Phim “Đời cát” – Những phận người khát khao tìm hạnh phúc

Ra mắt năm 1999, tác phẩm ghi dấu ấn với câu chuyện giàu tính nhân văn về những phận người phải gánh chịu những vết thương do chiến tranh để lại.

Bộ phim khắc họa cuộc sống của những người bước ra từ chiến tranh. Ảnh: Đoàn phim

Chuyển thể từ truyện ngắn “Ba người trên sân ga” của nhà văn Hữu Phương, “Đời cát” lấy bối cảnh một làng quê ven biển miền Trung sau ngày đất nước thống nhất.

Ông Cảnh (Đơn Dương), người lính xa quê nhiều năm, trở về thăm người vợ tần tảo là Thoa (Mai Hoa), người đã dành cả tuổi thanh xuân để chờ đợi chồng. Cuộc đoàn tụ tưởng chừng đem lại niềm vui sau bao năm cách trở lại trở nên cay đắng khi Thoa nhận ra ông Cảnh đã có một gia đình khác với Tâm (Hồng Ánh).

Sự xuất hiện của Tâm đẩy ba con người vào tình thế éo le. Thoa đã chịu nhiều thiệt thòi trong những năm tháng chiến tranh, Tâm cũng có những năm tháng gắn bó và một đứa con với ông Cảnh. Còn người đàn ông ấy bị giằng xé giữa tình cảm, trách nhiệm và những lựa chọn của quá khứ.

Các nhân vật trong phim đều có những nỗi niềm, day dứt riêng. Ảnh: Đoàn phim

Khi mối quan hệ ngày càng căng thẳng, Tâm quyết định ra đi, để lại Thoa trước một quyết định khó khăn. Từ câu chuyện gia đình ấy, bộ phim mở rộng đến những phận người khác trong làng Cát, như Huy và Hảo – những nạn nhân trực tiếp của chiến tranh, mất đi đôi chân, tuổi trẻ và cả người thân.

Trong bộ phim này, đạo diễn Nguyễn Thanh Vân hướng ống kính vào đời sống sau chiến tranh, với những mất mát vẫn hiện diện trong từng mái nhà, bữa cơm, cuộc trò chuyện và cả những khoảng lặng giữa con người. Nhịp phim chậm rãi, những khuôn hình rộng về làng quê, cồn cát miền Trung cùng gam màu trầm gợi cảm giác cô quạnh, day dứt. Qua diễn xuất giàu nội tâm của các diễn viên, nỗi đau được thể hiện bằng những chi tiết đời thường, âm ỉ mà thấm thía.

“Đời cát” đã nhận được sự ghi nhận của giới chuyên môn trong nước và quốc tế. Phim giành Giải Vàng tại Liên hoan phim châu Á - Thái Bình Dương năm 2000, Bông sen vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XIII, cùng Giải đặc biệt tại Liên hoan phim quốc tế Amiens (Pháp) năm 2000, OCIC Award và Special Mention.

Sau hơn hai thập niên, câu chuyện về những phận người đi qua chiến tranh trong “Đời cát” vẫn giữ nguyên sức lay động.

Tác phẩm cho thấy tầm quan trọng của tình cảm con người, sự kết nối và bao dung vượt lên trên những ích kỷ, nhỏ nhen tầm thường. Đây chính là giá trị hiện thực và khả năng tác động đến xã hội, tạo nên sự thành công lâu bền của “Đời cát”.