Tây Ban Nha: Từ đội bóng yếu bóng vía đến 'ông vua' của thế kỷ 21

Trong nhiều thập niên, Tây Ban Nha từng là đội tuyển của những lời hứa chưa thành hiện thực. Từ EURO đến World Cup, dù sở hữu những thế hệ cầu thủ xuất sắc, họ vẫn gắn với hình ảnh “vua vòng loại”.

Chức vô địch World Cup 2026 đã thay đổi vị thế Tây Ban Nha, không chỉ là ngôi sao thứ hai trên áo đấu.

Tây Ban Nha giàu thành tích nhất thế giới trong thế kỷ 21. Ảnh: SeFutbol

Trong thế kỷ 21, Tây Ban Nha là đội tuyển duy nhất hai lần vô địch World Cup, từ Nam Phi đến Bắc Mỹ. Brazil, Italia, Đức, Pháp và Argentina đều từng lên ngôi, nhưng không sánh được thành tích “La Roja”. Không chỉ vậy, họ còn có 3 lần vô địch EURO (2008, 2012 và 2024).

Chức vô địch năm 2010 được xem là thành quả của một thế hệ vàng đặc biệt, được tạo thành từ Xavi, Iniesta, Busquets, Xabi Alonso, Casillas, Puyol, Sergio Ramos hay David Villa, cùng phong cách tiki-taka lúc đó Barcelona thống trị thế giới.

Chiến thắng năm 2026 chứng minh thành công của Tây Ban Nha không phụ thuộc vào một nhóm cầu thủ đặc biệt nào. Nhiều thế hệ cầu thủ, các HLV khác nhau, bóng đá thế giới cũng nhiều thay đổi, nhưng nền tảng giúp họ chiến thắng vẫn tồn tại.

Trước năm 2010, lịch sử Tây Ban Nha chứa đầy những thế hệ xuất sắc nhưng không thể bước qua ranh giới cuối cùng.

Họ từng có Luis Suarez, Emilio Butragueno, Fernando Hierro, Pep Guardiola, Raul Gonzalez, Fernando Morientes, Iker Casillas hay Xavi những năm đầu sự nghiệp. Nhiều người trong số đó là biểu tượng tại những CLB lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, khi khoác áo đội tuyển, họ thường kết thúc giải đấu trong thất vọng.

World Cup 1986, Tây Ban Nha dừng bước ở tứ kết sau loạt luân lưu trước Bỉ. Năm 1994, cú thúc cùi chỏ của Mauro Tassotti của Italia vào mặt Luis Enrique trở thành một trong những ký ức cay đắng nhất.

Tại World Cup 2002, Tây Ban Nha bị Hàn Quốc loại trong một trận đấu còn được nhắc lại bởi những quyết định trọng tài gây tranh cãi. EURO 1996 và 2000, World Cup 2006 cũng kết thúc khi kỳ vọng rất lớn.

Sự lặp lại ấy tạo ra mặc cảm và thiếu niềm tin. Tây Ban Nha có thể chơi đẹp, kiểm soát bóng và tạo ra nhiều cơ hội, nhưng thiếu một cấu trúc đủ bền vững để tài năng của cầu thủ phát huy trong điều kiện áp lực cao nhất.

EURO 2008 là điểm ngoặt thật sự. Luis Aragones giúp Tây Ban Nha giành một danh hiệu sau 44 năm chờ đợi. Đồng thời, ông thay đổi niềm tin của cả nền bóng đá. Chiến thắng trước Italia ở tứ kết bằng loạt luân lưu mang ý nghĩa đặc biệt. Từ khoảnh khắc ấy, “La Roja” gạt bỏ được nỗi sợ lịch sử.

Hai năm sau, 'ngài râu kẽm' Vicente del Bosque đưa Tây Ban Nha lên đỉnh thế giới tại Nam Phi. Khởi đầu bằng trận thua Thụy Sĩ, nhưng sau đó là những chiến thắng ấn tượng.

Không rực rỡ về tỷ số, nhưng Tây Ban Nha khiến trận đấu diễn ra theo nhịp độ mà mình muốn.

Sau giai đoạn thống trị với EURO 2008 và 2012, World Cup 2010 - đội đầu tiên giành “hat-trick” vô địch các giải lớn, Argentina tái diễn ở Copa America 2021, 2024, World Cup 2022 - Tây Ban Nha từng rơi vào khủng hoảng, bị loại ngay từ vòng bảng Brazil 2014, dừng bước sớm tại EURO 2016, bên cạnh thảm họa 2018 và 2022.

Chính những thất bại ấy càng làm cho chức vô địch năm 2026 có giá trị.

Luis de la Fuente không sở hữu lại đội hình năm 2010. Ông có một Tây Ban Nha trẻ hơn, nhanh hơn và trực diện hơn.

Bên cạnh khả năng kiểm soát truyền thống, đội bóng mới còn có tốc độ ở hai biên, pressing mạnh ngay sau khi mất bóng và khả năng chuyển trạng thái tốt hơn.

Rodri giữ vai trò trung tâm, nhưng xung quanh anh là Pedri, Fabian Ruiz, Lamine Yamal, Dani Olmo, Marc Cucurella, Nico Williams, Pau Cubasis và nhiều cầu thủ đại diện cho một thời đại khác.

De la Fuente giúp Tây Ban nha thi đấu kiểm soát chủ động. Ảnh: SeFutbol

Tây Ban Nha năm 2026 kế thừa tư tưởng từ kỷ nguyên Del Bosque, nhưng thay đổi cách thể hiện.

Nếu thế hệ 2010 làm đối thủ nghẹt thở bằng những đường chuyền ngắn liên tục, đội bóng của De la Fuente có thể tấn công nhanh, kéo giãn sân và gây sức ép với cường độ cao. Ở Bắc Mỹ, “La Roja” pressing để đoạt bóng lại trung bình mỗi 8 giây, với sự hiệu quả không hề kém hơn gegenpressing.

Trận chung kết thắng Argentina 1-0 là hình ảnh tiêu biểu. Đối thủ sở hữu Lionel Messi, kinh nghiệm của nhà vô địch năm 2022 và khả năng cạnh tranh đặc trưng.

Nhưng Tây Ban Nha kiểm soát trận đấu, giảm thiểu sức ảnh hưởng của Messi và kiên trì cho đến khi Ferran Torres ghi bàn trong hiệp phụ. Một lần nữa, họ vô địch thế giới bằng tỷ số 1-0.

Tây Ban Nha đã rũ bỏ hình ảnh vua vòng loại để trở thành quyền lực bóng đá thế giới. 3 chức vô địch EURO và 2 World Cup, chu kỳ của bóng đá xứ bò tót gắn với chìa khóa đặc biệt: những chiến lược gia xuất sắc đang khiêu vũ khắp thế giới.

Vừa sở hữu những cầu thủ chất lượng, vừa “xuất khẩu” hàng đầu thế giới, chu kỳ chiến thắng của “La Roja” sẽ còn kéo dài.