Phát huy vai trò của văn hóa trong tăng trưởng kinh tế

Cùng dự buổi làm việc có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Trần Thanh Lâm, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương; Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam; Dương Trung Ý, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản.

Phát biểu định hướng thảo luận tại buổi làm việc, đồng chí Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh, mục tiêu tăng trưởng hai con số đòi hỏi phải khơi thông mọi nguồn lực, trước hết là nguồn lực nội sinh. Tại Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra yêu cầu rất rõ: Xác lập văn hóa là trụ cột của phát triển, động lực tăng trưởng mới; phát triển công nghiệp văn hóa thành một động lực tăng trưởng; đo lường được đóng góp của từng ngành, từng địa phương.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã giao chỉ tiêu: Đến năm 2030, các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% GDP, hình thành từ 5 đến 10 thương hiệu quốc gia; đến năm 2045 đóng góp khoảng 9% GDP. Nghị quyết số 19-NQ/TW của Trung ương về đổi mới mô hình phát triển đặt yêu cầu văn hóa Việt Nam phải trở thành lợi thế trong hoạt động kinh tế, xã hội và đối ngoại. Như vậy, Đảng đã chuyển từ khẳng định vị trí của văn hóa sang giao chỉ tiêu cho văn hóa, từ đó đòi hỏi phải có lộ trình, kế hoạch, có sản phẩm và có người chịu trách nhiệm.

Quang cảnh buổi làm việc. (Ảnh: ĐÔNG HÀ)

Tại buổi làm việc, các đại biểu đã nghe 10 tham luận của các nhà quản lý, nhà khoa học đến từ các bộ, ngành trung ương như: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Tài chính; các địa phương Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Ninh Bình, thành phố Huế; các đơn vị báo chí, truyền thông như: Báo Nhân Dân, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam; các ngành liên quan lĩnh vực văn hóa như điện ảnh, âm nhạc, mỹ thuật…

Các tham luận tập trung vào một số nội dung trọng tâm sau: nhận diện và lượng hóa cho được đóng góp của văn hóa đối với tăng trưởng; xác định những lĩnh vực có khả năng trở thành động lực tăng trưởng mới; nhận diện và giải pháp tháo gỡ những điểm nghẽn then chốt đang cản trở việc chuyển hóa nguồn lực văn hóa thành giá trị; xác định vị trí của chuyển đổi số, dữ liệu, tài sản trí tuệ và đổi mới sáng tạo trong việc tạo bước nhảy về quy mô; cơ chế phối hợp, theo dõi, đánh giá và truyền thông.

Kết luận buổi làm việc, đồng chí Trịnh Văn Quyết yêu cầu các cơ quan chuyển mạnh từ “phát triển văn hóa” sang “phát triển bằng văn hóa”; thực hiện việc tính toán bằng chỉ tiêu, lộ trình, kế hoạch và sản phẩm đóng góp của văn hóa.

Đánh giá đúng tình hình, kết quả bước đầu, đồng chí cho rằng, các ngành công nghiệp văn hóa ước đóng góp khá lớn cho tăng trưởng GDP, tuy nhiên, chưa có hệ thống thống kê, phương pháp và trách nhiệm công bố thống nhất, nên chưa khẳng định chính xác được văn hóa đóng góp bao nhiêu vào GDP, bao nhiêu vào tăng trưởng.

Đồng chí giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp Bộ Tài chính xây dựng hệ thống đo lường quốc gia về đóng góp của văn hóa; yêu cầu hoàn thiện, trình ban hành trong quý IV năm 2026 Bộ chỉ tiêu thống kê về đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa và Bộ chỉ số văn hóa quốc gia.

Đồng chí đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng Kế hoạch phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030 trên cơ sở ba kịch bản đã có; trong đó giao chỉ tiêu theo từng năm cho từng lĩnh vực trọng tâm về doanh thu, giá trị gia tăng, việc làm, xuất khẩu; mỗi lĩnh vực xác định sản phẩm chủ lực, thị trường mục tiêu, doanh nghiệp đầu tàu và điều kiện bảo đảm; tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực - chuyển trọng tâm từ ban hành sang tổ chức thực hiện. Đẩy nhanh số hóa di sản, chuẩn hóa, kết nối và mở dữ liệu văn hóa phục vụ sáng tạo, phát triển sản phẩm mới.

Đại biểu tham dự buổi làm việc. (Ảnh: ĐÔNG HÀ)

Mỗi địa phương xác định một đến ba sản phẩm, lĩnh vực văn hóa chủ lực gắn với lợi thế riêng có về di sản, lễ hội, làng nghề, ẩm thực, nghệ thuật; đưa chỉ tiêu phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch văn hóa vào kế hoạch kinh tế-xã hội hằng năm; xây dựng, chuẩn hóa dữ liệu văn hóa trên địa bàn để đo được đóng góp vào GRDP theo hướng dẫn thống nhất.

Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Huế, thành phố Quảng Ninh, Ninh Bình và các địa phương có thế mạnh phải đi đầu, làm mẫu, sơ kết mô hình để nhân rộng: bảo tồn để phát huy, phát huy để có nguồn lực bảo tồn; tăng trưởng từ văn hóa phải đầu tư trở lại cho văn hóa và cho con người.