Tăng cường tin cậy chính trị, thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Đại hội đồng lần thứ 152 của Liên minh Nghị viện thế giới (IPU-152) tại Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) từ ngày 15-17/4/2026, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam còn có các hoạt động song phương tại Thổ Nhĩ Kỳ nhằm thúc đẩy, nâng tầm và làm sâu sắc quan hệ hai nước Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ, tăng cường hợp tác toàn diện trên các kênh, trong đó có hợp tác giữa cơ quan lập pháp hai nước.

Nền tảng vững chắc của quan hệ Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ

Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ tuy cách xa về địa lý nhưng có nhiều điểm tương đồng, quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước luôn được các thế hệ lãnh đạo hai nước vun đắp và ngày càng phát triển.

Hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 7/6/1978. Trải qua gần 5 thập kỷ, quan hệ hữu nghị và hợp tác nhiều mặt giữa hai nước có những bước phát triển rất tích cực.

Quan hệ song phương được chính phủ hai nước đánh giá cao, cũng như vai trò quan trọng của Việt Nam trong sự ổn định và phát triển trong ASEAN và của Thổ Nhĩ Kỳ tại khu vực Trung Đông và Bắc Phi.

Hai nước thường xuyên duy trì các cuộc gặp gỡ, tiếp xúc cấp cao. Nổi bật có Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan dự Hội nghị thượng đỉnh Diễn đàn về phối hợp hành động và các biện pháp củng cố lòng tin ở châu Á (CICA) lần thứ III tại thành phố Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ) (tháng 6/2010);

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân tham dự Hội nghị Chủ tịch Quốc hội các nước Á-Âu lần thứ 3 (MSEAP 3) và thăm chính thức Thổ Nhĩ Kỳ (tháng 10/2018);

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. (Ảnh: Doãn Tấn/TTXVN)

Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm chính thức (tháng 11/2023), gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhân dịp tham dự Hội nghị các Nhà lãnh đạo Nhóm BRICS mở rộng tại Kazan (Liên bang Nga) (ngày 23/10/2024), gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhân dịp dự Hội nghị thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) tại thành phố Johannesburg (Nam Phi) (ngày 22/11/2025);

Chủ tịch nước Lương Cường gặp Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan nhân dịp tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc Khóa 80 tại Hoa Kỳ (ngày 24/9/2025);

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải thăm chính thức Thổ Nhĩ Kỳ (tháng 9/2025)…

Phía Thổ Nhĩ Kỳ có Phó Thủ tướng kiêm Quốc vụ khanh Thổ Nhĩ Kỳ Bulent Arinc thăm Việt Nam và dự Kỳ họp lần thứ 5 Ủy ban Hỗn hợp Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ (tháng 2/2011);

Thủ tướng Thổ Nhĩ Kỳ Binali Yildirim thăm chính thức Việt Nam (tháng 8/2017);

Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yasar Guler thăm chính thức Việt Nam (tháng 9/2025); Chủ tịch Cơ quan Công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Haluk Gorgun thăm, làm việc tại Việt Nam (tháng 10/2025)…

Hai nước đã thành lập các cơ chế hợp tác quan trọng như Ủy ban hỗn hợp và Tham vấn chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao. Quan hệ giữa kênh Đảng, địa phương cũng luôn được củng cố, tăng cường.

Quan hệ giữa Quốc hội hai nước gần đây phát triển tích cực; hai bên duy trì các hoạt động trao đổi đoàn, tiếp xúc, tham vấn tại các diễn đàn liên nghị viện mà hai nước là thành viên như Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Hội đồng Nghị viện châu Á (APA)…

Đại sứ Đặng Thị Thu Hà gặp Bộ trưởng Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ Yaşar GÜLER ngày 28/8/2025. (Ảnh: ĐSQ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ/TTXVN)

Thổ Nhĩ Kỳ thường xuyên cử các đoàn tham dự các sự kiện do Quốc hội Việt Nam đăng cai tổ chức như Đại hội đồng IPU-132 (năm 2015), Hội nghị Nghị sỹ trẻ toàn cầu lần thứ 9 của IPU (năm 2023).

Hai nước đều đã thành lập Nhóm Nghị sỹ hữu nghị; Hội hữu nghị và hợp tác Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ.

Hai bên cũng tích cực ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc tế và khu vực, tăng cường trao đổi đoàn các cấp và mở rộng các hoạt động đối ngoại dưới nhiều hình thức.

Cả hai nước thường xuyên ủng hộ lẫn nhau trong việc ứng cử vào các vị trí của Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế khác. Việt Nam ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ vào Hội đồng Chấp hành UNESCO nhiệm kỳ 2021-2025 (bầu cử đã diễn ra vào tháng 11/2021).

Thổ Nhĩ Kỳ ủng hộ Việt Nam làm Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020-2021, ủng hộ Việt Nam làm thành viên Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc (UNHRC) nhiệm kỳ 2023-2025…

Định hình trụ cột hợp tác trong bối cảnh mới

Thổ Nhĩ Kỳ là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam tại khu vực Trung Đông và là cửa ngõ để Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Trung Đông và Nam Âu; trong khi Việt Nam là một trong những đối tác thương mại hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ ở Đông Nam Á.

Việt Nam coi hợp tác thương mại, đầu tư là trụ cột quan trọng để phát triển mạnh mẽ quan hệ hai nước đi vào chiều sâu, thiết thực, hiệu quả. Kim ngạch song phương năm 2024 đạt 2,4 tỷ USD; năm 2025 đạt gần 2,3 tỷ USD.

Về đầu tư, tính lũy kế đến tháng 12/2025, Thổ Nhĩ Kỳ có 49 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng số vốn đăng ký gần 1,754 tỷ USD, đứng thứ 24/146 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư tại Việt Nam và là nhà đầu tư lớn thứ 2 của khu vực Trung Đông-châu Phi tại Việt Nam. Việt Nam hiện có 1 dự án đầu tư sang Thổ Nhĩ Kỳ trong lĩnh vực dịch vụ với số vốn 850 nghìn USD.

Hợp tác quốc phòng và công nghiệp quốc phòng giữa hai nước có các bước phát triển vượt bậc với việc Văn phòng Tùy viên Quốc phòng đã được thành lập tại mỗi nước.

Đoàn cứu hộ cứu nạn Quân đội Nhân dân Việt Nam tham gia cứu hộ động đất tại Hatay, Thổ Nhĩ Kỳ, tháng 2/2023. (Ảnh: Hải Linh/TTXVN)

Tình hữu nghị giữa hai nước còn được phản chiếu qua tinh thần giúp đỡ lẫn nhau trong khó khăn, hoạn nạn. Trong thảm họa động đất đầu năm 2023, việc Việt Nam cử hai đoàn cứu hộ sang hỗ trợ người dân Thổ Nhĩ Kỳ là minh chứng sống động cho sự gắn kết sâu sắc giữa nhân dân hai nước.

Hiện có khoảng 200 người Việt Nam đang sinh sống, học tập tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Trong tổng thể quan hệ phát triển tốt đẹp, chuyến công tác tại Thổ Nhĩ Kỳ lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn là dịp để hai bên tăng cường tin cậy chính trị, làm sâu sắc hơn kênh hợp tác giữa hai Quốc hội nói riêng, thúc đẩy thực chất quan hệ song phương nói chung.

Theo Đại sứ Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ Đặng Thị Thu Hà, đây là chuyến công tác nước ngoài chính thức đầu tiên của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trên cương vị Chủ tịch Quốc hội khóa XVI, ngay sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI.

Đây là sự triển khai cụ thể đường lối đối ngoại của Đại hội Đảng lần thứ XIV: độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; phát triển đường lối đối ngoại trong kỷ nguyên mới tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế của đất nước.

Đồng thời, đây cũng là hoạt động triển khai cụ thể các văn bản chỉ đạo quan trọng của Bộ Chính trị, Ban Bí thư liên quan đối ngoại và hội nhập quốc tế, đối ngoại đa phương, trong đó có đối ngoại Quốc hội.

Đại sứ Đặng Thị Thu Hà cho biết đến Thổ Nhĩ Kỳ lần này, ngoài các hoạt động trong khuôn khổ Đại hội đồng Liên minh Nghị viện thế giới lần thứ 152, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn còn có nhiều hoạt động song phương nhằm tăng cường quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và nước chủ nhà như: hội kiến với Chủ tịch Quốc hội Thổ Nhĩ Kỳ, chủ trì Tọa đàm Đối thoại chính sách thúc đẩy hợp tác song phương, gặp gỡ các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, lãnh đạo địa phương...

Đặc biệt, Chủ tịch Quốc hội và Phu nhân sẽ có buổi gặp gỡ thân mật với các cán bộ nhân viên Đại sứ quán và cộng đồng người Việt Nam tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Đại sứ Đặng Thị Thu Hà tin tưởng rằng, chuyến công tác và hoạt động tại Thổ Nhĩ Kỳ lần này của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ mở ra những cơ hội mới, những động lực quan trọng để mối quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam-Thổ Nhĩ Kỳ tiếp tục gặt hái những thành công mới.

Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang đánh giá, dư địa hợp tác giữa Việt Nam với Thổ Nhĩ Kỳ vẫn còn rất lớn với trọng tâm là tăng cường hợp tác lập pháp, an ninh, kinh tế và nông nghiệp Halal.

Thứ trưởng Đặng Hoàng Giang tin tưởng rằng chuyến công tác của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ mở ra những cơ hội mới, động lực quan trọng, huy động nguồn lực phục vụ đất nước tiến tới khát vọng phát triển hùng cường trong kỷ nguyên mới, tiếp tục đóng góp vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển bền vững ở khu vực và trên thế giới./.