Quản trị nhóm mạng xã hội: Không đăng tin giả vẫn có thể bị xử lý

Bị phạt 15 triệu đồng vì để lọt văn bản giả

Ngày 27-8, trên một số hội, nhóm mạng xã hội xuất hiện hình ảnh một văn bản giả mạo Quyết định khởi tố vụ án của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an thành phố Hà Nội. Với hình thức giống văn bản của cơ quan chức năng, thông tin sai sự thật nhanh chóng được chia sẻ, gây hoang mang trong dư luận.

Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an thành phố Hà Nội sau đó khẩn trương xác minh, mời những người liên quan làm việc để làm rõ trách nhiệm.

Đáng chú ý, người bị xử lý không chỉ là đối tượng liên quan đến việc phát tán thông tin. Ngày 28-8, cơ quan chức năng đã ra quyết định xử phạt kiểm duyệt viên của hai nhóm Facebook “GIAO THÔNG VĂN MINH” và “GIAO THÔNG VĂN MINH STUDIO” là T.H.N. (sinh năm 1987, trú tại phường Thanh Xuân, Hà Nội) với số tiền 15 triệu đồng.

Lực lượng chức năng làm việc với T.H.N. Ảnh: Công an thành phố Hà Nội

Cơ quan Công an xác định, người này có hành vi quản lý, điều hành hoặc có khả năng chi phối hội, nhóm trên mạng xã hội nhưng không triển khai biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, gỡ, xóa bỏ thông tin có nội dung vi phạm pháp luật.

Hành vi trên được xác định vi phạm điểm a khoản 1 Điều 12 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP ngày 19-8-2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Vụ việc là lời cảnh báo trực tiếp đối với những người đang làm admin, moderator hay kiểm duyệt viên của các hội, nhóm trên mạng xã hội hiện nay. Quan niệm “bài do thành viên đăng nên quản trị viên không liên quan” không còn phù hợp với trách nhiệm pháp lý của người quản lý cộng đồng trên không gian mạng.

Có quyền quản lý thì phải có trách nhiệm kiểm soát

Thực tế, nhiều nhóm Facebook hiện có số lượng thành viên lên tới hàng chục nghìn, thậm chí hàng trăm nghìn người. Chỉ một thông tin chưa được kiểm chứng nhưng có nội dung gây chú ý, liên quan đến vụ án, người nổi tiếng, thiên tai, an ninh trật tự... có thể được chia sẻ với tốc độ rất nhanh.

Trong khi đó, ở không ít nhóm, việc kiểm duyệt còn tương đối lỏng lẻo. Có nơi cho phép thành viên đăng bài tự động; có nơi chỉ xử lý sau khi nội dung đã nhận được nhiều lượt bình luận, chia sẻ. Thậm chí, những nội dung càng gây tranh cãi càng dễ tạo tương tác, khiến việc kiểm chứng thông tin bị đặt sau mục tiêu tăng lượt tiếp cận.

Quy định hiện hành đã đặt trách nhiệm cụ thể hơn đối với những người nắm quyền quản lý cộng đồng mạng.

Người nắm quyền quản lý nội dung nhóm mạng xã hội phải thật tỉnh táo và kiểm soát kỹ nội dung. Ảnh minh họa

Theo Điều 12 Nghị định 330/2026/NĐ-CP (có hiệu lực ngày 19-8-2026), người quản lý, điều hành hoặc có khả năng chi phối trang thông tin điện tử, mạng xã hội, tài khoản, hội, nhóm, chuyên trang trên mạng xã hội nhưng không triển khai biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, gỡ, xóa thông tin vi phạm pháp luật có thể bị phạt từ 10 triệu đến 20 triệu đồng. Trường hợp không thực hiện những biện pháp này khi đã có yêu cầu của cơ quan chức năng có thẩm quyền, mức phạt được quy định từ 20 triệu đến 30 triệu đồng.

Trước đó, Nghị định 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng cũng đã xác định chủ tài khoản, chủ kênh, chủ trang cộng đồng và người quản trị nhóm cộng đồng phải quản lý nội dung đăng tải trên không gian do mình quản lý, bao gồm cả nội dung bình luận của người sử dụng. Quy định này đồng thời đặt ra trách nhiệm tạm khóa, gỡ bỏ thông tin vi phạm theo yêu cầu trong những trường hợp pháp luật quy định.

Như vậy, trách nhiệm của quản trị viên không nên được hiểu đơn giản là “không tự mình đăng tin giả”. Khi đã có quyền duyệt bài, từ chối bài viết, xóa nội dung, khóa thành viên hoặc can thiệp vào hoạt động của nhóm, người quản trị đồng thời phải thực hiện trách nhiệm tương ứng với khả năng kiểm soát đó.

Đừng để hội, nhóm trở thành “trạm trung chuyển” tin giả

Từ vụ việc vừa được Công an thành phố Hà Nội xử lý, yêu cầu đặt ra đối với quản trị viên các cộng đồng mạng không phải là kiểm chứng mọi câu chữ như một cơ quan báo chí, mà trước hết phải thiết lập những hàng rào cần thiết để hạn chế thông tin vi phạm.

Đối với những nội dung liên quan đến hoạt động của cơ quan Đảng, Nhà nước, Công an, Tòa án, các vụ án, thiên tai, dịch bệnh hay những vấn đề có khả năng tác động lớn đến xã hội, việc kiểm tra nguồn trước khi duyệt đăng cần được đặt lên hàng đầu. Những hình ảnh được giới thiệu là “văn bản nội bộ”, “quyết định vừa ban hành”, “thông tin chưa công bố” nhưng không xác định được nguồn càng cần được thận trọng kiểm chứng.

Quản trị viên cũng cần chủ động thiết lập chế độ duyệt bài đối với nhóm có lượng thành viên lớn; xây dựng quy tắc đăng tải; thường xuyên rà soát bài viết và bình luận; nhanh chóng khóa, gỡ nội dung có dấu hiệu vi phạm và phối hợp với cơ quan chức năng khi được yêu cầu.

Quan trọng hơn, khi phát hiện một thông tin đáng ngờ, việc tạm dừng để kiểm chứng luôn ít rủi ro hơn việc cho đăng rồi chờ xem “đúng hay sai”. Trong môi trường mạng xã hội, chỉ vài phút cũng đủ để một nội dung giả mạo được chụp lại, chia sẻ sang nhiều hội, nhóm khác và thoát khỏi phạm vi kiểm soát ban đầu.

Vụ xử phạt kiểm duyệt viên hai nhóm Facebook tại Hà Nội vì thế không chỉ là câu chuyện của một cá nhân. Đây còn là lời cảnh báo đối với những người đang nắm quyền quản trị các cộng đồng trên mạng xã hội: Quyền duyệt, xóa và điều hành nội dung luôn đi kèm trách nhiệm. Không trực tiếp tạo ra tin giả không đồng nghĩa với việc có thể đứng ngoài trách nhiệm khi để thông tin vi phạm lan truyền từ chính cộng đồng mình quản lý.