Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tại Đại hội Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam

Kính thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các vị đại biểu, các vị khách quý và bạn quốc tế,

Thưa toàn thể Đại hội, đồng bào và chiến sĩ cả nước, đồng bào ta ở nước ngoài,

Hôm nay, tôi rất vui mừng đến dự Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031, đúng dịp toàn Hội hướng tới kỷ niệm 80 năm thành lập - một chặng đường vẻ vang của lòng nhân ái, sự tận tụy và những cống hiến thầm lặng vì con người.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự chăm lo của Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập, Chủ tịch Danh dự đầu tiên của Hội - Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam không ngừng trưởng thành, gắn bó với Nhân dân, có mặt ở những nơi khó khăn, hoạn nạn và ngày càng khẳng định vị thế trong nước, quốc tế.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt chào mừng và gửi tới các đồng chí lãnh đạo, các vị đại biểu, khách quý, bạn bè quốc tế cùng toàn thể cán bộ, hội viên, tình nguyện viên, thanh thiếu niên Chữ thập Đỏ cả nước qua các thời kỳ lời thăm hỏi thân thiết và những tình cảm tốt đẹp nhất.

Tôi trân trọng cảm ơn và xúc động đón nhận cương vị Chủ tịch Danh dự Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam. Đây là vinh dự, đồng thời là trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước, Nhân dân và những người đang cần được chở che, sẻ chia. Tôi sẽ cùng tập thể Bộ Chính trị, Ban Bí thư quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, hoàn thành tốt sứ mệnh nhân đạo cao cả.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tặng bức tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Thưa toàn thể Đại hội,

Nhiệm kỳ vừa qua diễn ra trong bối cảnh thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp. Xung đột, thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu, di cư và các vấn đề an ninh phi truyền thống làm gia tăng những dạng tổn thương mới, trong khi nguồn lực nhân đạo rất hạn hẹp.

Phong trào Chữ thập Đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế vì vậy đang chuyển mạnh sang hành động từ cơ sở, tăng cường cảnh báo sớm, phòng ngừa rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng. Với 192 Hội quốc gia và hàng chục triệu tình nguyện viên, sức mạnh của Phong trào chính là sự hiện diện lâu dài, gần dân và khả năng hành động kịp thời.

Trong bối cảnh đó, Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam đã nỗ lực đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối trong công tác nhân đạo. Các hoạt động chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu, hiến máu, vận động hiến mô, phòng ngừa và ứng phó thiên tai, hỗ trợ sinh kế, chăm lo người nghèo và các nhóm dễ bị tổn thương ngày càng thiết thực, đi vào chiều sâu.

Trong nhiệm kỳ, tổng giá trị các hoạt động phòng ngừa, ứng phó thiên tai, thảm họa và thích ứng với biến đổi khí hậu đạt trên 1.646 tỷ đồng, trợ giúp hơn 2,6 triệu lượt người. Hội từng bước đổi mới việc huy động, sử dụng nguồn lực, tăng cường công khai, minh bạch, mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm và đồng bào ta ở nước ngoài; đồng thời củng cố mạng lưới cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và thanh thiếu niên Chữ thập Đỏ.

Đằng sau những con số là những tâm hồn được sưởi ấm bằng tình thương đồng loại, những mái nhà được dựng lại sau bão lũ, những người bệnh được tiếp thêm nguồn máu, những trẻ em được tiếp tục đến trường, những gia đình được hỗ trợ sinh kế và những người gặp hoạn nạn không bị cô đơn, bỏ mặc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, tôi nhiệt liệt biểu dương những kết quả Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam đạt được, trân trọng ghi nhận sự cống hiến của các thế hệ cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và sự đồng hành của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các bộ, ngành, địa phương, lực lượng vũ trang, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và Nhân dân.

Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam mong tiếp tục nhận được sự hợp tác của Phong trào Chữ thập Đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển, góp phần nâng cao năng lực nhân đạo, tăng cường tình hữu nghị, đoàn kết vì hòa bình và phát triển bền vững.

Thưa toàn thể Đại hội,

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Chúng ta đang thúc đẩy tăng trưởng nhanh, bền vững, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân. Nhưng thước đo sâu xa nhất của phát triển vẫn là con người: người yếu thế có được bảo vệ, người gặp rủi ro có được nâng đỡ và mỗi người dân có cơ hội vươn lên hay không.

Một Việt Nam hùng cường phải đồng thời là một Việt Nam nhân ái; một xã hội hiện đại phải biết sẻ chia; một quốc gia phát triển phải trân trọng và bảo vệ phẩm giá, sự an toàn của mỗi con người. Vì vậy, công tác nhân đạo không thể chỉ dừng ở cứu trợ khi thiên tai, dịch bệnh, hoạn nạn xảy ra, mà phải trở thành một bộ phận của chiến lược phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội, quản trị rủi ro và nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng.

Công tác nhân đạo không thể chỉ dừng ở cứu trợ khi thiên tai, dịch bệnh, hoạn nạn xảy ra, mà phải trở thành một bộ phận của chiến lược phát triển con người, bảo đảm an sinh xã hội, quản trị rủi ro và nâng cao khả năng tự cường của cộng đồng.

Chúng ta phải chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa; từ cứu trợ sau thiệt hại sang cảnh báo sớm, hành động sớm; từ trao tặng đơn thuần sang hỗ trợ sinh kế, phục hồi năng lực và mở ra cơ hội phát triển; từ các chương trình riêng lẻ sang một hệ sinh thái nhân đạo kết nối Nhà nước, xã hội, doanh nghiệp và người dân. Sự hỗ trợ tốt nhất không chỉ giúp người dân vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn giúp họ tự vươn lên và ổn định cuộc sống lâu dài.

Các đại biểu tham dự Phiên khai mạc trọng thể Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam lần thứ XII, nhiệm kỳ 2026-2031. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Tôi cơ bản nhất trí với phương hướng, mục tiêu, các chỉ tiêu chủ yếu và sáu chương trình hành động nêu trong Báo cáo chính trị trình Đại hội. Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XII của Hội, tôi đề nghị Ban Chấp hành Trung ương Hội khóa XII và các cấp Hội tập trung thực hiện tốt 5 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tập trung hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật liên quan đến người yếu thế. Đẩy mạnh công tác giáo dục, đào tạo, hỗ trợ phát triển sinh kế, tạo việc làm bền vững và thúc đẩy hòa nhập cộng đồng đối với một số đối tượng yếu thế.

Chuyển từ cứu trợ tình thế sang chủ động phòng ngừa, chuẩn bị sẵn sàng và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng. Hội cần tham gia sâu hơn vào quản trị rủi ro dựa vào cộng đồng; xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, lực lượng ứng phó tại chỗ, mạng lưới sơ cấp cứu và các mô hình cộng đồng an toàn.

Mỗi xã, phường, đặc khu cần từng bước có đội ngũ tình nguyện viên được huấn luyện, có phương án hành động và khả năng hỗ trợ kịp thời các nhóm dễ bị tổn thương, nhất là trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh hiểm nghèo và người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Cứu trợ khẩn cấp phải gắn với phục hồi nhà ở, nước sạch, chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ tâm lý, khôi phục sinh kế và tái thiết cộng đồng. Sau cứu trợ ban đầu, Hội vẫn phải tiếp tục đồng hành để người dân thực sự ổn định cuộc sống.

Cùng với ứng phó thiên tai, cần chuẩn bị tốt hơn trước các rủi ro y tế công cộng, tai nạn và khủng hoảng sức khỏe tinh thần. Mỗi trường học, cơ quan, nhà máy và cộng đồng cần có thêm người được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu, bởi đây là năng lực thiết thực có thể cứu sống con người trong những phút đầu tiên của tai nạn và sự cố.

Thứ hai, tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối của Hội trong hoạt động nhân đạo. Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam phải là địa chỉ tin cậy để người gặp khó khăn tìm đến, người có lòng nhân ái gửi gắm và các tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm cùng chung tay hành động.

Mọi hoạt động phải lấy con người làm trung tâm, xuất phát từ nhu cầu thực tế và lấy sự thay đổi trong cuộc sống của người được trợ giúp làm thước đo. Cần ưu tiên những người cần trợ giúp nhất, nhất là những người chưa có khả năng tự lên tiếng hoặc chưa được chính sách, dịch vụ xã hội tiếp cận đầy đủ; không để ai bị bỏ quên vì khoảng cách, thủ tục hay hạn chế công nghệ. Hội phải chủ động phát hiện khoảng trống nhân đạo, tránh trùng lặp, dàn trải và hình thức.

Cứu trợ phải nhanh chóng, kịp thời; hỗ trợ phải có mục tiêu, theo dõi và đánh giá kết quả. Mọi hoạt động phải tôn trọng phẩm giá, quyền riêng tư và sự lựa chọn của người được trợ giúp. Trao sự giúp đỡ phải đi cùng sự tôn trọng, bởi nhân đạo trước hết là nhìn nhận mỗi con người trong phẩm giá bình đẳng.

Thứ ba, đổi mới mạnh mẽ quản trị nhân đạo, huy động và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực xã hội. Niềm tin là nguồn lực quý giá nhất của hoạt động nhân đạo. Vì vậy, Hội phải đặt công khai, minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình ở vị trí trung tâm.

Mọi khoản đóng góp phải được tiếp nhận, quản lý, phân bổ đúng mục đích; người đóng góp có quyền biết nguồn lực được sử dụng ở đâu, cho ai và mang lại kết quả gì; người được trợ giúp có quyền phản hồi về tính phù hợp, công bằng và kịp thời của sự hỗ trợ. Hiệu quả nhân đạo không chỉ được đo bằng giá trị vận động, số suất quà hay số lượt người được trợ giúp, mà quan trọng hơn là sự thay đổi thực chất trong cuộc sống của người dân, khả năng phục hồi sinh kế, giảm thiệt hại và mức độ nguồn lực đến đúng người, đúng lúc, đúng nhu cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu chụp ảnh chung với Ban Chấp hành Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam khóa XII. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Các cấp Hội cần xây dựng tiêu chí đánh giá kết quả, tăng cường kiểm tra, kiểm toán, giám sát xã hội và công bố thông tin rõ ràng, có thể kiểm chứng. Sai sót phải được xử lý kịp thời; phản ánh chính đáng của Nhân dân phải được tiếp nhận nghiêm túc. Cần đổi mới huy động nguồn lực theo hướng lâu dài, bền vững; mở rộng hợp tác với doanh nghiệp, tổ chức tài chính, cơ sở y tế, trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức xã hội và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Khuyến khích doanh nghiệp tham gia bằng tài chính, công nghệ, logistics, nhân lực, tri thức quản trị và năng lực chuyên môn; từng bước phát triển các công cụ tài chính nhân đạo, quỹ dự phòng rủi ro và cơ chế giải ngân sớm để chủ động ứng phó trước và ngay sau thảm họa.

Thứ tư, Hội cần khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu nhân đạo thống nhất, kết nối phù hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống an sinh xã hội; ứng dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ bản đồ và nền tảng số để nhận diện nhu cầu, hạn chế trùng lặp, điều phối nguồn lực, cảnh báo sớm, quản lý tình nguyện viên và đánh giá tác động. Chuyển đổi số phải làm cho hoạt động của Hội nhanh hơn, minh bạch hơn, giảm thủ tục, chi phí trung gian và phục vụ người dân tốt hơn. Việc thu thập, sử dụng dữ liệu phải bảo đảm an toàn, bảo mật, tôn trọng quyền riêng tư.

Hội cũng cần nâng cao năng lực xác minh, cung cấp thông tin chính xác và xử lý thông tin sai lệch trong thiên tai, dịch bệnh và các tình huống khẩn cấp. Truyền thông đáng tin cậy phải trở thành một bộ phận quan trọng của năng lực nhân đạo và quản trị thảm họa.

Thứ năm, xây dựng Hội vững mạnh, chuyên nghiệp, hiện đại; phát huy sức mạnh của cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và mở rộng hợp tác quốc tế. Con người là nhân tố quyết định chất lượng và uy tín của hoạt động nhân đạo. Mỗi cán bộ, hội viên, tình nguyện viên Chữ thập Đỏ phải là tấm gương về lòng nhân ái, liêm chính, trách nhiệm và tinh thần phụng sự.

Các cấp Hội cần kiện toàn tổ chức theo hướng tinh gọn, thực chất, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục hành chính hóa, hình thức, xa cơ sở. Đội ngũ cán bộ phải gần dân, hiểu dân, có khả năng phát hiện nhu cầu, vận động xã hội, điều phối nguồn lực và ứng phó trong tình huống khẩn cấp.

Cần xây dựng mạng lưới tình nguyện viên rộng nhưng coi trọng chất lượng, kỹ năng và tính chuyên nghiệp; tuyển chọn, đào tạo, phân công phù hợp, bảo đảm an toàn. Từng bước hình thành các đội tình nguyện viên chuyên môn về sơ cấp cứu, chăm sóc sức khỏe, cứu hộ, hỗ trợ tâm lý, hậu cần, công nghệ, truyền thông, quản lý thảm họa.

Nhân dịp này, tôi đề nghị Bộ Y tế, các cơ sở y tế, đội ngũ thầy thuốc và điều dưỡng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam, cùng lan tỏa sâu rộng “Tinh thần Florence Nightingale”- tinh thần của lòng nhân ái, sự tận tụy, lòng dũng cảm và sự phụng sự con người không mệt mỏi.

Cần phát hiện, bồi dưỡng, đề cử, tôn vinh những cá nhân tiêu biểu trong chăm sóc người bệnh, phòng, chống dịch bệnh, ứng phó thiên tai, thảm họa và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Hội cần thực hiện nghiêm túc bảy nguyên tắc cơ bản của Phong trào Chữ thập Đỏ và Trăng Lưỡi liềm Đỏ quốc tế; đồng thời mở rộng hợp tác, trao đổi kinh nghiệm, đào tạo nhân lực, huy động nguồn lực và tiếp nhận công nghệ tiên tiến. Việt Nam không chỉ tiếp nhận hỗ trợ nhân đạo, mà cần từng bước nâng cao năng lực hỗ trợ các quốc gia khác khi xảy ra thiên tai, thảm họa và khủng hoảng nhân đạo. Hoạt động nhân đạo quốc tế của Hội phải trở thành một kênh đối ngoại nhân dân có chiều sâu, lan tỏa hình ảnh Việt Nam hòa bình, nhân ái, thủy chung và trách nhiệm.

Thưa toàn thể Đại hội,

Để Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam thực hiện tốt những nhiệm vụ trên, nỗ lực của riêng tổ chức Hội là chưa đủ. Tôi đề nghị các cấp ủy đảng tiếp tục quan tâm lãnh đạo, tạo điều kiện để Hội phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối và điều phối; đồng thời tôn trọng tính chủ động, tự nguyện, đặc thù của Hội, không hành chính hóa hoạt động nhân đạo.

Cả hệ thống chính trị từ Trung ương tới địa phương cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin và huy động nguồn lực; tạo điều kiện để Hội tham gia sâu hơn vào phòng ngừa, ứng phó thiên tai, chăm sóc sức khỏe cộng đồng, sơ cấp cứu, hiến máu, hỗ trợ xã hội và hoạt động nhân đạo quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu chụp ảnh chung với Ban Chấp hành Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam khóa XII. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Ngành y tế cần phối hợp chặt chẽ với Hội trong hiến máu, hiến mô, đào tạo sơ cấp cứu, phòng, chống dịch bệnh và hỗ trợ người bệnh nghèo.

Ngành giáo dục, Đoàn Thanh niên, các cơ quan truyền thông và tổ chức xã hội cần bồi đắp lòng nhân ái, tinh thần tình nguyện, kỹ năng cần thiết và trách nhiệm cộng đồng cho thế hệ trẻ.

Tôi kêu gọi cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, nhà hảo tâm, đồng bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế tiếp tục đồng hành với Hội bằng nguồn lực, tri thức, công nghệ và trách nhiệm. Mỗi sự đóng góp, nếu đến đúng chỗ, đúng lúc và được sử dụng minh bạch, đều có thể cứu một mạng người, gìn giữ một gia đình, phục hồi một sinh kế và thắp lên hy vọng.

Thưa toàn thể Đại hội,

Dân tộc Việt Nam từ ngàn đời đã hun đúc truyền thống yêu nước, đoàn kết, nhân ái và đạo lý “thương người như thể thương thân,” “lá lành đùm lá rách”. Đó không chỉ là nét đẹp tâm hồn, mà còn là nguồn sức mạnh giúp Nhân dân ta vượt qua chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh và biết bao thử thách trong lịch sử.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt quan tâm đến công tác nhân đạo, yêu cầu biến lòng yêu thương thành những việc làm cụ thể, thiết thực, chăm lo cho người nghèo, người yếu thế và người gặp hoạn nạn. Tinh thần đó phải tiếp tục là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam. Lòng nhân ái chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động. Một xã hội nhân văn không chỉ có nhiều người sẵn lòng sẻ chia, mà còn phải có những tổ chức đủ uy tín và năng lực để đưa sự giúp đỡ đến đúng người, đúng lúc, đúng nhu cầu.

Tôi tin tưởng rằng với truyền thống vẻ vang 80 năm, tinh thần đoàn kết, đổi mới, chuyên nghiệp, nhân văn và phát triển, cùng sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự đồng hành của toàn xã hội, Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hoàn thành tốt sứ mệnh cao cả của mình; trở thành biểu tượng của niềm tin và sự sẻ chia, để mỗi người gặp hoạn nạn biết rằng mình không đơn độc, mỗi người có lòng nhân ái đều có một địa chỉ tin cậy để cùng hành động, góp phần xây dựng Tổ quốc Việt Nam hùng cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.Một lần nữa, chúc Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập Đỏ Việt Nam lần thứ XII thành công tốt đẹp.

Chúc các đồng chí lãnh đạo, các vị đại biểu, khách quý và các bạn quốc tế cùng toàn thể cán bộ, hội viên, tình nguyện viên, thanh thiếu niên Chữ thập Đỏ cả nước mạnh khỏe, hạnh phúc và thành công.

Xin trân trọng cảm ơn!