Nhịp cầu kết nối ký ức đô thị và động lực phát triển bền vững

Trong dòng chảy phát triển của kỷ nguyên số, việc bảo tồn các giá trị di sản văn hóa không chỉ dừng lại ở phương thức lưu giữ truyền thống, mà đã trở thành động lực then chốt thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo.

Sự kiện ra mắt nền tảng công nghệ số “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” tại đình Kim Ngân (số 44 phố Hàng Bạc, Hà Nội), được tổ chức ngày 18/10, đánh dấu bước chuyển mình chiến lược trong công tác bảo tồn di sản của Thủ đô.

Diễn ra tại công trình di tích gắn liền với nghề kim hoàn phố cổ nơi từng được thành phố Hà Nội và thành phố Toulouse của Cộng hòa Pháp phối hợp trùng tu nhân dịp Đại lễ 1000 năm Thăng Long-Hà Nội, sự kiện không chỉ tôn vinh giá trị lịch sử sâu sắc mà còn khẳng định tầm nhìn hợp tác quốc tế sâu rộng giữa hai quốc gia.

Bộ trưởng Éléonore Caroit nhấn mạnh sự kiện diễn ra ngay sau chuyến thăm Pháp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, góp phần duy trì và thúc đẩy đà phát triển của quan hệ đối tác chiến lược giữa hai quốc gia.

Phát biểu tại buổi lễ, bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng ủy nhiệm đặc trách Pháp ngữ, Đối tác quốc tế và người Pháp tại nước ngoài, nhấn mạnh mối quan hệ hợp tác giữa hai nước đang trên đà phát triển rất tích cực, tiếp nối thành công từ chuyến thăm chính thức Cộng hòa Pháp vừa qua của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Đứng trước tốc độ đô thị hóa nhanh chóng làm gia tăng nguy cơ mai một các di sản chưa kịp kiểm kê tại Hà Nội, bà Éléonore Caroit khẳng định việc khẩn trương kiểm kê và số hóa dữ liệu thành nền tảng đa ngôn ngữ truy cập qua mã QR chính là giải pháp cấp thiết để đưa tri thức văn hóa, lịch sử, kiến trúc truyền thống bước ra gần với đời sống cộng đồng, đồng hành cùng người dân và du khách, đồng thời là minh chứng sinh động cho tinh thần hợp tác giữa các viện nghiên cứu và cơ quan quản lý hai nước.

Ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, khẳng định di sản Hà Nội hiện diện trong từng di tích, con phố và việc ứng dụng công nghệ số sẽ giúp kết nối hiệu quả công tác bảo tồn với giáo dục và phát triển du lịch bền vững

Ở góc độ quản lý văn hóa địa phương, ông Phạm Tuấn Long, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội, khẳng định dự án là bước cụ thể hóa định hướng kết nối bảo tồn di sản với giáo dục và phát triển du lịch bền vững. Nền tảng đã xây dựng bốn hành trình chuyên đề giàu ý nghĩa bao gồm Thăng Long Tứ Trấn, tín ngưỡng thờ Mẫu, các đình thờ tổ nghề và những ngôi chùa cổ kính.

Việc tích hợp mã QR trực tiếp tại di tích giúp du khách truy cập thông tin, nghe thuyết minh đa ngôn ngữ bằng thiết bị di động cá nhân mà không cần cài đặt thêm phần mềm. Lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội đánh giá cao sự phối hợp liên ngành, đồng thời nhấn mạnh vai trò cốt lõi của chính quyền địa phương và cộng đồng trong việc duy trì, cập nhật nội dung nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài.

Giáo sư Hoàng Anh Tuấn khẳng định dữ liệu số hóa được tập hợp đồng bộ và hệ thống là nền tảng cốt lõi để phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo theo Nghị quyết 57.

Đại diện cho đơn vị chủ trì nghiên cứu, Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, khẳng định hệ thống dữ liệu số hóa đồng bộ là nền tảng cốt lõi để phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57.

Tiếp nối các nghiên cứu liên ngành tiêu biểu như dự án số hóa văn bia Vietnamica, dự án “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” do Tiến sĩ Nguyễn Thị Hiệp điều phối trong giai đoạn năm 2024-2026 đã tiếp thu phương pháp nhân văn số tiên tiến của Pháp để vận dụng phù hợp với thực tiễn Việt Nam.

Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Anh Tuấn nhấn mạnh dự án không chỉ phục vụ cộng đồng mà còn tạo môi trường thực hành thực tế giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng, nâng cao trách nhiệm với di sản dân tộc, đồng thời mở ra định hướng lan tỏa mô hình sang nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước.

Đại sứ Didier Le Bret đánh giá cao Hà Nội khi đang nỗ lực tìm kiếm điểm cân bằng tương tự giữa tốc độ phát triển kinh tế nhanh chóng và việc bảo tồn kho tàng di sản cho thế hệ mai sau.

Nhìn từ lăng kính ngoại giao, ông Didier Le Bret, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Pháp tại Việt Nam, đã tôn vinh đóng góp suốt gần một thế kỷ rưỡi của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp trong việc đặt nền móng nghiên cứu và bảo tồn di sản Việt Nam.

So sánh với bài học lịch sử khi thủ đô Paris tái thiết đô thị thời Baron Haussmann, Đại sứ Didier Le Bret nhận định Việt Nam cũng đang tìm điểm cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và việc gìn giữ di sản cho các thế hệ tương lai.

Đại sứ Pháp khẳng định, bên cạnh các dự án công nghệ cao như đường sắt tốc độ cao hay đường sắt đô thị, bảo tồn di sản luôn là trụ cột hợp tác quan trọng được lãnh đạo hai nước ưu tiên và sẽ tiếp tục được triển khai trong chương trình hợp tác nhiều năm trên phạm vi toàn quốc.

Tiết mục biểu diễn âm nhạc truyền thống chào mừng các đại biểu tại không gian trầm mặc của đình Kim Ngân.

Các đại biểu thưởng thức tiết mục biểu diễn văn nghệ truyền thống kết hợp với tục mời trầu têm hình cánh phượng.

Nghi thức dâng hương trong không gian tâm linh trang trọng.

Dự án thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng Thủ đô.

Sự ra mắt của nền tảng “Hành trình du lịch di sản Hà Nội” không chỉ đơn thuần là việc ứng dụng công nghệ mã QR tại di tích, mà là bước đi chiến lược trong việc bảo vệ ký ức đô thị. Sự đồng thuận giữa chính quyền, giới khoa học và các đối tác quốc tế đã chứng minh rằng: công nghệ chỉ thực sự phát huy giá trị khi gắn liền với dữ liệu học thuật chuẩn xác, tinh thần trách nhiệm cộng đồng và tình yêu sâu sắc đối với di sản văn hóa dân tộc.