Quy hoạch phải đi trước, tạo nền tảng cho phát triển

Dự hội nghị có các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy; Phó Chủ tịch UBND tỉnh; lãnh đạo các sở, ban, ngành tỉnh. Hội nghị được tổ chức trực tuyến đến 124 xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Các đại biểu dự Hội nghị tại điểm cầu UBND tỉnh.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch UBND tỉnh Phan Huy Ngọc nhấn mạnh, quy hoạch có vai trò đặc biệt quan trọng, là cơ sở, định hướng và công cụ tổ chức không gian phát triển, khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, cụ thể hóa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và phát triển bền vững.

Thời gian qua, Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và UBND tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, xác định công tác quy hoạch là nhiệm vụ trọng tâm. Hội nghị được tổ chức nhằm đánh giá kết quả thực hiện, làm rõ những tồn tại, khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, trách nhiệm; đồng thời thống nhất giải pháp đẩy nhanh tiến độ trong thời gian tới.

Đồng chí Phan Huy Ngọc yêu cầu việc triển khai quy hoạch phải chuyển mạnh từ tư duy “lập quy hoạch” sang “thực hiện quy hoạch”; các quy hoạch cấp xã, quy hoạch đô thị, quy hoạch chuyên ngành và các chương trình, dự án đầu tư phải bảo đảm thống nhất, đồng bộ với Quy hoạch tỉnh, có tầm nhìn dài hạn, tính liên kết và khả thi.

Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh Phan Huy Ngọc phát biểu tại hội nghị.

Theo báo cáo tại hội nghị, ngày 26-2-2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 387/QĐ-UBND phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Tuyên Quang thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Quá trình lập, thẩm định, phê duyệt được triển khai khẩn trương, đồng bộ, hoàn thành trước thời hạn quy định của Luật Quy hoạch, tạo cơ sở pháp lý để tỉnh tổ chức thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, quản lý, khai thác hiệu quả các nguồn lực, mở rộng dư địa và tạo động lực phát triển mới trong giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo.

Sau khi Quy hoạch tỉnh được phê duyệt, các sở, ban, ngành, địa phương đã tổ chức quán triệt, nghiên cứu và triển khai thực hiện theo chức năng, nhiệm vụ. Các mục tiêu, định hướng, phương án phát triển và danh mục dự án ưu tiên từng bước được cụ thể hóa thành các nghị quyết, chương trình, kế hoạch, đề án và dự án của từng ngành, lĩnh vực và địa phương.

Công tác rà soát, cập nhật nội dung Điều chỉnh Quy hoạch tỉnh vào các quy hoạch đô thị, nông thôn và quy hoạch kỹ thuật chuyên ngành được quan tâm thực hiện, nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa Quy hoạch tỉnh với hệ thống quy hoạch trên địa bàn. Việc triển khai các nhiệm vụ, đề án, dự án ưu tiên từng bước bám sát định hướng phát triển không gian, ngành, lĩnh vực và hệ thống kết cấu hạ tầng; nguồn lực đầu tư công và xúc tiến, thu hút đầu tư được tập trung cho các công trình trọng điểm, có tính liên kết vùng, tạo động lực phát triển.

Các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh và các sở, ngành dự hội nghị.

Cùng với việc tổ chức thực hiện Quy hoạch tỉnh, UBND tỉnh tập trung chỉ đạo lập quy hoạch đô thị và nông thôn, nhất là quy hoạch chung cấp xã. Đây là nhiệm vụ có khối lượng lớn, được triển khai đồng thời với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Đến ngày 10-8-2026, toàn tỉnh đã hoàn thành lựa chọn tổ chức tư vấn đối với 103/104 đồ án; 101/104 đồ án hoàn thành bước lập hồ sơ nhiệm vụ quy hoạch; 62/104 đồ án đã hoàn thành thẩm định nhiệm vụ quy hoạch và dự toán. So với thời điểm ngày 8-6-2026, số đồ án hoàn thành bước lập hồ sơ nhiệm vụ quy hoạch tăng thêm 55 đồ án. UBND tỉnh đã bố trí 115,7 tỷ đồng để triển khai 103 đồ án.

Sở Xây dựng đã chủ động ban hành nhiều văn bản hướng dẫn về trình tự lập, thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch; hướng dẫn lập, trình thẩm định, phê duyệt dự toán chi phí; đôn đốc các địa phương khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, lấy ý kiến, trình thẩm định, phê duyệt. Qua đó, tiến độ triển khai các đồ án đã có chuyển biến rõ rệt so với thời điểm đầu tháng 6.

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo thẳng thắn chỉ ra tiến độ thực hiện quy hoạch xã hiện vẫn chưa đáp ứng yêu cầu đề ra. Đến ngày 10-8, mặc dù 101/104 đồ án đã hoàn thành hồ sơ nhiệm vụ, 62/104 đồ án đã được Sở Xây dựng ban hành báo cáo thẩm định, nhưng chưa có nhiệm vụ quy hoạch nào được phê duyệt chính thức. Đây là điểm nghẽn lớn cần tập trung tháo gỡ trong thời gian tới.

Các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy chủ trì hội nghị.

Thực tế này cho thấy khoảng cách giữa hoàn thành hồ sơ, thẩm định với phê duyệt và tổ chức thực hiện còn khá lớn. Trong khi đó, quy hoạch xã có ý nghĩa trực tiếp đối với quản lý đất đai, đầu tư xây dựng, phát triển hạ tầng, thu hút đầu tư và tổ chức không gian phát triển tại cơ sở.

Theo đánh giá, nguyên nhân của tình trạng chậm tiến độ có cả khách quan và chủ quan. Về khách quan, khối lượng công việc lớn, thời gian triển khai ngắn, đồng thời với quá trình sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Việc thay đổi địa giới, phạm vi quản lý và yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển khiến một số đồ án phải rà soát, điều chỉnh.

Đối với những xã thuộc diện sáp nhập, việc tiếp tục triển khai quy hoạch trong thời điểm có sự thay đổi về đơn vị hành chính phát sinh yêu cầu phải cân nhắc kỹ, tránh trường hợp quy hoạch vừa hoàn thành đã phải điều chỉnh, làm lại.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Hầu A Lềnh phát biểu tại hội nghị.

Về chủ quan, một số địa phương chưa thật sự chủ động; công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị có lúc chưa chặt chẽ; việc hoàn thiện hồ sơ và tham gia ý kiến còn chậm. Trách nhiệm của một số cơ quan, đơn vị, địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. Năng lực của một số đơn vị tư vấn còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ hồ sơ.

Báo cáo cũng cho rằng yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là hoàn thành thủ tục lập quy hoạch mà quan trọng hơn là phải bảo đảm chất lượng, tính đồng bộ, khả thi và khả năng tổ chức thực hiện. Mỗi đồ án phải phù hợp thực tiễn địa phương, thống nhất với Quy hoạch tỉnh, có tầm nhìn dài hạn; hạn chế việc phải điều chỉnh nhiều lần gây lãng phí thời gian, kinh phí và nguồn lực.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung thảo luận về tiến độ và chất lượng lập quy hoạch; phân tích những khó khăn trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, lấy ý kiến, thẩm định, phê duyệt; nhất là các vấn đề phát sinh từ việc sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các ý kiến đề nghị làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong từng khâu; đồng thời tăng cường phối hợp giữa Sở Xây dựng với các sở, ngành và địa phương để kịp thời tháo gỡ những vướng mắc thuộc thẩm quyền. Đối với các vấn đề vượt thẩm quyền, cần tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết, không để kéo dài.

Các địa phương cũng tập trung làm rõ những vấn đề liên quan đến ranh giới, không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính; sự thống nhất giữa quy hoạch xã với Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch ngành, lĩnh vực; kinh phí, lựa chọn tư vấn, chất lượng hồ sơ và tiến độ thẩm định.

Đồng chí Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Mạnh Tuấn phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Bí thư Tỉnh ủy Hầu A Lềnh nhấn mạnh, về mặt thể chế, pháp lý Trung ương và tỉnh đã có đầy đủ các quy định, UBND tỉnh cũng rất quan tâm, chỉ đạo quyết liệt. Vì vậy, điểm nghẽn hiện nay chủ yếu nằm ở khâu tổ chức thực hiện, nhất là tại cấp xã. Đến nay chưa có nhiệm vụ quy hoạch nào được phê duyệt, nguy cơ không hoàn thành nhiệm vụ Trung ương giao là rất rõ nếu các cấp, ngành không quyết liệt hơn.

Đồng chí yêu cầu thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế, trong đó một điểm nghẽn là trình độ, năng lực cán bộ cơ sở và mức độ am hiểu địa bàn của đơn vị tư vấn. Quy hoạch phải sát thực tiễn, phù hợp với điều kiện từng địa phương; có thể nghiên cứu quy hoạch chung đối với các xã giáp ranh khi cần thiết, nhưng phải bảo đảm thống nhất với Quy hoạch tỉnh. Đồng chí yêu cầu UBND tỉnh đẩy nhanh phân cấp, giao cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về công tác quy hoạch; Chủ tịch UBND xã phải trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng.

Đối với Quy hoạch tỉnh, đồng chí yêu cầu khẩn trương hoàn thành các nhiệm vụ trong thời gian ngắn nhất, đồng thời rà soát toàn bộ nhiệm vụ của các sở, ban, ngành, cụ thể hóa thành kế hoạch để theo dõi, đôn đốc. Các ngành phải xây dựng kế hoạch thực hiện những lĩnh vực mũi nhọn, đột phá; bảo đảm quy hoạch thực sự được triển khai.

Bí thư Tỉnh ủy yêu cầu tất cả Đảng ủy xã xây dựng nghị quyết chuyên đề về công tác quy hoạch, đưa nhiệm vụ quy hoạch vào chương trình lãnh đạo cụ thể. Các đồ án quy hoạch xã và quy hoạch ngành phải hoàn thành trong năm 2026, phấn đấu tháng 2-2027 tổ chức công bố. Đồng thời rà soát, bổ sung nguồn vốn, ưu tiên kinh phí cho công tác quy hoạch.

Đồng chí Vân Đình Thảo, Trưởng Ban quản lý các khu công nghiệp và khu kinh tế tỉnh phát biểu tại hội nghị.

Đồng chí đề nghị Văn phòng Tỉnh ủy tham mưu Ban Thường vụ Tỉnh ủy ban hành thông báo về công tác quy hoạch; hằng tháng Đảng ủy UBND tỉnh báo cáo chuyên đề Ban Thường vụ về tiến độ quy hoạch, đầu tư công và giải quyết các tồn đọng; nghiên cứu thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh về công tác quy hoạch.

Bí thư Tỉnh ủy cũng yêu cầu đưa kết quả thực hiện quy hoạch vào đánh giá cán bộ; giao Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Sở Nội vụ nghiên cứu cơ chế đánh giá, xử lý đối với cán bộ yếu kém, không hoàn thành nhiệm vụ. Đồng chí lưu ý, tâm lý chờ đợi do có thể tiếp tục sắp xếp đơn vị hành chính không được trở thành lý do trì hoãn công việc, bởi đến nay Ban Thường vụ Tỉnh ủy chưa có quyết định cụ thể về việc hợp nhất các xã. Phải tập trung thực hiện với tinh thần quyết liệt, bởi nhiệm vụ quy hoạch không chỉ là một nhiệm vụ chuyên môn mà còn là bước cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội, là cơ sở chính trị quan trọng để mở ra không gian và động lực phát triển mới của tỉnh.

Tin, ảnh: Thanh Phúc