Siết chặt quản lý, nâng chất lượng bữa ăn bán trú

Đoàn kiểm tra của xã Xuân Vân kiểm tra thực tế tại bếp ăn Trường Mầm non Phúc Ninh, xã Xuân Vân.

Với mỗi phụ huynh có con ăn bán trú, câu hỏi hôm nay con ăn gì không chỉ đơn thuần là sự quan tâm đến bữa ăn con có đủ no mà còn là những băn khoăn về nguồn thực phẩm, chất lượng món ăn, khâu vệ sinh trong chế biến và giá trị dinh dưỡng mỗi suất ăn. Chị Nguyễn Phương Linh, phường Minh Xuân chia sẻ: “Phụ huynh chúng tôi quan tâm không chỉ là các con được ăn đủ mà còn phải ăn an toàn và đủ dinh dưỡng. Thực đơn hàng ngày cần được công khai, nguồn thực phẩm từ đâu, định lượng mỗi suất ăn thế nào; ai chịu trách nhiệm kiểm tra khi thực phẩm được giao đến trường, quy trình kiểm thực và lưu mẫu được thực hiện ra sao”.

Những lo ngại của chị Linh cũng là mối quan tâm chung của nhiều bậc phụ huynh khác. Bởi, bữa ăn bán trú là một quy trình liên hoàn, nhiều khâu nối tiếp nhau. Từ lựa chọn nhà cung cấp, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, vận chuyển, giao nhận, bảo quản, sơ chế, chế biến đến chia suất, tổ chức cho học sinh ăn và lưu mẫu, mỗi khâu đều đòi hỏi sự cẩn trọng và trách nhiệm. Chỉ một mắt xích thiếu chặt chẽ cũng có thể làm phát sinh nguy cơ mất an toàn thực phẩm, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe học sinh.

Đặc biệt, sau sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục, quy mô quản lý của các trường lớn hơn. Điều này vừa tạo điều kiện thuận lợi trong việc tập trung nguồn lực, vừa đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý, nhất là việc thống nhất quy trình tổ chức bữa ăn và phân định rõ trách nhiệm tại từng điểm trường. Ở những địa bàn thuận lợi, việc lựa chọn nhà cung cấp, kiểm tra nguồn thực phẩm và tổ chức bếp ăn tập thể có nhiều điều kiện để thực hiện bài bản. Song, tại những điểm trường xa trung tâm, nguồn cung thực phẩm không phải lúc nào cũng ổn định; điều kiện giao thông, thời tiết có thể ảnh hưởng đến việc vận chuyển. Cơ sở vật chất, trang thiết bị bếp ăn ở một số nơi còn hạn chế, trong khi nhân lực phục vụ bữa ăn bán trú chưa đồng đều…

Toàn tỉnh hiện có 587 trường học và các phân hiệu ở các cấp học với tổng số trên 500.000 học sinh. Năm học 2026 - 2027, có 927 điểm tổ chức bếp ăn tập thể, với 216.248 học sinh ăn bán trú/nội trú. Trong đó, có 899 điểm tự nấu, 26 điểm sử dụng suất ăn chế biến sẵn, 2 điểm thuê đơn vị nấu tại trường.

Tại xã Tân Quang, sau sắp xếp lại các cơ sở giáo dục còn 4 trường học với 2.773 học sinh; trong đó, năm học này có hơn 1.110 em ăn bán trú. Trước khi bước vào năm học, địa phương đã rà soát cơ sở vật chất, điều kiện tổ chức bán trú tại các trường. Đồng chí Đỗ Hà Văn, Chủ tịch UBND xã Tân Quang cho biết: “Địa phương xác định bảo đảm chất lượng, an toàn bữa ăn bán trú cho học sinh là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục. Lựa chọn nhà cung cấp chỉ là một phần, giám sát trong suốt năm học mới là yếu tố quyết định chất lượng và an toàn bữa ăn bán trú”.

Cô giáo Nguyễn Thị Kim Ngát, Hiệu trưởng trường PTDT Bán trú Tiểu học và THCS Trung Sơn, xã Trung Sơn cho biết: “Năm học này, nhà trường ký hợp đồng với 2 đơn vị cung ứng thực phẩm, các cơ sở đáp ứng điều kiện theo quy định. Hằng ngày, ban kiểm tra thực phẩm của nhà trường, đại diện phụ huynh tiếp nhận và kiểm tra nguyên liệu đầu vào. Mọi thực phẩm trước khi đưa vào bếp đều được kiểm tra kỹ, chụp hình và có biên bản lưu lại. Quy trình chế biến được tổ chức theo mô hình bếp một chiều giúp hạn chế nguy cơ lây nhiễm chéo. Mỗi ngày, trường đều có một suất cơm mẫu đúng định lượng để đối chiếu. Thực đơn, khẩu phần ăn từng bữa được công khai tại trường và gửi đến nhóm zalo quản lý bữa ăn của Sở Giáo dục và Đào tạo và nhóm Zalo các lớp bằng hình ảnh và video thực tế để phụ huynh theo dõi”.

Chỉ thị số 33/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục được ban hành cho thấy, vai trò của các ngành Giáo dục, Y tế, Công an, các địa phương và phụ huynh trong giám sát bữa ăn học đường ngày càng được đề cao, tạo thành nhiều lớp kiểm soát. Thực hiện Chỉ thị, UBND tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm trong cơ sở giáo dục. Trong đó, Sở Giáo dục giữ vai trò nòng cốt hướng dẫn, kiểm tra việc tổ chức ăn bán trú; Sở Y tế phối hợp kiểm soát khâu an toàn thực phẩm; Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng, phát triển chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ thực phẩm an toàn cho trường học, bảo đảm truy xuất nguồn gốc; lực lượng Công an kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm theo chức năng. Cùng với đó, phụ huynh được khuyến khích tham gia giám sát, phản ánh kịp thời những vấn đề phát sinh.

Đồng chí Đinh Thế Hiệp, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết: “Thực hiện Chỉ thị số 33/CT-TTg, ngành tập trung siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu và kiểm soát toàn bộ quy trình bữa ăn; tăng cường phối hợp liên ngành trong kiểm tra, giám sát. Đối với các trường vùng sâu, vùng xa, Sở sẽ rà soát, phân loại từng nhóm khó khăn để có giải pháp phù hợp. Quan điểm của ngành là không có vùng khó, trường khó nào được phép xem nhẹ an toàn thực phẩm; điều kiện càng khó khăn thì công tác kiểm soát càng phải chặt chẽ, để mỗi bữa ăn đến với học sinh phải an toàn và bảo đảm chất lượng”.

Bữa ăn bán trú không chỉ là câu chuyện của riêng nhà trường. Đó là trách nhiệm chung của ngành Giáo dục, chính quyền địa phương, các cơ quan chức năng, đơn vị cung ứng thực phẩm và mỗi phụ huynh. Khi từng khâu được kiểm soát, từng trách nhiệm được xác định rõ và sự giám sát được thực hiện thường xuyên, mỗi suất ăn đến với học sinh sẽ thêm phần an toàn, đủ dinh dưỡng.

Bài, ảnh: Thúy Nga