Quyết tâm đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thành động lực phát triển mạnh mẽ

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì và phát biểu chỉ đạo hội nghị.

Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Lê Minh Hưng, Thủ tướng Chính phủ; Trần Thanh Mẫn, Chủ tịch Quốc hội; Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư; Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đảng ủy trực thuộc Trung ương và địa phương.

Hội nghị được tổ chức theo hình thức trực tiếp tại điểm cầu Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội, kết hợp trực tuyến tới 3.662 điểm cầu tại các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương, các tỉnh, thành phố và các xã, phường, đặc khu trên toàn quốc, với 568.384 đại biểu tham dự.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Trình bày tóm tắt báo cáo sơ kết, đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo nêu rõ: Sau 18 tháng, Nghị quyết số 57-NQ/TW được triển khai khẩn trương, quyết liệt, mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước. Nghị quyết đã xác lập một mô hình phát triển mới; trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực chủ yếu của tăng trưởng, thay dần mô hình phát triển dựa vào vốn, tài nguyên và lao động chi phí thấp. Đây là sự chuyển đổi tư duy phát triển có tính nền tảng, tạo tiền đề để Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển dựa trên tri thức, công nghệ và năng suất.

Việc triển khai thực hiện Nghị quyết đã tạo được sự chuyển biến mang tính hệ thống trong toàn bộ nền quản trị quốc gia. Lần đầu tiên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số không còn được xem là lĩnh vực chuyên ngành mà trở thành nhiệm vụ của toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, từ khu vực công đến doanh nghiệp. Từ xây dựng thể chế đến tổ chức thực thi đều đang được điều chỉnh theo tư duy số, tư duy đổi mới và tư duy phát triển dựa trên dữ liệu.

Đồng chí Nguyễn Hải Ninh, Ủy viên Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo trình bày báo cáo tại hội nghị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Sau 18 tháng triển khai, Nghị quyết số 57-NQ/TW đang đóng vai trò là một động cơ cải cách có sức lan tỏa lớn vượt ra ngoài phạm vi khoa học và công nghệ, hình thành động lực cải cách mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực như: thể chế, quản trị nhà nước, môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển nhân lực chất lượng cao, xây dựng hạ tầng số và dữ liệu quốc gia.

Cùng với đó, việc triển khai Nghị quyết đã nâng cao vị thế và khả năng tham gia của Việt Nam trong các xu thế công nghệ toàn cầu. Việt Nam không chỉ tiếp cận mà đang chủ động tham gia vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như: trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, công nghệ số và đổi mới sáng tạo... giúp mở rộng không gian phát triển, tăng cường năng lực cạnh tranh và củng cố vị thế của Việt Nam trong bối cảnh tái cấu trúc kinh tế toàn cầu.

Bên cạnh kết quả đáng ghi nhận, việc triển khai thực hiện Nghị quyết còn một số tồn tại, hạn chế. Văn bản về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ban hành nhiều nhưng hướng dẫn thi hành trong một số lĩnh vực cụ thể còn chậm, thiếu đồng bộ. Tỷ lệ hoàn thành nhiệm vụ cao song chưa đi vào thực chất; nhiều nhiệm vụ mới dừng ở văn bản, kế hoạch, đề án; một số nội dung mới hoàn thành về thủ tục hoặc sản phẩm trung gian. Tỷ lệ dịch vụ công trực tuyến của địa phương cao nhưng nhiều quy trình chưa tái cấu trúc toàn diện; nhiều nền tảng số quốc gia chuyên ngành chưa hoàn thành; một số mô hình ba nhà, sàn giao dịch công nghệ, đô thị thông minh, khu công nghệ cao còn nặng về hình thức; tỷ lệ giải ngân thấp...

Đồng chí Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo điều hành phiên thảo luận. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Các ý kiến tham luận tại hội nghị thống nhất cao với báo cáo sơ kết 18 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW; đồng thời tập trung thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm của các địa phương trong triển khai thực hiện Nghị quyết; đề xuất, kiến nghị với Trung ương để tiếp tục triển khai hiệu quả hơn trong thời gian tới.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ghi nhận, biểu dương nỗ lực và những kết quả đạt được trong việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trong 18 tháng vừa qua.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, Nghị quyết được ban hành kịp thời, có ý nghĩa chiến lược đối với giai đoạn phát triển mới của đất nước. Sau 18 tháng triển khai, Nghị quyết đã tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của toàn hệ thống chính trị; thể chế, cơ chế, chính sách từng bước được hoàn thiện, nhiều điểm nghẽn, nút thắt đã được giải quyết; nhiều cơ chế mới, tạo thuận lợi cho phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước được hình thành; chuyển đổi số quốc gia có nhiều kết quả tích cực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo hội nghị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải nhận thức rõ Nghị quyết số 57-NQ/TW là một trong những động lực quan trọng để hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực chủ yếu của mô hình tăng trưởng mới, là con đường bắt buộc để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm của đất nước. Mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu phải coi việc thực hiện Nghị quyết là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên của mình, không coi đây là nhiệm vụ của cơ quan chuyên môn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phải chuyển mạnh tư duy từ hoàn thành nhiệm vụ sang tạo ra sản phẩm, kết quả và giá trị cụ thể, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu trước mắt là tăng trưởng 2 con số. Theo đó, các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết chỉ được coi là hoàn thành khi có sản phẩm, hiệu quả đo đếm được.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đặc biệt lưu ý vấn đề bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin, an ninh dữ liệu về chủ quyền quốc gia; mọi hệ thống cơ sở dữ liệu nền tảng số phải được thiết kế theo yêu cầu an toàn, an ninh ngay từ ban đầu. Các cơ quan, đơn vị, địa phương phải chịu trách nhiệm chính về an ninh, an toàn chính hệ thống của mình.

Các đồng chí lãnh đạo và các đại biểu tham dự hội nghị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị phải tạo ra được chuyển biến đồng bộ từ Trung ương tới địa phương, từ các cơ quan trong hệ thống chính trị ra toàn xã hội. Đối với các bộ, ngành Trung ương, phải đóng vai trò kiến tạo, phát triển ngành, lĩnh vực phụ trách; chủ động rà soát, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách, ban hành kịp thời các quy định, quy chuẩn, tiêu chuẩn, quy trình tổng thể; tháo gỡ những rào cản, điểm nghẽn; giải quyết ngay những khó khăn, vướng mắc các công việc thuộc thẩm quyền; các vấn đề vượt thẩm quyền, phải chủ động đề xuất, không để ách tắc kéo dài.

Đối với các địa phương, phải chuyển mạnh từ tư duy thụ động chờ hướng dẫn sang tư duy chủ động tổ chức thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, phân cấp, phân quyền của Trung ương. Mỗi địa phương cần xuất phát từ điều kiện thực tiễn, lợi thế so sánh về nhu cầu phát triển của địa phương để lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm.

Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện; người đứng đầu các cấp phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo việc kiểm tra, phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện Nghị quyết của địa phương, đơn vị mình. Kết quả thực hiện Nghị quyết phải là tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ; nơi nào làm tốt sẽ được biểu dương, nhân rộng; nơi làm còn hình thức, chậm trễ, né tránh trách nhiệm thì phải được nhắc nhở, kiểm điểm và xử lý phù hợp.

Nhấn mạnh cần phải thực chất và hiệu quả hơn nữa trong việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, ngay sau hội nghị này, các đồng chí thành viên Ban Chỉ đạo, các cấp ủy, tổ chức đảng, các bộ, ngành, địa phương trực tiếp chỉ đạo rà soát nhiệm vụ thuộc phạm vi phụ trách; xác định rõ các điểm nghẽn; khẩn trương cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch, quyết tâm đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thành động lực phát triển mạnh mẽ của đất nước trong giai đoạn mới.