Hai bên tái khẳng định quyết tâm thúc đẩy hội nhập kinh tế khu vực; cam kết kiên định ủng hộ hệ thống thương mại đa phương tự do, rộng mở, bao trùm và dựa trên luật lệ, đồng thời tìm kiếm những đổi mới trong thương mại nhằm củng cố tự cường kinh tế. Hai bên tái khẳng định cam kết tận dụng tối đa Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Hiệp định Thương mại tự do ASEAN-Australia-New Zealand (AANZFTA) nâng cấp.

6. Hai bên hoan nghênh việc mở rộng tiếp cận thị trường hai chiều, bao gồm quyết định mở cửa thị trường cho mật ong, thịt hươu, nai của New Zealand, và hoa cắt cành của Việt Nam, nhằm sớm mang lại lợi ích thương mại. Hai bên hoan nghênh việc ký Bản ghi nhớ về Hợp tác trong lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường nhằm tạo thuận lợi cho thương mại hai chiều đối với các sản phẩm nông nghiệp, thủy sản và lâm nghiệp và tạo điều kiện duy trì hợp tác kỹ thuật.

7. Lãnh đạo hai nước khuyến khích thiết lập đường bay trực tiếp giữa Việt Nam và New Zealand nhằm thúc đẩy kết nối du lịch, kinh doanh và giao lưu nhân dân; ghi nhận việc tăng cường kết nối hàng không có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của hợp tác kinh tế và giao lưu nhân dân trong giai đoạn tiếp theo.

Hợp tác Quốc phòng và An ninh

8. Hai bên ghi nhận tầm quan trọng của việc duy trì hợp tác quốc phòng song phương, thông qua tăng cường hiểu biết lẫn nhau, trao đổi đoàn cấp cao, đối thoại chiến lược, đào tạo và nâng cao năng lực, hợp tác hải quân và nhận thức về an ninh biển; ghi nhận hỗ trợ lâu dài của New Zealand đối với các nỗ lực khắc phục hậu quả bom mìn và xử lý vật liệu nổ còn sót lại tại Việt Nam và khu vực. Hai bên sẽ tiếp tục tìm kiếm cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực chiến lược và đặc thù, bao gồm các hoạt động thúc đẩy chuyên môn quân sự, nổi bật là Thỏa thuận thực thi về Hợp tác trong lĩnh vực Gìn giữ hòa bình.

9. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đẩy mạnh chia sẻ thông tin nhằm đấu tranh chống tội phạm xuyên quốc gia, bao gồm các mối đe dọa trên không gian mạng, buôn bán ma túy, rửa tiền, buôn bán người và đưa người trái phép qua biên giới. Trên cơ sở cam kết chung đối với ổn định khu vực, hai bên ghi nhận hợp tác an ninh giữa Việt Nam và New Zealand trong các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, cùng phối hợp nhằm củng cố tự cường khu vực. Hai bên hoan nghênh việc tiếp tục triển khai cơ chế Đối thoại Chính sách quốc phòng cấp Thứ trưởng và thiết lập cơ chế Đối thoại An ninh cấp Thứ trưởng; nhấn mạnh đây là những cơ chế quan trọng nhằm xử lý các thách thức an ninh chung. Hai bên cũng hoan nghênh nguồn kinh phí mới dành cho đào tạo phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia và tội phạm có tổ chức nghiêm trọng tại khu vực MeKong, với trọng tâm tại Việt Nam, do Trung tâm Hợp tác thực thi pháp luật Jakarta (JCLEC) triển khai.

10. Hai bên hoan nghênh việc tiếp tục đối thoại về quản trị biển nhằm giải quyết các thách thức phức tạp trên biển; cam kết tăng cường hợp tác hàng hải dân sự thông qua trao đổi kiến thức, nâng cao năng lực và ứng dụng các công nghệ hàng hải tiên tiến trong cả thỏa thuận hợp tác và thương mại. Hai bên bày tỏ mong muốn chung mở rộng hợp tác về nhận thức tình hình và giám sát trên biển.

Hợp tác Khu vực và Quốc tế

11. Hai bên tái khẳng định vai trò trung tâm của ASEAN cũng như vai trò quan trọng của ASEAN và các cơ chế do ASEAN dẫn dắt trong việc duy trì cấu trúc khu vực mở, minh bạch, tự cường, bao trùm và dựa trên luật lệ, góp phần hỗ trợ các đối tác khu vực thúc đẩy đối thoại và hợp tác, tôn trọng luật pháp quốc tế, và bảo vệ chủ quyền và lợi ích của tất cả các nước. Hai bên nhấn mạnh vai trò của ASEAN trong việc thúc đẩy phát triển tiểu vùng, bao gồm tiểu vùng MeKong, đối với sự phát triển hòa bình, bao trùm và bền vững của Cộng đồng ASEAN. Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác giữa ASEAN và Diễn đàn các quốc đảo Thái Bình Dương (PIF) trong các lĩnh vực cùng quan tâm, nhất trí thúc đẩy mối quan hệ này trong thời gian tới.

12. Hai bên tái khẳng định cam kết mạnh mẽ đối với chủ nghĩa đa phương và hệ thống quốc tế dựa trên luật lệ, với nền tảng là Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế; nhấn mạnh Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982 (UNCLOS) là khuôn khổ pháp lý toàn diện cho tất cả các hoạt động trên các vùng biển và đại dương, tái khẳng định các yêu sách trên biển phải phù hợp với UNCLOS.

13. Hai bên nhấn mạnh tầm quan trọng của các tuyến hàng hải an toàn và thông suốt, việc bảo đảm tự do hàng hải và hàng không, cũng như việc tàu thuyền và máy bay được quá cảnh các eo biển dùng cho hàng hải quốc tế một cách an toàn, liên tục và không bị cản trở, phù hợp với luật pháp quốc tế, như được nêu trong UNCLOS.

14. Hai bên bày tỏ quan ngại sâu sắc trước những diễn biến tại Biển Đông; tái khẳng định tầm quan trọng của việc thực hiện đầy đủ và hiệu quả toàn bộ các điều khoản Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC); hoan nghênh tiến triển trong đàm phán Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC), khẳng định COC cần phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS, và không gây phương hại đến quyền và lợi ích của các quốc gia, kể cả các nước không tham gia COC.

Hợp tác Phát triển và Khí hậu

15. New Zealand cảm ơn Việt Nam đóng vai trò tích cực trên cương vị Nước điều phối quan hệ Đối thoại ASEAN-New Zealand. Hai bên hoan nghênh tăng cường phối hợp chặt chẽ hơn nhằm thúc đẩy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-New Zealand thông qua triển khai hiệu quả Tuyên bố Tầm nhìn chung của Lãnh đạo ASEAN-New Zealand nhân kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ đối thoại và Kế hoạch Hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện ASEAN-New Zealand giai đoạn 2026-2030. Hai bên hoan nghênh việc đưa Quỹ Tầm nhìn ASEAN-New Zealand vào hoạt động nhằm thúc đẩy hợp tác thực chất trong khuôn khổ Kế hoạch Hành động giai đoạn 2026-2030, đồng thời hỗ trợ triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045 và Kế hoạch Chiến lược của Tầm nhìn này.

16. Hai bên nhất trí hợp tác phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực đóng vai trò nền tảng của quan hệ hai nước trong nhiều thập kỷ; được triển khai thông qua các chương trình học bổng, và hợp tác tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế, nông nghiệp thông minh thích ứng với khí hậu và quản lý rủi ro thiên tai, trong đó có sự hỗ trợ của New Zealand dành cho Trung tâm Điều phối ASEAN về Hỗ trợ nhân đạo trong quản lý thiên tai (AHA Center). Việt Nam hoan nghênh New Zealand tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến chung về tăng cường khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu, trong đó có việc New Zealand tái khẳng định cam kết đối với Sáng kiến của Nhóm tư vấn nghiên cứu nông nghiệp quốc tế (CGIAR) về vùng Đồng bằng lớn của châu Á và Sáng kiến ASEAN về Nông nghiệp Thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu do Bộ Các ngành cơ bản New Zealand triển khai. Các sáng kiến này góp phần hỗ trợ các chương trình quốc gia của Việt Nam nhân rộng các chế độ dinh dưỡng lành mạnh và phát triển các giống cây trồng có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu, phát thải thấp và năng suất cao trong thời gian tới.

17. Hai bên tái khẳng định cam kết thực hiện các mục tiêu của Thỏa thuận Paris, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp bách cắt giảm phát thải khí nhà kính. Hai bên cam kết hỗ trợ các sáng kiến chung, bao gồm Liên minh nghiên cứu toàn cầu về khí nhà kính trong nông nghiệp, đồng thời cam kết hỗ trợ các nỗ lực nhằm đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải ròng bằng 0.

Giáo dục và Giao lưu Nhân dân

18. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Luxon hoan nghênh mối quan hệ ngày càng phát triển giữa nhân dân hai nước, thể hiện qua việc mở rộng các kết nối về giáo dục, du lịch, doanh nghiệp, văn hóa và cộng đồng. Hai bên ghi nhận sự đóng góp của cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand và mối liên kết ngày càng tăng giữa các cơ quan, doanh nghiệp và thanh niên hai nước. Hai bên cũng hoan nghênh hợp tác chặt chẽ trong ngoại giao kênh 2, thúc đẩy đối thoại thường xuyên giữa các viện nghiên cứu của hai bên.

19. Hai bên tái khẳng định giao lưu nhân dân, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục, là nền tảng quan trọng của quan hệ đối tác lâu dài giữa hai nước. Hai lãnh đạo hoan nghênh các chương trình trao đổi sinh viên, học bổng, chương trình học thuật chung và liên kết giữa các cơ sở giáo dục đại học ngày càng tăng.

20. Hai bên cũng hoan nghênh việc tăng số lượng học bổng, trong đó có Chương trình Học bổng Manaaki New Zealand và Chương trình Học bổng Quan hệ Đối thoại ASEAN-New Zealand mới triển khai. New Zealand cam kết tiếp tục hỗ trợ đào tạo cán bộ Việt Nam thông qua việc tổ chức các chương trình bồi dưỡng, cấp học bổng cho cán bộ theo học tại các cơ sở đào tạo hàng đầu; mời chuyên gia quốc tế sang Việt Nam giảng dạy cũng như tiếp nhận các học giả trong khuôn khổ Đề án 89 của Việt Nam.

21. Hai bên hoan nghênh việc gia hạn Thỏa thuận Hợp tác Giáo dục giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam và Bộ Giáo dục New Zealand. Thỏa thuận này đổi mới hợp tác giáo dục song phương qua việc mở rộng sang lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và kỹ thuật, nhằm đáp ứng những ưu tiên đang thay đổi về nguồn nhân lực hai nước.

22. Hai bên bày tỏ tin tưởng vào triển vọng phát triển của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-New Zealand, nhất trí duy trì trao đổi cấp cao thường xuyên nhằm thúc đẩy các ưu tiên chung, mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước.