Thiết lập dư địa phát triển các lĩnh vực công nghệ số

Nhiều đại biểu nhấn mạnh, việc sửa đổi các luật nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế để tạo dư địa phát triển cho các lĩnh vực viễn thông, công nghệ số, đổi mới sáng tạo. Thực tiễn triển khai cho thấy, cần tiếp tục rà soát cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, hoàn thiện cơ chế quản lý, chia sẻ dữ liệu, sử dụng hạ tầng viễn thông gắn với bảo đảm quốc phòng-an ninh.

Đại biểu Bế Trung Anh (Đoàn Đắk Lắk) và một số đại biểu cho rằng, công nghệ đã hội tụ nhưng quản trị còn rời rạc, doanh nghiệp vẫn phải đi qua nhiều “cửa” thủ tục khác nhau cho cùng một hoạt động kinh doanh thống nhất. Để xóa bỏ rào cản và đưa thể chế trở thành lợi thế cạnh tranh, cần quản lý theo kiến trúc hạ tầng số thống nhất, tập trung về công nghệ để mở lối cho tương lai, chuyển từ tư duy cấp phát sang tối đa hóa giá trị tài nguyên. Không để tình trạng dữ liệu đã có trong hệ thống của Nhà nước nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải nộp bản giấy hoặc kê khai lại. Nếu đã xác định chuyển đổi số là phương thức quản trị mới thì dữ liệu phải trở thành đầu vào của quản lý chứ không phải thêm một lớp giấy tờ điện tử cho thủ tục cũ. Cần làm rõ dữ liệu nào phải chia sẻ, cơ quan nào được khai thác và trách nhiệm thuộc về ai khi dữ liệu sai, chậm cập nhật hoặc bị sử dụng không đúng mục đích.

Góp ý nội dung liên quan viễn thông và tần số vô tuyến điện, đại biểu Tào Đức Thắng (Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh) cho biết, giá trị của băng tần phụ thuộc vào mức độ phát triển của công nghệ, hệ sinh thái thiết bị và nhu cầu thị trường tại từng giai đoạn. Khi công nghệ đã chín, thị trường đã sẵn sàng, việc phân bổ kịp thời sẽ phát huy hiệu quả cao nhất để nhanh chóng chuyển hóa thành năng lực hạ tầng, chất lượng dịch vụ và lợi ích thiết thực cho xã hội; nhưng nếu chậm đưa vào khai thác thì giá trị kinh tế của băng tần sẽ suy giảm. Theo đại biểu, trong thời gian rất ngắn, khi được cấp băng tần, vùng phủ sóng 5G tại Việt Nam đã đạt 92% dân số. Đánh giá của tổ chức đo lường quốc tế cho thấy tốc độ truy cập mạng di động băng rộng của Việt Nam tăng 3,5 lần, từ 51 Mbps lên 180 Mbps, đưa Việt Nam từ vị trí thứ 58 lên vị trí thứ 13 thế giới.

Quang cảnh phiên họp Quốc hội sáng 13/8. (Ảnh DUY LINH)

Có ý kiến cho rằng: Việc Chính phủ ban hành cơ chế chính sách để huy động hạ tầng dân sự cho mục đích quốc phòng, an ninh là một tư duy chiến lược rất đúng đắn, mang tính lưỡng dụng kết hợp kinh tế với quốc phòng, an ninh. Tuy nhiên, cần lưu ý bảo đảm khả năng sẵn sàng đáp ứng khi có tình huống khẩn cấp, việc chuyển đổi hạ tầng dân sự sang hạ tầng phục vụ cho quốc phòng, an ninh phải diễn ra tức thời mà không làm ảnh hưởng đến an ninh thông tin. Đồng thời, cần xác lập các nguyên tắc: hạ tầng huy động chỉ phục vụ trực tiếp nhiệm vụ quốc phòng, an ninh; không được sử dụng cho mục đích kinh doanh; không làm suy giảm hoạt động bình thường hoặc an toàn kỹ thuật; bảo đảm an ninh mạng, bí mật nhà nước.

Giải trình về việc cấp phép sử dụng băng tần phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh kết hợp với phát triển kinh tế, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, đây là chính sách đặc thù cho nên được thiết kế bảo đảm việc cấp phép và thực thi cấp phép chặt chẽ và minh bạch; trong đó để được cấp phép thì bộ, ngành chủ quản phải xây dựng đề án trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, làm rõ được mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và yêu cầu đặt ra. Việc này phải được thực hiện trên cơ sở bảo đảm quyền, lợi ích của các bên, bảo đảm khả thi về kỹ thuật và không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bình thường của các doanh nghiệp.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị các cơ quan hữu quan nghiên cứu, tiếp thu, hoàn thiện dự án luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua vào cuối kỳ họp.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cần hoàn thiện các quy định bảo đảm rõ thẩm quyền, trách nhiệm gắn với phân bổ nguồn lực hợp lý để tăng cường năng lực thực thi, tạo thuận lợi nhất cho người dân và doanh nghiệp nhưng không buông lỏng vai trò quản lý nhà nước và không làm suy giảm yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, an toàn thông tin, an ninh mạng, an toàn bức xạ vô tuyến điện, phòng, chống nhiễu có hại và chủ quyền của quốc gia về tần số. Quy định rõ thẩm quyền quyết định cấp băng tần bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả sử dụng tài nguyên tần số. Làm rõ cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá việc sử dụng băng tần sau khi được cấp phép và chế tài xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Trong phiên làm việc sáng qua, Quốc hội họp riêng, thảo luận về đề nghị phê chuẩn hiệp định liên quan Dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận.