Thủ tướng Đức Friedrich Merz cải tổ nội các quy mô lớn: Nỗ lực vực dậy tín nhiệm của cử tri

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cải tổ nội các quy mô lớn sau 3 tháng cầm quyền. Ảnh: Chính phủ liên bang Đức

Nhân vật được cho là có liên quan đặc biệt tới quyết định cải tổ nội các của Thủ tướng Đức Friedrich Merz chính là ông Jens Spahn, từng là Trưởng nhóm nghị sĩ liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) và Liên minh Xã hội Cơ đốc giáo (CSU) tại Quốc hội Đức, nhân vật được cho là đồng minh thân cận của Thủ tướng, đồng thời là người chịu nhiều sức ép từ bê bối liên quan đến việc nhờ người mang thai hộ tại Mỹ thời gian gần đây. Vụ việc nhanh chóng trở thành tâm điểm tranh cãi bởi mang thai hộ hiện bị cấm tại Đức, trong khi chính đảng Liên minh Dân chủ Cơ đốc giáo (CDU) của Thủ tướng Friedrich Merz nhiều năm qua luôn ủng hộ việc duy trì lệnh cấm này.

Đối với cử tri Đức, đây không chỉ là câu chuyện đời tư của một chính trị gia, mà còn đặt ra dấu hỏi về tính nhất quán giữa quan điểm chính trị và hành động cá nhân của các lãnh đạo đảng cầm quyền. Sự ra đi của ông Jens Spahn khiến Thủ tướng Friedrich Merz buộc phải sắp xếp lại bộ máy lãnh đạo nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến hình ảnh của Chính phủ.

Trong đợt điều chỉnh đầu tiên, Tổng thư ký CDU Carsten Linnemann đã được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Y tế thay bà Nina Warken. Bà Nina Warken chuyển sang giữ chức Chánh Văn phòng Phủ Thủ tướng, trở thành người phụ nữ đầu tiên đảm nhiệm vị trí có vai trò điều phối toàn bộ hoạt động của Văn phòng Thủ tướng và các bộ.

Bên cạnh đó, Quốc vụ khanh Nghị viện Philipp Amthor được bổ nhiệm vào vị trí Bộ trưởng phụ trách các vấn đề đặc biệt và quan hệ giữa Chính phủ Liên bang với các bang - vị trí có ý nghĩa đặc biệt đối với việc quyết định hiệu quả của quá trình thực thi chính sách. Thủ tướng Friedrich Merz cũng cho biết, ông sẽ tiếp tục công bố thêm nhiều thay đổi nhân sự trong những ngày tới. Điều này cho thấy đây mới chỉ là giai đoạn đầu của một cuộc tái cơ cấu toàn diện.

Theo các nhà quan sát, nguyên nhân sâu xa của cuộc cải tổ không nằm ở một vụ bê bối cá nhân. Hiện nay, Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz đang đứng trước hàng loạt thách thức khi nền kinh tế vốn được xem là đầu tàu của châu Âu, vẫn chưa thoát khỏi giai đoạn khó khăn kéo dài sau nhiều năm tăng trưởng trì trệ. Sau 2 năm suy giảm liên tiếp, Ủy ban châu Âu (EC) dự báo Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nước này chỉ tăng khoảng 0,6% trong năm 2026 và 0,9% vào năm 2027. Áp lực lớn nhất đến từ giá năng lượng vẫn ở mức cao sau cuộc khủng hoảng năng lượng châu Âu, làm gia tăng chi phí sản xuất và bào mòn sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Các ngành công nghiệp trụ cột như: Ô tô, thép, hóa chất và cơ khí - vốn là động lực tăng trưởng của Đức - phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ Mỹ và đặc biệt là Trung Quốc. Bên cạnh đó, 2 trụ cột chiến lược của Chính phủ Đức là chuyển đổi xanh và chuyển đổi số cũng đang diễn ra chậm hơn kế hoạch.

Ở lĩnh vực đối nội, liên minh cầm quyền liên tục chịu sức ép khi tỷ lệ tín nhiệm của Thủ tướng Friedrich Merz giảm xuống mức thấp. Trong khi đó, đảng cực hữu AfD tiếp tục gia tăng ảnh hưởng tại nhiều địa phương, tạo ra thách thức lớn đối với các đảng truyền thống trước những cuộc bầu cử cấp bang sắp tới.

Trong bối cảnh đó, một bộ máy điều hành mới, năng động hơn được xem là điều kiện cần để Chính phủ Đức lấy lại niềm tin của cử tri. Thông điệp của Thủ tướng Friedrich Merz khá rõ ràng khi ông khẳng định muốn xây dựng một “chính phủ cải cách” hoạt động hiệu quả, đa dạng hơn và có đủ năng lượng để thúc đẩy các chương trình đổi mới.

Vì thế, cuộc cải tổ được cho là hướng đến 3 mục tiêu. Thứ nhất, nhanh chóng ổn định bộ máy sau những biến động nhân sự, tránh để các bê bối chính trị tiếp tục làm suy giảm uy tín của Chính phủ. Thứ hai, Chính phủ sẽ nâng cao hiệu quả điều hành, đặc biệt trong việc phối hợp giữa Văn phòng Thủ tướng với các bộ, và 16 bang. Thứ ba, tạo động lực mới cho chương trình cải cách kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế lớn nhất châu Âu và chuẩn bị cho các cuộc bầu cử quan trọng trong thời gian tới.

Tuy nhiên, thay đổi nhân sự mới chỉ là bước khởi đầu. Điều mà cử tri Đức chờ đợi không phải là những gương mặt mới trong nội các, mà là các kết quả cụ thể về tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát, cải thiện đời sống người dân và củng cố vị thế của Đức trong Liên minh châu Âu. Nếu cuộc cải tổ giúp Chính phủ của Thủ tướng Friedrich Merz vận hành hiệu quả hơn và đẩy nhanh các chương trình cải cách, đây sẽ là cơ hội để ông lấy lại niềm tin của công chúng. Ngược lại, nếu những thay đổi chỉ dừng ở việc thay thế nhân sự, sức ép đối với liên minh cầm quyền sẽ còn gia tăng trong thời gian tới.