Sức bật ở Khuôn Làn

Năm 1988, những hộ dân đầu tiên từ huyện Trà Lĩnh (Cao Bằng cũ) và Mèo Vạc (Hà Giang cũ) đã di cư về dải đất xã Tri Phú để khai hoang lập bản. Đến năm 1995, nơi này đã có 30 hộ sinh sống, chia thành hai khu Khuôn Làn và Khuổi Ngang. Nhằm tập trung nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội, cuối năm đó, các hộ dân đã chủ động thực hiện di dân, sáp nhập lại thành thôn Khuôn Làn đồng nhất như ngày nay. Toàn thôn có 85 hộ, 440 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông. Hộ nghèo chiếm đến 89%. Người dân quanh năm gắn bó với cây lúa, cây ngô. Đất đai trù phú nên không bị đói, nhưng để có sự bứt phá vươn lên thì đó từng là điều xa vời.

Người dân thôn Khuôn Làn được hỗ trợ téc nước.

Trưởng thôn Lý Văn Sài, người được bà con gọi vui là "trưởng thôn đa nghề" cho biết: Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các cấp chính quyền, người dân Khuôn Làn dần thay đổi nếp nghĩ, xóa bỏ tập tục lạc hậu, tập trung làm kinh tế để nâng cao đời sống. Toàn thôn hiện có hơn 30 hộ nuôi gia súc lớn với hơn 80 con trâu, bò; 15 ha cây ăn quả chủ yếu là cam, bưởi. Thôn còn phát triển thêm 6 ha đỗ đen xanh lòng để cung cấp nguyên liệu cho HTX nông nghiệp hữu cơ Hồng Phát. Bản thân anh Sài cũng thực hiện mô hình nuôi lợn đen bán hoang dã với hơn 50 con, trồng 6.000 m² đỗ đen xanh lòng. Anh còn vay vốn mua máy xúc, mở cửa hàng tạp hóa phục vụ nhu cầu người dân trong thôn.

Ở Khuôn Làn, Bí thư Chi đoàn Phùng Văn Dinh, dù tuổi đời còn trẻ, đã trở thành tấm gương "vượt nghèo" được nhiều người ngưỡng mộ. Nhận thấy đi theo lối mòn sẽ không thể "bứt phá", anh Dinh tự khởi nghiệp bằng việc trồng 150 gốc cam V2 và gần 5.000 m² gừng lấy củ. Mỗi năm, mô hình này mang lại cho anh gần 60 triệu đồng, số tiền không quá lớn nhưng đủ để anh cải tạo nhà ở và đầu tư thêm nông cụ sản xuất. Từ tấm gương của anh Dinh, nhiều đoàn viên trong thôn cũng dần thay đổi tư duy, mạnh dạn lập nghiệp trên mảnh đất quê hương.

Hạ tầng giao thông thôn Khuôn Làn được đầu tư giúp người dân đi lại thuận lợi.

Giữa năm 2023, Sở Công thương triển khai dự án đưa điện lưới quốc gia về Khuôn Làn. Đến cuối năm, toàn thôn đã có điện. Dòng suối chạy qua thôn không còn những chiếc máy phát điện cũ kỹ, ngổn ngang dây điện tạm bợ. Mỗi tối, khi mặt trời xuống núi, nhà nào cũng bừng sáng bằng ánh điện lưới. Nhiều gia đình sắm thêm đồ dùng hiện đại phục vụ sinh hoạt. Cùng với dòng điện, hạ tầng giao thông cũng ghi nhận sự bứt phá. Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, con đường bê tông dài hơn 8 km vào Khuôn Làn đã được bê tông hóa. Từ ngày có đường mới, nhiều thương lái đã chủ động tìm đến thôn để thu mua nông sản, điều mà trước đây hiếm khi xảy ra. Trưởng thôn Lý Văn Sài bộc bạch: Để có được hạ tầng giao thông đồng bộ này, đồng bào Mông trong thôn đã chủ động hiến gần 3.000 m2 đất sản xuất, nhiều hộ gia đình thậm chí chấp nhận di dời một phần công trình nhà cửa để nhường mặt bằng cho đơn vị thi công.

Nhà văn hoá thôn Khuôn Làn được đầu tư xây dựng khang trang, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng của người dân.

Giai đoạn 2023 - 2025, từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thôn cũng được đầu tư xây dựng nhà văn hóa mới, lắp đặt hệ thống loa phát thanh, hỗ trợ hơn 20 téc nước sạch và hỗ trợ các hộ xóa nhà tạm, nhà dột nát. Điển hình như gia đình anh Lý Văn Hành đã được hỗ trợ 60 triệu đồng để xây dựng ngôi nhà mới khang trang, giúp gia đình yên tâm an cư lạc nghiệp. Anh Hành cho biết: Trước đây, cả nhà phải sống trong căn nhà tre nứa dột nát, mỗi khi mưa bão về là mất ăn mất ngủ vì sợ đổ. Được Nhà nước hỗ trợ kinh phí, cùng với sự giúp đỡ ngày công của bà con lối xóm, gia đình tôi mới dựng được ngôi nhà kiên cố như thế này. Có chỗ ở ổn định rồi, từ nay vợ chồng tôi yên tâm lao động sản xuất, tích cực trồng ngô, nuôi trâu để lo cho các con ăn học, quyết tâm vươn lên thoát nghèo, không phụ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước. Trưởng thôn Lý Văn Sài khẳng định, với sự đầu tư của Nhà nước và sự thay đổi tư duy của người dân, nhiều hộ khá, giàu sẽ sớm xuất hiện ở Khuôn Làn. Tỷ lệ hộ nghèo trong thôn phấn đấu giảm khoảng 20% vào cuối năm 2026.

Sự chuyển mình mạnh mẽ của Khuôn Làn hôm nay là minh chứng rõ nét cho hiệu quả từ các chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước. Từ một bản nghèo biệt lập, đồng bào Mông nơi đây đã viết nên câu chuyện vượt khó bằng chính nội lực và sự thay đổi tư duy làm kinh tế. Những con đường mới mở, những ngôi nhà kiên cố cùng ánh điện sáng giữa đại ngàn đang mở ra tương lai ấm no, vững bền cho vùng quê này.

Bài, ảnh: Lý Thu