Thận trọng khi mua sắm trực tuyến

Mua sắm trực tuyến ngày càng phổ biến, kéo theo những rủi ro về hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng hóa không đúng quảng cáo. Không chỉ thiệt hại về tài sản, người tiêu dùng còn gặp nhiều khó khăn khi khiếu nại, đổi trả. Nhận diện rủi ro, kiểm chứng thông tin và lựa chọn người bán tin cậy là cách bảo vệ quyền lợi chính đáng ngay từ mỗi giao dịch.

Đội QLTT số 6 phối hợp với lực lượng Công an kiểm tra hoạt động kinh doanh tại phường Hà Giang 2, tỉnh Tuyên Quang.

Chỉ với vài thao tác trên điện thoại, người tiêu dùng có thể dễ dàng lựa chọn nhiều mặt hàng. Hình ảnh bắt mắt, video sinh động, lời chào hàng hấp dẫn cùng các chương trình giảm giá dễ thúc đẩy quyết định mua sắm, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro về chất lượng, nguồn gốc hàng hóa và quyền lợi người mua.

Thực tế, tình trạng “mua một đằng, nhận hàng một nẻo” không hiếm gặp: sản phẩm sai màu, sai chất liệu; đường may cẩu thả; đồ gia dụng mỏng, nhẹ, kết cấu lỏng lẻo. Đáng lo ngại, hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc được chào bán dưới những tên gọi như “hàng chính hãng”, “hàng xuất dư”, “hàng cao cấp”, “giá thanh lý”. Tại địa phương, hàng trực tuyến chủ yếu vận hành ở ngoài tỉnh, khiến người mua không có điều kiện kiểm tra trực tiếp sản phẩm, xác minh người bán, nguồn hàng; do vậy việc khiếu nại, giải quyết tranh chấp, vì thế cũng thêm trở ngại.

Theo Chi cục Quản lý thị trường tỉnh, 9 tháng năm 2026, lực lượng đã kiểm tra 617 vụ, xử phạt 535 vụ với 549 hành vi vi phạm, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 3,856 tỷ đồng. Đáng chú ý, có 274 hành vi kinh doanh hàng hóa không rõ nguồn gốc, xuất xứ, 168 hành vi buôn bán hàng giả mạo nhãn hiệu. Riêng trên môi trường internet, lực lượng đã phát hiện, xử phạt 4 hành vi kinh doanh hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, với số tiền 57,5 triệu đồng. Những con số này cho thấy yêu cầu kiểm soát nguồn gốc, chất lượng hàng hóa, nhất là trên môi trường kinh doanh số, ngày càng cấp thiết.

Đồng chí Lê Mạnh Thao, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường tỉnh cho biết, lực lượng sẽ tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử, kịp thời phát hiện các website, tài khoản mạng xã hội có dấu hiệu buôn bán hàng nhập lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ. Trọng tâm kiểm tra là thu thập chứng cứ điện tử, xác minh chủ thể kinh doanh, nguồn hàng và địa điểm tập kết để xử lý đúng đối tượng, đúng hành vi, đúng thẩm quyền. Đồng thời, phối hợp với các ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, tiếp nhận thông tin phản ánh, xác minh và xử lý vi phạm, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Với những sản phẩm giá trị không lớn, nhiều người sau khi nhận hàng không đúng quảng cáo thường chọn bỏ đi thay vì khiếu nại, đổi trả. Thiệt hại trong từng giao dịch có thể không đáng kể, nhưng nếu tình trạng này kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi người mua, đồng thời tạo điều kiện cho những hành vi kinh doanh thiếu minh bạch tiếp diễn. Vì vậy, phòng ngừa rủi ro trước khi đặt hàng có ý nghĩa quan trọng.

Chị Kim Thị Thúy, người tiêu dùng tại tổ Phan Thiết 9, phường Minh Xuân chia sẻ: “Tôi từng mua đồ gia dụng qua mạng vì thấy hình ảnh rất đẹp, người bán quảng cáo chất lượng tốt, nhưng khi nhận hàng thì sản phẩm mỏng, ọp ẹp, không sử dụng được. Tôi có liên hệ người bán để đổi trả nhưng mất nhiều thời gian, phải trao đổi nhiều lần mà chưa chắc được giải quyết. Với những món hàng giá trị không lớn, nhiều khi đành chấp nhận bỏ đi. Vì vậy, hiện nay tôi sẽ cân nhắc kỹ hơn trước khi đặt mua”.

Để hạn chế rủi ro, người tiêu dùng cần lựa chọn gian hàng có thông tin người bán, địa chỉ, số điện thoại và lịch sử giao dịch rõ ràng; thận trọng với tài khoản thiếu thông tin, ưu tiên thanh toán qua phương thức có cơ chế bảo vệ người mua. Với hàng điện tử, mỹ phẩm và sản phẩm giá trị cao, nên cân nhắc mua tại cửa hàng, đại lý có địa chỉ cụ thể để được kiểm tra, tư vấn, bảo hành.

Bên cạnh đó, người mua cần lưu lại nội dung quảng cáo, thông tin sản phẩm, giá bán, cam kết của người bán và video mở kiện hàng đối với sản phẩm có giá trị hoặc dễ phát sinh tranh chấp. Nếu hàng hóa không đúng mô tả, cần phản ánh, khiếu nại kịp thời, đồng thời lưu giữ chứng cứ. Trường hợp nghi ngờ hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, cần cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng xem xét, xử lý theo thẩm quyền.

Mua sắm trực tuyến chỉ thực sự phát huy tiện ích khi chất lượng hàng hóa và quyền lợi người mua được bảo đảm. Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý và các nền tảng kinh doanh, sự tỉnh táo, chủ động kiểm chứng của mỗi người tiêu dùng là yếu tố quan trọng để hạn chế thiệt hại, bảo vệ tài sản và quyền lợi chính đáng của mình.

Bài, ảnh: Hảo Lê